Wydział Nauk Geograficznych

ul. Narutowicza 88,
90-139 Łódź


Zaj─Öcia dla uczni├│w, lista temat├│w:

1
Namibia - wpływ warunków przyrodniczych na życie ludzi i gospodarkę kraju (wiedza geograficzna i impresje podróżnicze).

Republika Namibii to kraj po┼éo┼╝ony w po┼éudniowo-zachodniej Afryce, by┼éa kolonia niemiecka, kt├│ry uzyska┼é niepodleg┼éo┼Ť─ç dopiero w 1990 r. Pod wzgl─Ödem powierzchni 2,5 razy wi─Ökszy od Polski, zamieszka┼éy tylko przez ok. 2 mln ludzi. Z Namibi─ů kojarz─ů si─Ö wydmy pusty┼ä Namib i Kalahari, koryta i kaniony rzek okresowych, rozleg┼ée sawanny. Szczeg├│lnie atrakcyjne s─ů czerwone wydmy Pustyni Namib. Na terenach suchych tak niesprzyjaj─ůcych dla ┼╝ycia cz┼éowieka mo┼╝na obserwowa─ç bogactwo flory (w tym d┼éugowieczn─ů welwiczj─Ö) oraz fauny (np. r├│┼╝ne gatunki antylop). Pustynia i sawanna to te┼╝ przepi─Ökne kobierce kwiat├│w wiosn─ů. ┼╗ycie ludno┼Ťci (grupy khoisa┼äskie, np. San - buszmeni, Nama ÔÇô Hotentoci, plemiona Bantu - Herero w tym Himba) oraz gospodark─Ö tego afryka┼äskiego pa┼ästwa determinuje g┼é├│wnie ┼Ťrodowisko przyrodnicze. Podr├│┼╝ przez ten bardzo atrakcyjny przyrodniczo kraj oraz spotkania z niezwykle ciekawymi plemionami - to przygoda ┼╝ycia z posmakiem piasku w ustach.


Forma zajęć: Wykład
Czas trwania zaj─Ö─ç: 90 min.
Dopuszczalna liczba uczestnik├│w: 30 ÔÇô 120 os├│b

2
Botswana ÔÇ×per┼éa AfrykiÔÇŁ ÔÇô wp┼éyw warunk├│w przyrodniczych na ┼╝ycie ludzi i gospodark─Ö kraju.

Wyk┼éad ma na celu przedstawienie Botswany ÔÇô kraju afryka┼äskiego, kt├│ry po uzyskaniu niepodleg┼éo┼Ťci, dzi─Öki m─ůdremu zarz─ůdzaniu i odkryciu z┼é├│┼╝ diament├│w sta┼é si─Ö pa┼ästwem sukcesu gospodarczego ÔÇô ÔÇ×per┼é─ů AfrykiÔÇŁ. Jest to, kraj kt├│ry mimo sukcesu ekonomicznego boryka si─Ö z wieloma problemami spo┼éecznymi, np. AIDS, dyskryminacj─ů mniejszo┼Ťci etnicznych. Botswana to r├│wnie┼╝ pa┼ästwo, kt├│re stawia na turystyk─Ö, ale g┼é├│wnie dla os├│b zamo┼╝nych. Ochrona przyrody (delta Okawango, Pustynia Kalahari) plus interesy ekonomiczne wp┼éywaj─ů na ┼╝ycie lokalnych spo┼éeczno┼Ťci. Rodzi si─Ö wi─Öc pytanie, na ile uwarunkowania spo┼éeczno-ekonomiczne i polityczne determinuj─ů poziom ┼╝ycia ludno┼Ťci.


Forma zajęć: Wykład
Czas trwania zaj─Ö─ç: 90 min.
Dopuszczalna liczba uczestnik├│w: 30 ÔÇô 120 os├│b

3
Problemy ludno┼Ťciowe Chin.

Polityka ludno┼Ťciowa w ChRL prowadzona w latach 1949-2014 by┼éa g┼é├│wnie polityk─ů antynatalistyczn─ů, kt├│rej celem by┼éo ograniczenie przyrostu naturalnego. W ramach tej polityki wykorzystano bardzo du┼╝e spektrum instrument├│w o charakterze ekonomicznym (restrykcyjne, zach─Öcaj─ůce), prawno-administracyjnym i wychowawczym. Wprowadzanie instrument├│w i ich egzekwowanie zale┼╝a┼éo i zale┼╝y nie tylko od w┼éadz pa┼ästwa, ale r├│wnie┼╝ od polityki prowadzonej w poszczeg├│lnych prowincjach zamieszka┼éych przez mniejszo┼Ťci. W konsekwencji realizowanej polityki ludno┼Ťciowej w ChRL zaistnia┼éo wiele problem├│w w sferze demograficznej, spo┼éecznej i ekonomicznej. Niepe┼éna i zafa┼észowana chi┼äska statystyka utrudnia jednak ocen─Ö konsekwencji (m.in. w kraju ┼╝yj─ů ludzie nigdzie nie zarejestrowani, nie posiadaj─ůcy dokument├│w).

Polityka ludno┼Ťciowa ChRL odcisn─Ö┼éa swoje pi─Ötno r├│wnie┼╝ na mniejszo┼Ťciach etnicznych tego zr├│┼╝nicowanego kraju. W Chinach oficjalnie jest 55 mniejszo┼Ťci etnicznych, z kt├│rych du┼╝a cz─Ö┼Ť─ç mieszka na po┼éudniu kraju. Pomimo d┼éugiej epoki "maoistowskiej" i walki z przejawami kultury jako zabobonami nadal mo┼╝na spotka─ç ludzi ┼╝yj─ůcych w tradycyjny spos├│b. Na tym zr├│┼╝nicowanym pod wzgl─Ödem etnicznie terenie ┼╝yj─ů m.in. Tybeta┼äczycy wyznaj─ůcy buddyzm (lamaizm), Yao - d┼éugow┼éosi dla kt├│rych kanonem pi─Ökna s─ů d┼éugie w┼éosy, Miao Rogaci, Miao "srebrni" oraz Mosuo zamieszkuj─ůcy "ostatni─ů krain─Ö kobiet na Ziemi".

Wyk┼éad zosta┼é zainspirowany podr├│┼╝ami do po┼éudniowych Chin w tym do Tybetu. Celem jego jest ukazanie problem├│w ludno┼Ťciowych, przybli┼╝enie wiedzy o tym wielokulturowym obszarze, ale r├│wnie┼╝ ukazanie harmonijnego wsp├│┼éistnienia r├│┼╝nych grup mimo silnej sinizacji tego obszaru.


Forma zajęć: Wykład
Czas trwania zaj─Ö─ç: 90 min.
Dopuszczalna liczba uczestnik├│w: 30 ÔÇô 120 os├│b

4
Izrael ÔÇô pa┼ästwo wpisane w depozyt religii.

Cele wykładu:

  • okre┼Ťlenie relacji zachodz─ůcych mi─Ödzy judaizmem a przestrzeni─ů ┼╝ycia jego wyznawc├│w
  • przedstawienia geograficzno-politycznych i religijnych uwarunkowa┼ä ┼╝ycia ┼╗yd├│w w diasporze w kontek┼Ťcie odbudowy ich siedziby narodowej
  • analiza przyczyn, przebiegu i konsekwencji powstania wsp├│┼éczesnego Izraela oraz przeobra┼╝e┼ä jego struktury terytorialno-religijno-narodowej

Forma zajęć: Wykład
Czas trwania zaj─Ö─ç: 90 min.
Dopuszczalna liczba uczestnik├│w: do 120 os├│b

5
Znaczenie skamienia┼éo┼Ťci i najwi─Öksza odkrycia polskich paleontolog├│w.

Pierwsza godzina prelekcji b─Ödzie po┼Ťwi─Öcona znaczeniu skamienia┼éo┼Ťci. Celem tej cz─Ö┼Ťci wyk┼éadu jest rozszerzenie informacji znajduj─ůcych si─Ö w programie szkolnym. Om├│wiona zostanie rola skamienia┼éo┼Ťci przewodnich w okre┼Ťlaniu wieku ska┼é i zasady wydzielenia jednostek wieku geologicznego (er, okres├│w, epok, itd.). W nawi─ůzaniu do ┼Ťrodowiska wsp├│┼écze┼Ťnie tworz─ůcych si─Ö ska┼é osadowych, b─Ödzie wyja┼Ťniona geneza najwa┼╝niejszych ska┼é organicznych takich jak w─Ögle, ropa naftowa, wapienie i ska┼éy krzemionkowe. Zaprezentowane zostan─ů tak┼╝e mo┼╝liwo┼Ťci wykorzystania skamienia┼éo┼Ťci do rekonstrukcji kopalnego ┼Ťrodowiska oraz do tworzenia modeli paleogeograficznych.

Druga cz─Ö┼Ť─ç wyk┼éadu to przegl─ůd najwa┼╝niejszych osi─ůgni─Ö─ç polskich paleontolog├│w (mi─Ödzy innymi znaleziska Polak├│w na Gobi, stanowiska trop├│w dinozaur├│w w G. ┼Üwi─Ötokrzyskich, skamienia┼éo┼Ťci z Krasiejowa, Lisowic i Owadowa). Przy omawianiu poszczeg├│lnych odkry─ç zostan─ů wskazane stanowiska paleontologiczne przystosowane do zwiedzania oraz muzea, w kt├│rych obecnie znajduj─ů si─Ö te unikatowe skamieliny, co mo┼╝e zach─Öci─ç ucznia do dalszego samodzielnego ich poznawania.


Forma zajęć: Wykład
Czas trwania zaj─Ö─ç: 90 min.
Dopuszczalna liczba uczestnik├│w: 30 - 80 os├│b

6
Region ┼é├│dzki dawnej i wsp├│┼écze┼Ťnie ÔÇô charakterystyka przyrodnicza, spo┼éeczno-gospodarcza i turystyczna wojew├│dztwa ┼é├│dzkiego.

Wyk┼éad dotyczy wsp├│┼éczesnej specyfiki wojew├│dztwa ┼é├│dzkiego (w tym ┼üodzi) zar├│wno pod k─ůtem ┼Ťrodowiska przyrodniczego, spo┼éeczno-ekonomicznego, jak i jego atrakcyjno┼Ťci turystycznej. Omawia system ochrony przyrody regionu (parki krajobrazowe, rezerwaty przyrody i in.), a tak┼╝e jego rolnictwo i gospodark─Ö. Szczeg├│lnie interesuj─ůc─ů cz─Ö┼Ťci─ů prezentacji jest atrakcyjno┼Ť─ç turystyczna om├│wiona na przyk┼éadzie najciekawszych, subiektywnie wybranych walor├│w i produkt├│w turystycznych.


Forma zajęć: Wykład
Czas trwania zaj─Ö─ç: 90 min.
Dopuszczalna liczba uczestnik├│w: do 30 os├│b

7
Krajobrazy pogranicza Peru, Chile i Boliwii.

Centralna cz─Ö┼Ť─ç zachodniego wybrze┼╝a Ameryki Po┼éudniowej na pograniczu Peru, Chile i Boliwii to obszar olbrzymich kontrast├│w krajobrazowych oraz kulturowych. Wyspy Istas Balestas na Oceanie Spokojnym, Andy Peruwia┼äsko-Boliwijskie, Andy Atakamskie oraz kotlina jeziora Tikicaca ÔÇô Altiplano s─ů nieod┼é─ůcznym elementem krajobrazu kulturowego stworzonego przez Ink├│w (Machu Picchcu, terasy rolne w kanionie Colca oraz miasto Cusco), Indian Keczua (La Paz ÔÇô El Alto) czy Indian Aymara (budownictwo wysp Uros). Niepowtarzalnym obrazem widzianym z samolotu s─ů reliefy na P┼éaskowy┼╝u Nazca powsta┼ée w czasach prekolumbijskich.

Podczas wyk┼éadu b─Öd─ů prezentowane pustynne krajobrazy wybrze┼╝a Pacyfiku, pustynia Atakama, piramidy ziemne Ksi─Ö┼╝ycowej Doliny w La Paz, najwy┼╝ej po┼éo┼╝one ┼╝eglowne jezioro na ┼Ťwiecie - J. Tikicaca, najg┼é─Öbszy kanion na naszej planecie ÔÇô Colca oraz Andy z wysokimi wulkanami Kordyliery Centralnej. Pokazane zostan─ů tak┼╝e przyk┼éady centr├│w najwi─Ökszych miast: Lima, Cusco, Arequipa (Peru), La Paz ÔÇô El Alto (Boliwia), Arica (Chile).


Forma zajęć: Wykład
Czas trwania zaj─Ö─ç: 90 min.
Dopuszczalna liczba uczestnik├│w: 30 - 120 os├│b

8
Krajobrazy naturalne i kulturowe Etiopii.

Podczas wyk┼éadu zostanie pokazana stolica Etiopii ÔÇô Addis Abeba, jako sto┼éeczne miasto afryka┼äskie z dwiema katedrami ┼Üw. Jerzego i ┼Üw. Tr├│jcy oraz muzeum etnograficznie, gdzie mo┼╝na zobaczy─ç m.in. Lucy ÔÇô australopiteka znalezionego w rowie afryka┼äskim. Krajobraz Etiopii urozmaicaj─ů monastyry i ko┼Ťcio┼éy wczesnochrze┼Ťcija┼äskie oraz inne zabytki wpisane na list─Ö dziedzictwa kulturowego UNESCO. Mo┼╝na je obejrze─ç w Lalibeli, Goderze i Axum, gdzie prawdopodobnie le┼╝y Arka Przymierza. Przedstawione zostan─ů tukkule ÔÇô afryka┼äskie domy wielodzietnych i wielopokoleniowych rodzin, kt├│re w nocy stanowi─ů r├│wnie┼╝ schronienie dla zwierz─ůt domowych. Zobaczymy Etiopi─Ö jako kolebk─Ö upraw kawy ze s┼éynn─ů arabik─ů na czele.

Druga cz─Ö┼Ť─ç wyk┼éadu zostanie po┼Ťwi─Öcona najwi─Ökszym atrakcjom przyrodniczym Etiopii ÔÇô Rowowi Abisy┼äskiemu wraz z Zapadliskiem Afaru, wodospadom Nilu B┼é─Ökitnego oraz licznym kanionom i w─ůwozom strefy p├│┼ésuchej.


Forma zajęć: Wykład
Czas trwania zaj─Ö─ç: 90 min.
Dopuszczalna liczba uczestnik├│w: 30 - 120 os├│b

9
Zasoby wodne Polski.

Zasoby wodne s─ů niezb─Ödne dla prawid┼éowego funkcjonowania cz┼éowieka i jego gospodarki. By┼éo tak od wiek├│w i jeszcze d┼éugo si─Ö nie zmieni. W ┼Ťwietle zmieniaj─ůcego si─Ö klimatu, a co za tym idzie ilo┼Ťci wody dost─Öpnej na danym terenie, ca┼ée cywilizacje musia┼éy zmieni─ç spos├│b swojego funkcjonowania lub znika┼éy z powierzchni Ziemi. Mimo znacz─ůcego post─Öpu technologicznego nawet wsp├│┼écze┼Ťnie jeste┼Ťmy od zasob├│w wodnych zale┼╝ni.

Wyk┼éad ma na celu zaprezentowanie aktualnego stanu zasob├│w wodnych w Polsce w podziale na podstawowe sk┼éadowe bilansu wodnego (opady, parowanie, odp┼éyw, retencja) ze szczeg├│lnym uwzgl─Ödnieniem zasob├│w regionu ┼é├│dzkiego. Podczas prezentacji uczniowie poznaj─ů aktualny stan zasob├│w ich zmienno┼Ť─ç sezonow─ů i wieloletni─ů oraz ostro┼╝ne prognozy na przysz┼éo┼Ť─ç.


Forma zajęć: Wykład
Czas trwania zaj─Ö─ç: 90 min.
Dopuszczalna liczba uczestnik├│w: 30 - 50 os├│b