15 listopada, 2018 r.

Bohaterowie stulecia: Maria Skłodowska-Curie

Bohaterowie stulecia: Maria Skłodowska-Curie

(fotografia ze zbiorów NAC)

Maria Salomea Skłodowska-Curie herbu Dołęga, ur. 7 listopada 1867 w Warszawie – to symbol emancypacji kobiet, wielka postać ostatniego stulecia, wybitna fizyczka i chemiczka, która dwukrotnie otrzymała nagrodę Nobla. Po raz pierwszy w 1903 – z fizyki, wraz z mężem Pierre’em Curie i z Henrim Becquerelem, za badania nad odkrytym przez Becquerela zjawiskiem promieniotwórczości. Po raz drugi została nagrodzona w 1911 – z chemii za odkrycie polonu i radu, wydzielenie czystego radu i badanie właściwości chemicznych pierwiastków promieniotwórczych. Była pierwszą kobietą, która otrzymała tę nagrodę i to podwójnie.



Maria przeciera ścieżki


Osiągnięcie takiego sukcesu przez kobietę nie byłoby możliwe, gdyby nie jej determinacja, gdyż w XIX wieku kobiety nie mogły studiować na ziemiach polskich. W 1891 Maria Skłodowska wyjechała do Paryża, by podjąć studia na Sorbonie. Jako przedmiot studiów wybrała matematykę i fizykę.

Poza nauką grała też w amatorskim teatrze. Podczas jednego z przedstawień pt. „Polska, która kruszy kajdany” poznała i zaprzyjaźniła się z 7 lat starszym pianistą – Ignacym Janem Paderewskim.

Cechowała ją ogromna ciekawość świata. Była kobietą niezwykłą, samodzielną i odważną. Jako jedna z pierwszych kobiet, uzyskała w 1916 roku prawo jazdy, by móc prowadzić samochód.


Badaczka i patriotka


Maria była prekursorką nowej gałęzi chemii – radiochemii. Do jej dokonań należą: rozwinięcie teorii promieniotwórczości, technik rozdzielania izotopów promieniotwórczych oraz odkrycie dwóch nowych pierwiastków – radu i polonu. Z jej inicjatywy prowadzono także badania nad leczeniem raka za pomocą promieniotwórczości. Należała do najwybitniejszych i najbardziej szanowanych uczonych, brała stały udział w ekskluzywnych Radach Fizyki, tzw. Kongresach Solvaya.

Do końca życia mieszkała i pracowała poza ojczyzną, ale odwiedzała Polskę, wygłaszała odczyty, publikowała w polskich czasopismach naukowych. W jej instytucie w Paryżu (Laboratoire Curie) stale pracowali stypendyści z Polski. Przyczyniła się bardzo do rozwoju polskich badań nad promieniotwórczością.

W 1912 roku objęła zdalne kierownictwo Pracowni Radiologicznej. Z jej inicjatywy rozpoczęto w Warszawie budowę Instytutu Radowego, w którego otwarciu 1932 wzięła udział, ofiarowując tej placówce 1 g radu, zakupiony z funduszu zebranego ze składek.


Symbol polskości


Maria Skłodowska-Curie była kilkukrotnie upamiętniana na monetach i banknotach – sześciokrotnie w Polsce, dwa razy we Francji oraz raz w Hiszpanii. Jest osobą powszechnie znaną na świecie.

W wielu krajach (np. w Japonii i Korei Południowej) uczą się o niej dzieci w szkołach, jako o wielkiej kobiecie będącej przykładem i wzorem, która zapisała się w sposób szczególny nie tylko w historii nauki, ale i dla upodmiotowienia i emancypacji kobiet na całym świecie.

Swoją pasję naukowca i odkrywcy Maria przypłaciła zdrowiem. Zmarła 4 lipca 1934 na złośliwą anemię oraz chorobę popromienną wywołaną przez promieniowanie jonizujące. Maria Skłodowska-Curie, jako pierwsza kobieta, w dowód uznania zasług naukowych spoczęła w paryskim Panteonie obok męża Pierre’a Curie.







Uniwersytet Łódzki to największa uczelnia badawcza w centralnej Polsce. Jej misją jest kształcenie wysokiej klasy naukowców i specjalistów w wielu dziedzinach humanistyki i nauk ścisłych. Współpracuje z biznesem, zarówno na poziomie kadrowym, zapewniając wykwalifikowanych pracowników, jak i naukowym, oferując swoje know-how przedsiębiorstwom z różnych gałęzi gospodarki. Uniwersytet Łódzki jest uczelnią otwartą na świat – wciąż rośnie liczba studiujących tutaj obcokrajowców, a polscy studenci poznają Europę, Azję, czy wyjeżdżają za Ocean. Uniwersytet jest częścią Łodzi, działa wspólnie z łodzianami i dla łodzian, angażując się w wiele projektów społeczno-kulturalnych.



Zobacz nasze projekty naukowe na https://www.facebook.com/groups/dobranauka/

Zapraszamy na stronę Biura Prasowego UŁ: https://biuroprasowe-uni-lodz.prowly.com/







Tekst: dr Katarzyna Derlatka (WF-H UŁ)

Redakcja: Centrum Promocji UŁ

Poprzednia wiadomość Pod skrzydłami mentora
Następna wiadomość UŁ podczas Salonu Ciekawej Książki: Łódzcy bohaterowie 1918 roku