Wydzia艂 Filozoficzno-Historyczny

ul. Kami艅skiego 27,
90-219 艁贸d藕


Zaj臋cia dla uczni贸w, lista temat贸w:

1
Po co dzieciom pami臋膰 rodzic贸w? Postpami臋膰 a to偶samo艣膰.

Wyk艂ad porusza problem pami臋ci jako fundamentu to偶samo艣ci i koncentruje si臋 na kwestii wa偶no艣ci mi臋dzypokoleniowego przekazu do艣wiadczenia; znaczeniu postpami臋ci w kszta艂towaniu si臋 pami臋ci zbiorowej i indywidualnej oraz zale偶no艣ci pomi臋dzy obiema tymi obszarami pami臋ci a to偶samo艣ci膮 zbiorow膮 i indywidualn膮.



Forma zaj臋膰: Wyk艂ad
Czas trwania zaj臋膰: 60 min.
Dopuszczalna liczba uczestnik贸w: Bez ogranicze艅

2
Miecze grunwaldzkie i d艂ugopis Wa艂臋sy. Zwyk艂e rzeczy 鈥 niezwyk艂e wydarzenia.

Wyk艂ad po艣wi臋cony jest zwyk艂ym rzeczom, kt贸re znalaz艂y si臋 w centrum wa偶nych wydarze艅 historycznych. To z kolei sprawi艂o, 偶e obiekty te otoczono wyj膮tkow膮 opiek膮, zosta艂y umuzealnione, by艂y lub s膮 prezentowane publicznie. Zajmuj膮 one wa偶ne miejsce w procesie kszta艂towaniu zbiorowych to偶samo艣ci, posiadaj膮 moc wywo艂ywania licznych skojarze艅 natury kulturowo-historycznej. Obiekty te sta艂y si臋 symbolami wydarze艅, epok, proces贸w, posiadaj膮 tak偶e zwi膮zek z konkretnymi postaciami historycznymi. Innymi s艂owy s膮 to rzeczy, kt贸re nie s膮 nam oboj臋tne. W ramach wyk艂adu prze艣ledzone zostan膮 "dzieje" kilku z nich w duchu antropologii rzeczy.



Forma zaj臋膰: Wyk艂ad
Czas trwania zaj臋膰: 60 min.
Dopuszczalna liczba uczestnik贸w: Bez ogranicze艅

3
Szlakiem europejskich muze贸w na wolnym powietrzu.

Wyk艂ad po艣wi臋cony jest historii i wsp贸艂czesno艣ci muzealnictwa na wolnym powietrzu. Rozwini臋ta zostanie kwestia pochodzenia i zasadno艣ci u偶ycia terminu "skansen" w odniesieniu do tego rodzaju plac贸wek. Wyk艂ad zawiera膰 b臋dzie refleksje na temat konserwatorskich i pozakonserwatorskich aspekt贸w muze贸w na wolnym powietrzu, prze艣ledzona zostanie droga rozwoju teoretycznego idei skansenowskiej, ze szczeg贸lnym uwzgl臋dnieniem typologii tego rodzaju muze贸w, ich znaczenia i funkcji na tle innych plac贸wek muzealnych oraz problemu "o偶ywiania" przestrzeni skansenowskiej. Wyk艂ad urozmaicony jest prezentacj膮 multimedialn膮.



Forma zaj臋膰: Wyk艂ad
Czas trwania zaj臋膰: 60 min.
Dopuszczalna liczba uczestnik贸w: Bez ogranicze艅

4
Zespo艂y ludowe. Co 艣piewaj膮, dla kogo i po co?

Wyk艂ad po艣wi臋cony jest aktywno艣ci spo艂eczno-kulturalnej 艣rodowisk wiejskich. Szczeg贸ln膮 rol臋 odgrywaj膮 w nich Ko艂a Gospody艅 Wiejskich prowadz膮ce dzia艂alno艣膰 w wielu obszarach. Ambitnym kierunkiem aktywno艣ci KGW jest dzia艂alno艣膰 artystyczna. Ko艂a inicjuj膮 i prowadz膮 zespo艂y 艣piewacze, taneczne i obrz臋dowe, zajmuj膮 si臋 r臋kodzie艂em. Doskonalone umiej臋tno艣ci s膮 wykorzystywane w dzia艂alno艣ci edukacyjnej i promocyjnej na rzecz region贸w i lokalnych spo艂eczno艣ci, wpisane zostaj膮 w nurt wsp贸艂czesnych przemian. Przede wszystkim jednak aktywno艣膰 ta daje mo偶liwo艣膰 ekspresji tw贸rczej, staje si臋 tak偶e manifestacj膮 indywidualnej i zbiorowej to偶samo艣ci.



Forma zaj臋膰: Wyk艂ad
Czas trwania zaj臋膰: 60 min.
Dopuszczalna liczba uczestnik贸w: Bez ogranicze艅

5
Mit, symbol, historia, tradycja. Gombrowicza gry z kultur膮.

Wyk艂ad dotyczy postaci Witolda Gombrowicza i tworzonej przez niego literatury, rozpatrywanych przez pryzmat antropologii kultury. Omawia najwa偶niejsze dzie艂a pisarza oraz jego biografi臋, szukaj膮c trop贸w wi膮偶膮cych literatur臋 z nauk膮 o kulturze. S膮 nimi gry prowadzone przez Gombrowicza z kultur膮 europejsk膮 i polsk膮, ich tradycjami, mitami oraz symbolik膮.



Forma zaj臋膰: Wyk艂ad
Czas trwania zaj臋膰: 60 min.
Dopuszczalna liczba uczestnik贸w: Bez ogranicze艅

6
Zderzenie cywilizacji. Wojna i terroryzm. Przesz艂o艣膰 i tera藕niejszo艣膰.

Wyk艂ad dotyczy antropologii wojny, w tym terroryzmu jako zjawiska towarzysz膮cego ludzko艣ci od wiek贸w. Uwzgl臋dnia teorie dotycz膮ce "zderzenia cywilizacji" (Feliks Koneczny, Samuel Huntington, Oriana Falacci) jako mo偶liwej przyczyny konflikt贸w 艣wiatowych. Omawia zagro偶enia terroryzmem, w tym jego jego histori臋, przyczyny oraz sposoby obrony przed nim.



Forma zaj臋膰: Wyk艂ad
Czas trwania zaj臋膰: 60 min.
Dopuszczalna liczba uczestnik贸w: Bez ogranicze艅

7
Propaganda, marketing polityczny i kampanie wizerunkowe. Sztuka i teoria reklamy.

Wyk艂ad przedstawia zjawisko reklamy w kontek艣cie kultury europejskiej i ameryka艅skiej. Wskazuje na relacje pomi臋dzy wsp贸艂czesn膮 kultur膮 popularn膮 i jej publiczno艣ci膮 a reklam膮. Omawia tak偶e histori臋 propagandy oraz r贸偶nice pomi臋dzy ni膮, marketingiem politycznym a reklam膮.



Forma zaj臋膰: Wyk艂ad
Czas trwania zaj臋膰: 60 min.
Dopuszczalna liczba uczestnik贸w: Bez ogranicze艅

8
鈥濸oka偶 mi, co masz na talerzu, a powiem Ci, kim jeste艣鈥. Kulturowa refleksja nad praktykami kulinarnymi.

Wyk艂ad po艣wi臋cony jest praktykom kulinarnym, kt贸rych kulturowa analiza i interpretacja wskazuj膮 na to, i偶 po偶ywienie zdradza systemy warto艣ci, akcentuje spo艂eczne stratyfikacje, ma symboliczny, religijny i rytualny charakter oraz ujawnia obszary tabu.

W trakcie zaj臋膰, na przyk艂adach potraw wywodz膮cych si臋 z r贸偶nych kultur, ukazywane s膮 znaczenia oraz symbolika posi艂k贸w: jedzenie codzienne i 艣wi膮teczne, smaki tradycyjne i zapo偶yczone, mody i filozofie 偶ywieniowe.

Uczestnicy dowiaduj膮 si臋 o zwyczajach, zakazach i nakazach zwi膮zanych z przyrz膮dzaniem oraz spo偶ywaniem posi艂k贸w, kt贸re okre艣laj膮 dan膮 tradycj臋 kulinarn膮. Przekonuj膮 si臋, 偶e w tym, jak, co, z kim i kiedy jemy, znajduj膮 sw贸j wyraz nasze przekonania i warto艣ci; 偶e jedzenie jest swoistym systemem komunikacyjnym, dzi臋ki kt贸remu manifestujemy swoj膮 kulturow膮 odr臋bno艣膰.



Forma zaj臋膰: Wyk艂ad
Czas trwania zaj臋膰: 60 min.
Dopuszczalna liczba uczestnik贸w: Bez ogranicze艅

9
Ba艂uty. Antropologiczna opowie艣膰 o 艂贸dzkiej dzielnicy.

Wyk艂ad przedstawia histori臋 i wsp贸艂czesno艣膰 Ba艂ut przede wszystkim na podstawie opowie艣ci mieszka艅c贸w dzielnicy. Ich wspomnienia, zebrane podczas etnograficznych bada艅, staj膮 si臋 przewodnikiem po miejskiej przestrzeni i 艂贸dzkiej dzielnicy, kt贸rej losy zapisane s膮 w lokalnej pami臋ci o miejscach, ludziach i zdarzeniach.

Zaj臋cia wpisuj膮 si臋 w zainteresowania antropolog贸w miasta, kt贸rzy w swoich badaniach podejmuj膮 tematy zwi膮zane m.in. to偶samo艣ci膮 miasta i jego mieszka艅c贸w oraz kulturowym i spo艂ecznym warto艣ciowaniem przestrzeni.



Forma zaj臋膰: Wyk艂ad
Czas trwania zaj臋膰: 60 min.
Dopuszczalna liczba uczestnik贸w: Bez ogranicze艅

10
Mie膰 dach nad g艂ow膮鈥 a 鈥瀊y膰 wykorzenionym鈥. Kulturowo-j臋zykowe formy 鈥瀌omno艣ci鈥 i bezdomno艣ci.

Dom w kulturze: od przedmiotu do sytuacji egzystencjalnej bycia u siebie, poczucia swojsko艣ci a wyrzucenia na margines, oraz szukanie dla siebie miejsca w strukturach spo艂ecznych.



Forma zaj臋膰: Wyk艂ad
Czas trwania zaj臋膰: 60 min.
Dopuszczalna liczba uczestnik贸w: Bez ogranicze艅

11
Kobiety, m臋偶czy藕ni i inni. Co nami rz膮dzi: gender czy sex?

To偶samo艣膰 p艂ciowo-rodzajowa jako rezultat przenikania si臋 kultury i natury oraz konstrukt spo艂eczny, dzi臋ki kt贸remu zyskujemy identyfikacj臋.



Forma zaj臋膰: Wyk艂ad
Czas trwania zaj臋膰: 60 min.
Dopuszczalna liczba uczestnik贸w: Bez ogranicze艅

12
Etnodesign i r臋kodzie艂o w kulturze wsp贸艂czesnej.

Wyk艂ad prezentuje zjawisko etnodesignu i r臋kodzie艂a w kulturze wsp贸艂czesnej, b臋d膮ce nawi膮zaniem do dawnych tradycji r臋kodzielniczych i rzemie艣lniczych, a obecnie prze偶ywaj膮ce sw贸j renesans i pe艂ni膮ce nowe, wa偶ne funkcje spo艂eczne, szczeg贸lnie w kulturze miasta.



Forma zaj臋膰: Wyk艂ad
Czas trwania zaj臋膰: 60 min.
Dopuszczalna liczba uczestnik贸w: Bez ogranicze艅

13
Badania etnograficzne w biznesie. Przyk艂ad antropologii projektowania.

Celem wyk艂adu jest prezentacja specyfiki bada艅 etnograficznych i ukazanie ich u偶yteczno艣ci na gruncie biznesowym, w oparciu o przyk艂ady z zakresu antropologii projektowania (Design Anthropology), kt贸rej zadaniem jest rozpoznanie szczeg贸艂owych potrzeb i oczekiwa艅 spo艂ecznych w celu tworzenia nowych przedmiot贸w codziennego u偶ytku (mi臋dzy innymi mebli, samochod贸w, telefon贸w, stron internetowych).



Forma zaj臋膰: Wyk艂ad
Czas trwania zaj臋膰: 60 min.
Dopuszczalna liczba uczestnik贸w: Bez ogranicze艅

14
Cia艂o w kulturze europejskiej.

Figuracje i konteksty cia艂a s膮 zawsze determinowane wewn臋trzn膮 dynamik膮 kultury oraz za艂o偶eniami spo艂eczno-kulturowymi. G臋sta sie膰 powi膮za艅, wzajemnych wp艂yw贸w cia艂a, spo艂ecze艅stwa, kultury, historii oraz filozofii pokazuje, 偶e cielesno艣膰 r贸偶nicuje si臋 oraz kreuje w poszczeg贸lnych etapach istnienia ludzkiego 艣wiata.

W trakcie wyk艂adu zostan膮 om贸wione w膮tki dotycz膮ce antropologii cia艂a, wzorc贸w i kanon贸w pi臋kna- od kreowania kszta艂t贸w materialnych po mod臋 i ubi贸r, po histori臋 cielesno艣ci w kontek艣cie sztuki, religii i nauki.



Forma zaj臋膰: Wyk艂ad
Czas trwania zaj臋膰: 60 min.
Dopuszczalna liczba uczestnik贸w: Bez ogranicze艅

15
Tolerancja - zrozumienie.

Wyk艂ad po艣wi臋cony poj臋ciu tolerancji - definicja - zrozumienie. Przybli偶enie zagadnie艅 wsp贸艂偶ycia mi臋dzy kulturami, religiami, grupami spo艂ecznymi. Problem nietolerancji i jego przyczyny. Konieczno艣膰 dyskusji i akceptacji inno艣ci. Przyk艂ady z "ma艂ej ojczyzny" - 艣wiata globalnego.



Forma zaj臋膰: Wyk艂ad
Czas trwania zaj臋膰: 60 min.
Dopuszczalna liczba uczestnik贸w: Bez ogranicze艅

16
Afryka w sztuce 鈥 sztuka Afryki.

Wizualizacje Afryki i jej mieszka艅c贸w w sztuce dawnej i wsp贸艂czesnej, wp艂yw afryka艅skich artefakt贸w na kubizm i futuryzm, przyda艂y dzie艂 tradycyjnej i nowoczesnej sztuki z kontynentu afryka艅skiego.



Forma zaj臋膰: Wyk艂ad
Czas trwania zaj臋膰: 60 min.
Dopuszczalna liczba uczestnik贸w: Bez ogranicze艅

17
Sztuk膮 jest wszystko co wypluje artysta鈥 czyli meandry wsp贸艂czesnej tw贸rczo艣ci.

Problemy oceny walor贸w artystycznych wsp贸艂czesnej sztuki, szokuj膮ce eksperymenty tw贸rc贸w, kr贸tka prezentacja kierunk贸w i ruch贸w artystycznych na przestrzeni ostatniego stulecia.



Forma zaj臋膰: Wyk艂ad
Czas trwania zaj臋膰: 60 min.
Dopuszczalna liczba uczestnik贸w: Bez ogranicze艅

18
艁贸dzkie rody fabrykanckie i ich rezydencje.

Olbrzymia cz臋艣膰 zabudowy 艁odzi w okresie najbardziej dynamicznego rozwoju miasta, do wybuchu pierwszej wojny 艣wiatowej, wzniesiona zosta艂a dzi臋ki inwestorom reprezentuj膮cym stosunkowo w膮sk膮 i zawodowo jednorodn膮 grup臋 ludzi 鈥 艂贸dzkich fabrykant贸w. Ich rezydencje, dzi臋ki niezwyk艂emu bogactwu i r贸偶norodno艣ci form architektonicznych oraz warto艣ciowemu wystrojowi wn臋trz, niezwykle cenny, unikatowy w skali europejskiej zesp贸艂 zabytkowy.



Forma zaj臋膰: Wyk艂ad
Czas trwania zaj臋膰: 60 min.
Dopuszczalna liczba uczestnik贸w: Bez ogranicze艅

19
Awangarda i inni. 艁贸dzcy arty艣ci w dwudziestoleciu mi臋dzywojennym

Wyk艂ad ma przedstawi膰 r贸偶norodno艣膰 艂贸dzkiego 艣rodowiska artystycznego, w kt贸rym aktywny udzia艂 brali przedstawiciele skrajnie odmiennych opcji stylistycznych: od tw贸rc贸w awangardowych zrzeszonych wok贸艂 W艂adys艂awa Strzemi艅skiego oraz zwi膮zanych z nurtem ekspresjonizmu malarzy i grafik贸w z grupy 鈥濲ung Jidysz鈥 po reprezentuj膮cych tendencje bardzo konserwatywne cz艂onk贸w stowarzyszenia 鈥濺yngraf鈥.



Forma zaj臋膰: Wyk艂ad
Czas trwania zaj臋膰: 60 min.
Dopuszczalna liczba uczestnik贸w: Bez ogranicze艅

20
Barokowa lekcja minimalizmu, czyli o filozofii dobrego 偶ycia na podstawie holenderskich martwych natur XVII wieku.

Za艂o偶eniem wyk艂adu jest pr贸ba uchwycenia poprzez dzie艂a malarskie pewnego fenomenu kultury XVII-wiecznej Holandii, kt贸ry mia艂 wiele cech wsp贸lnych ze wsp贸艂czesnymi za艂o偶eniami slow life. Na wybranych przyk艂adach zostanie zaprezentowane w jaki spos贸b barokowi arty艣ci w kompozycjach z gatunku martwych natur zawierali krytyk臋 materializmu, pochwa艂臋 umiarkowania i harmonii, idee doceniania urok贸w prostego 偶ycia oraz zach臋t臋 do rozwijania duchowo艣ci.



Forma zaj臋膰: Wyk艂ad
Czas trwania zaj臋膰: 60 min.
Dopuszczalna liczba uczestnik贸w: Bez ogranicze艅

21
Przysz艂o艣膰 kt贸ra nie nadesz艂a. Niezrealizowane projekty architektoniczne dla 艁odzi.

W latach 1918-1939 艁贸d藕 ust臋powa艂a tylko Warszawie w ilo艣ci zorganizowanych konkurs贸w architektonicznych. Ich liczba wzros艂a po 1945 r. Jak dosz艂o do tego, 偶e zdecydowana wi臋kszo艣膰 efektownych i 艣mia艂ych koncepcji nie zosta艂a zrealizowana? Jak wygl膮da艂aby dzisiaj 艁贸d藕, gdyby architektom dane by艂o wcieli膰 w 偶ycie nierzadko nietuzinkowe wizje?



Forma zaj臋膰: Wyk艂ad
Czas trwania zaj臋膰: 60 min.
Dopuszczalna liczba uczestnik贸w: Bez ogranicze艅

22
Historia siedzenia. O nowoczesnym wzornictwie s艂贸w kilka.

Krzes艂o stanowi pozornie banalny element naszej codzienno艣ci. Tymczasem jego historia na przestrzeni ostatnich 200 lat odzwierciedla przemiany jakim podlega艂o spojrzenie na estetyk臋, ergonomi臋, wykorzystanie konkretnych materia艂贸w, a nawet 鈥 ochron臋 艣rodowiska.



Forma zaj臋膰: Wyk艂ad
Czas trwania zaj臋膰: 60 min.
Dopuszczalna liczba uczestnik贸w: Bez ogranicze艅

23
Zbudowa膰 miasto 鈥 nowoczesne i ponowoczesne koncepcje urbanistyczne.

Najwa偶niejsze idee w zakresie planowania miast w XIX, XX i XXI wieku. Od miasta przemys艂owego i miasta-ogrodu jako antidotum na przeludnione metropolie, poprzez modernistyczne blokowiska oraz utopijne wizje miast na wodzie (lub pod wod膮!), a偶 po powr贸t do tradycyjnych element贸w struktury miejskiej oraz miast przyjaznych 艣rodowisku.



Forma zaj臋膰: Wyk艂ad
Czas trwania zaj臋膰: 60 min.
Dopuszczalna liczba uczestnik贸w: Bez ogranicze艅

24
Nowe i stare. O restauracji i konserwacji architektury s艂贸w kilka.

Pr贸by wprowadzania nowoczesnej architektury do zabytkowego otoczenia nierzadko przynosz膮 w膮tpliwe rezultaty. Przegl膮d wybranych realizacji z Polski oraz innych pa艅stw Europy udowadnia ponad wszelk膮 miar臋, 偶e obok historycznych budowli mog膮 istnie膰 rozwi膮zania wsp贸艂czesne (niekiedy w obr臋bie jednego budynku), a finalny efekt takiej koegzystencji jest ciekawy i inspiruj膮cy.



Forma zaj臋膰: Wyk艂ad
Czas trwania zaj臋膰: 60 min.
Dopuszczalna liczba uczestnik贸w: Bez ogranicze艅

25
Mi臋dzy teori膮 a praktyk膮. Dzieje nowo偶ytnej przebudowy bazyliki 艢w. Piotra na Watykanie.

Historia budowy rzymskiej bazyliki 艢w. Piotra na Watykanie oraz przekszta艂ce艅 jakim podlega艂a jej koncepcja w dobie renesansu i baroku.



Forma zaj臋膰: Wyk艂ad
Czas trwania zaj臋膰: 60 min.
Dopuszczalna liczba uczestnik贸w: Bez ogranicze艅

26
Arcydzie艂a polskiego renesansu.

Prezentacja g艂贸wnych nurt贸w i przyk艂ad贸w renesansowej sztuki polskiej. Najwa偶niejsze cechy renesansowego prze艂omu w sztuce polskiej I po艂. XVI w.

Prezentacja przemian w architekturze sakralnej i rezydencjonalnej XVI w.



Forma zaj臋膰: Wyk艂ad
Czas trwania zaj臋膰: 60 min.
Dopuszczalna liczba uczestnik贸w: Bez ogranicze艅

27
Renesansowe i barokowe pa艂ace Europy.

Prezentacja g艂贸wnych zjawisk i przyk艂ad贸w architektury pa艂ac贸w Europy epoki nowo偶ytnej od XV do po艂. XVIII w. 鈥 specyfika rezydencji w r贸偶nych kr臋gach kulturowych.



Forma zaj臋膰: Wyk艂ad
Czas trwania zaj臋膰: 60 min.
Dopuszczalna liczba uczestnik贸w: Bez ogranicze艅

28
Arcydzie艂a europejskiej rze藕by renesansowej i barokowej.

Wybrane arcydzie艂a rze藕by europejskiej doby renesansu i baroku od XV do po艂. XVIII w. 鈥 prezentacja zr贸偶nicowanych form i tre艣ci.



Forma zaj臋膰: Wyk艂ad
Czas trwania zaj臋膰: 60 min.
Dopuszczalna liczba uczestnik贸w: Bez ogranicze艅

29
Oblicza z przesz艂o艣ci. Tajemnice portret贸w staropolskich.

Portret staropolski jako dzie艂o kultury Rzeczypospolitej w okresie nowo偶ytno艣ci.



Forma zaj臋膰: Wyk艂ad
Czas trwania zaj臋膰: 60 min.
Dopuszczalna liczba uczestnik贸w: Bez ogranicze艅