Wydzia艂 Nauk Geograficznych

ul. Narutowicza 88,
90-139 艁贸d藕


Zaj臋cia dla uczni贸w, lista temat贸w:

1
Namibia - wp艂yw warunk贸w przyrodniczych na 偶ycie ludzi i gospodark臋 kraju (wiedza geograficzna i impresje podr贸偶nicze).

Republika Namibii to kraj po艂o偶ony w po艂udniowo-zachodniej Afryce, by艂a kolonia niemiecka, kt贸ry uzyska艂 niepodleg艂o艣膰 dopiero w 1990 r. Pod wzgl臋dem powierzchni 2,5 razy wi臋kszy od Polski, zamieszka艂y tylko przez ok. 2 mln ludzi. Z Namibi膮 kojarz膮 si臋 wydmy pusty艅 Namib i Kalahari, koryta i kaniony rzek okresowych, rozleg艂e sawanny. Szczeg贸lnie atrakcyjne s膮 czerwone wydmy Pustyni Namib. Na terenach suchych tak niesprzyjaj膮cych dla 偶ycia cz艂owieka mo偶na obserwowa膰 bogactwo flory (w tym d艂ugowieczn膮 welwiczj臋) oraz fauny (np. r贸偶ne gatunki antylop). Pustynia i sawanna to te偶 przepi臋kne kobierce kwiat贸w wiosn膮. 呕ycie ludno艣ci (grupy khoisa艅skie, np. San - buszmeni, Nama 鈥 Hotentoci, plemiona Bantu - Herero w tym Himba) oraz gospodark臋 tego afryka艅skiego pa艅stwa determinuje g艂贸wnie 艣rodowisko przyrodnicze. Podr贸偶 przez ten bardzo atrakcyjny przyrodniczo kraj oraz spotkania z niezwykle ciekawymi plemionami - to przygoda 偶ycia z posmakiem piasku w ustach.


Forma zaj臋膰: Wyk艂ad
Czas trwania zaj臋膰: 90 min.
Dopuszczalna liczba uczestnik贸w: 30 鈥 120 os贸b

2
Botswana 鈥瀙er艂a Afryki鈥 鈥 wp艂yw warunk贸w przyrodniczych na 偶ycie ludzi i gospodark臋 kraju.

Wyk艂ad ma na celu przedstawienie Botswany 鈥 kraju afryka艅skiego, kt贸ry po uzyskaniu niepodleg艂o艣ci, dzi臋ki m膮dremu zarz膮dzaniu i odkryciu z艂贸偶 diament贸w sta艂 si臋 pa艅stwem sukcesu gospodarczego 鈥 鈥瀙er艂膮 Afryki鈥. Jest to, kraj kt贸ry mimo sukcesu ekonomicznego boryka si臋 z wieloma problemami spo艂ecznymi, np. AIDS, dyskryminacj膮 mniejszo艣ci etnicznych. Botswana to r贸wnie偶 pa艅stwo, kt贸re stawia na turystyk臋, ale g艂贸wnie dla os贸b zamo偶nych. Ochrona przyrody (delta Okawango, Pustynia Kalahari) plus interesy ekonomiczne wp艂ywaj膮 na 偶ycie lokalnych spo艂eczno艣ci. Rodzi si臋 wi臋c pytanie, na ile uwarunkowania spo艂eczno-ekonomiczne i polityczne determinuj膮 poziom 偶ycia ludno艣ci.


Forma zaj臋膰: Wyk艂ad
Czas trwania zaj臋膰: 90 min.
Dopuszczalna liczba uczestnik贸w: 30 鈥 120 os贸b

3
Problemy ludno艣ciowe Chin.

Polityka ludno艣ciowa w ChRL prowadzona w latach 1949-2014 by艂a g艂贸wnie polityk膮 antynatalistyczn膮, kt贸rej celem by艂o ograniczenie przyrostu naturalnego. W ramach tej polityki wykorzystano bardzo du偶e spektrum instrument贸w o charakterze ekonomicznym (restrykcyjne, zach臋caj膮ce), prawno-administracyjnym i wychowawczym. Wprowadzanie instrument贸w i ich egzekwowanie zale偶a艂o i zale偶y nie tylko od w艂adz pa艅stwa, ale r贸wnie偶 od polityki prowadzonej w poszczeg贸lnych prowincjach zamieszka艂ych przez mniejszo艣ci. W konsekwencji realizowanej polityki ludno艣ciowej w ChRL zaistnia艂o wiele problem贸w w sferze demograficznej, spo艂ecznej i ekonomicznej. Niepe艂na i zafa艂szowana chi艅ska statystyka utrudnia jednak ocen臋 konsekwencji (m.in. w kraju 偶yj膮 ludzie nigdzie nie zarejestrowani, nie posiadaj膮cy dokument贸w).

Polityka ludno艣ciowa ChRL odcisn臋艂a swoje pi臋tno r贸wnie偶 na mniejszo艣ciach etnicznych tego zr贸偶nicowanego kraju. W Chinach oficjalnie jest 55 mniejszo艣ci etnicznych, z kt贸rych du偶a cz臋艣膰 mieszka na po艂udniu kraju. Pomimo d艂ugiej epoki "maoistowskiej" i walki z przejawami kultury jako zabobonami nadal mo偶na spotka膰 ludzi 偶yj膮cych w tradycyjny spos贸b. Na tym zr贸偶nicowanym pod wzgl臋dem etnicznie terenie 偶yj膮 m.in. Tybeta艅czycy wyznaj膮cy buddyzm (lamaizm), Yao - d艂ugow艂osi dla kt贸rych kanonem pi臋kna s膮 d艂ugie w艂osy, Miao Rogaci, Miao "srebrni" oraz Mosuo zamieszkuj膮cy "ostatni膮 krain臋 kobiet na Ziemi".

Wyk艂ad zosta艂 zainspirowany podr贸偶ami do po艂udniowych Chin w tym do Tybetu. Celem jego jest ukazanie problem贸w ludno艣ciowych, przybli偶enie wiedzy o tym wielokulturowym obszarze, ale r贸wnie偶 ukazanie harmonijnego wsp贸艂istnienia r贸偶nych grup mimo silnej sinizacji tego obszaru.


Forma zaj臋膰: Wyk艂ad
Czas trwania zaj臋膰: 90 min.
Dopuszczalna liczba uczestnik贸w: 30 鈥 120 os贸b

4
Izrael 鈥 pa艅stwo wpisane w depozyt religii.

Cele wyk艂adu:

  • okre艣lenie relacji zachodz膮cych mi臋dzy judaizmem a przestrzeni膮 偶ycia jego wyznawc贸w
  • przedstawienia geograficzno-politycznych i religijnych uwarunkowa艅 偶ycia 呕yd贸w w diasporze w kontek艣cie odbudowy ich siedziby narodowej
  • analiza przyczyn, przebiegu i konsekwencji powstania wsp贸艂czesnego Izraela oraz przeobra偶e艅 jego struktury terytorialno-religijno-narodowej

Forma zaj臋膰: Wyk艂ad
Czas trwania zaj臋膰: 90 min.
Dopuszczalna liczba uczestnik贸w: do 120 os贸b

5
Znaczenie skamienia艂o艣ci i najwi臋ksza odkrycia polskich paleontolog贸w.

Pierwsza godzina prelekcji b臋dzie po艣wi臋cona znaczeniu skamienia艂o艣ci. Celem tej cz臋艣ci wyk艂adu jest rozszerzenie informacji znajduj膮cych si臋 w programie szkolnym. Om贸wiona zostanie rola skamienia艂o艣ci przewodnich w okre艣laniu wieku ska艂 i zasady wydzielenia jednostek wieku geologicznego (er, okres贸w, epok, itd.). W nawi膮zaniu do 艣rodowiska wsp贸艂cze艣nie tworz膮cych si臋 ska艂 osadowych, b臋dzie wyja艣niona geneza najwa偶niejszych ska艂 organicznych takich jak w臋gle, ropa naftowa, wapienie i ska艂y krzemionkowe. Zaprezentowane zostan膮 tak偶e mo偶liwo艣ci wykorzystania skamienia艂o艣ci do rekonstrukcji kopalnego 艣rodowiska oraz do tworzenia modeli paleogeograficznych.

Druga cz臋艣膰 wyk艂adu to przegl膮d najwa偶niejszych osi膮gni臋膰 polskich paleontolog贸w (mi臋dzy innymi znaleziska Polak贸w na Gobi, stanowiska trop贸w dinozaur贸w w G. 艢wi臋tokrzyskich, skamienia艂o艣ci z Krasiejowa, Lisowic i Owadowa). Przy omawianiu poszczeg贸lnych odkry膰 zostan膮 wskazane stanowiska paleontologiczne przystosowane do zwiedzania oraz muzea, w kt贸rych obecnie znajduj膮 si臋 te unikatowe skamieliny, co mo偶e zach臋ci膰 ucznia do dalszego samodzielnego ich poznawania.


Forma zaj臋膰: Wyk艂ad
Czas trwania zaj臋膰: 90 min.
Dopuszczalna liczba uczestnik贸w: 30 - 80 os贸b

6
Region 艂贸dzki dawnej i wsp贸艂cze艣nie 鈥 charakterystyka przyrodnicza, spo艂eczno-gospodarcza i turystyczna wojew贸dztwa 艂贸dzkiego.

Wyk艂ad dotyczy wsp贸艂czesnej specyfiki wojew贸dztwa 艂贸dzkiego (w tym 艁odzi) zar贸wno pod k膮tem 艣rodowiska przyrodniczego, spo艂eczno-ekonomicznego, jak i jego atrakcyjno艣ci turystycznej. Omawia system ochrony przyrody regionu (parki krajobrazowe, rezerwaty przyrody i in.), a tak偶e jego rolnictwo i gospodark臋. Szczeg贸lnie interesuj膮c膮 cz臋艣ci膮 prezentacji jest atrakcyjno艣膰 turystyczna om贸wiona na przyk艂adzie najciekawszych, subiektywnie wybranych walor贸w i produkt贸w turystycznych.


Forma zaj臋膰: Wyk艂ad
Czas trwania zaj臋膰: 90 min.
Dopuszczalna liczba uczestnik贸w: do 30 os贸b

7
Krajobrazy pogranicza Peru, Chile i Boliwii.

Centralna cz臋艣膰 zachodniego wybrze偶a Ameryki Po艂udniowej na pograniczu Peru, Chile i Boliwii to obszar olbrzymich kontrast贸w krajobrazowych oraz kulturowych. Wyspy Istas Balestas na Oceanie Spokojnym, Andy Peruwia艅sko-Boliwijskie, Andy Atakamskie oraz kotlina jeziora Tikicaca 鈥 Altiplano s膮 nieod艂膮cznym elementem krajobrazu kulturowego stworzonego przez Ink贸w (Machu Picchcu, terasy rolne w kanionie Colca oraz miasto Cusco), Indian Keczua (La Paz 鈥 El Alto) czy Indian Aymara (budownictwo wysp Uros). Niepowtarzalnym obrazem widzianym z samolotu s膮 reliefy na P艂askowy偶u Nazca powsta艂e w czasach prekolumbijskich.

Podczas wyk艂adu b臋d膮 prezentowane pustynne krajobrazy wybrze偶a Pacyfiku, pustynia Atakama, piramidy ziemne Ksi臋偶ycowej Doliny w La Paz, najwy偶ej po艂o偶one 偶eglowne jezioro na 艣wiecie - J. Tikicaca, najg艂臋bszy kanion na naszej planecie 鈥 Colca oraz Andy z wysokimi wulkanami Kordyliery Centralnej. Pokazane zostan膮 tak偶e przyk艂ady centr贸w najwi臋kszych miast: Lima, Cusco, Arequipa (Peru), La Paz 鈥 El Alto (Boliwia), Arica (Chile).


Forma zaj臋膰: Wyk艂ad
Czas trwania zaj臋膰: 90 min.
Dopuszczalna liczba uczestnik贸w: 30 - 120 os贸b

8
Krajobrazy naturalne i kulturowe Etiopii.

Podczas wyk艂adu zostanie pokazana stolica Etiopii 鈥 Addis Abeba, jako sto艂eczne miasto afryka艅skie z dwiema katedrami 艢w. Jerzego i 艢w. Tr贸jcy oraz muzeum etnograficznie, gdzie mo偶na zobaczy膰 m.in. Lucy 鈥 australopiteka znalezionego w rowie afryka艅skim. Krajobraz Etiopii urozmaicaj膮 monastyry i ko艣cio艂y wczesnochrze艣cija艅skie oraz inne zabytki wpisane na list臋 dziedzictwa kulturowego UNESCO. Mo偶na je obejrze膰 w Lalibeli, Goderze i Axum, gdzie prawdopodobnie le偶y Arka Przymierza. Przedstawione zostan膮 tukkule 鈥 afryka艅skie domy wielodzietnych i wielopokoleniowych rodzin, kt贸re w nocy stanowi膮 r贸wnie偶 schronienie dla zwierz膮t domowych. Zobaczymy Etiopi臋 jako kolebk臋 upraw kawy ze s艂ynn膮 arabik膮 na czele.

Druga cz臋艣膰 wyk艂adu zostanie po艣wi臋cona najwi臋kszym atrakcjom przyrodniczym Etiopii 鈥 Rowowi Abisy艅skiemu wraz z Zapadliskiem Afaru, wodospadom Nilu B艂臋kitnego oraz licznym kanionom i w膮wozom strefy p贸艂suchej.


Forma zaj臋膰: Wyk艂ad
Czas trwania zaj臋膰: 90 min.
Dopuszczalna liczba uczestnik贸w: 30 - 120 os贸b

9
Zasoby wodne Polski.

Zasoby wodne s膮 niezb臋dne dla prawid艂owego funkcjonowania cz艂owieka i jego gospodarki. By艂o tak od wiek贸w i jeszcze d艂ugo si臋 nie zmieni. W 艣wietle zmieniaj膮cego si臋 klimatu, a co za tym idzie ilo艣ci wody dost臋pnej na danym terenie, ca艂e cywilizacje musia艂y zmieni膰 spos贸b swojego funkcjonowania lub znika艂y z powierzchni Ziemi. Mimo znacz膮cego post臋pu technologicznego nawet wsp贸艂cze艣nie jeste艣my od zasob贸w wodnych zale偶ni.

Wyk艂ad ma na celu zaprezentowanie aktualnego stanu zasob贸w wodnych w Polsce w podziale na podstawowe sk艂adowe bilansu wodnego (opady, parowanie, odp艂yw, retencja) ze szczeg贸lnym uwzgl臋dnieniem zasob贸w regionu 艂贸dzkiego. Podczas prezentacji uczniowie poznaj膮 aktualny stan zasob贸w ich zmienno艣膰 sezonow膮 i wieloletni膮 oraz ostro偶ne prognozy na przysz艂o艣膰.


Forma zaj臋膰: Wyk艂ad
Czas trwania zaj臋膰: 90 min.
Dopuszczalna liczba uczestnik贸w: 30 - 50 os贸b