Monografia prof. Joanny Papiernik z Instytutu Filozofii UŁ o Isotcie Nogaroli – pionierce filozofii renesansowej

Ukazała się monografia autorstwa dr hab. Joanny Papiernik, prof. UŁ (Instytut Filozofii UŁ), poświęcona Isotcie Nogaroli – jednej z najwybitniejszych intelektualistek włoskiego renesansu i jednej z pierwszych kobiet filozofek europejskiego humanizmu. Publikacja przybliża jej dorobek na tle rozwoju humanizmu oraz renesansowych debat o naturze kobiety.

Opublikowano: 14 stycznia 2026
okładka ksiązki

Humanistka, filozofka, uczestniczka „querelle des femmes”

Monografia rekonstruuje intelektualny portret Isotty Nogaroli (1418–1466), ukazując jej twórczość w kontekście odradzającego się zainteresowania klasyczną myślą etyczną oraz humanistycznej kultury XV wieku. Autorka przedstawia drogę życiową Nogaroli, która – rezygnując z małżeństwa i życia zakonnego – wybrała niezależną ścieżkę studiów humanistycznych, filozoficznych i teologicznych.

Istotnym elementem książki jest analiza obszernego materiału epistolograficznego. W pierwszej części publikacji omówiona została korespondencja Nogaroli: tematyka listów, ich styl oraz znaczenie dla budowania sieci humanistycznych relacji i autorytetu uczonej kobiety w świecie zdominowanym przez mężczyzn.

Dialog, teologia i refleksja nad równością płci

Kolejne rozdziały poświęcone są okresowi dobrowolnego odosobnienia pisarki oraz szczegółowej interpretacji jej najważniejszego dzieła – Dialogu o równym i nierównym grzechu Adama i Ewy. Analiza ukazuje wielowarstwowy charakter tego tekstu: od teologiczno-filozoficznego traktatu po subtelny, a zarazem odważny głos w renesansowej debacie o równości kobiet i mężczyzn (tzw. querelle des femmes).

Ostatnia część monografii dotyczy dojrzałej twórczości Nogaroli, w tym Elegii na cześć wsi Cyanum, dopełniając całościowy obraz jej dorobku intelektualnego i duchowego.

Wsparcie instytucjonalne

Publikacja została sfinansowana ze środków Centrum Filozofii Przyrody Uniwersytetu Łódzkiego oraz jest w otwartym dostępie (open access): Isotta Nogarola – humanistka i virgo pia: Przekłady i interpretacje

Monografia prof. Joanny Papiernik stanowi ważny wkład w badania nad filozofią renesansu i historią myśli kobiecej, a zarazem kolejny przykład aktywności naukowej badaczy Wydziału Filozoficzno-Historycznego Uniwersytetu Łódzkiego.

Materiał i redakcja: Ronald Wójcik Wydział Filozoficzno-Historyczny UŁ

ul. Narutowicza 68, 90-136 Łódź
NIP: 724 000 32 43
KONTAKT​​​​​​​

Funduszepleu
Projekt Multiportalu UŁ współfinansowany z funduszy Unii Europejskiej w ramach konkursu NCBR