Historia UŁ

Uniwersytet Łódzki

Nasza historia. Nasza wspólnota

Od blisko 80 lat Uniwersytet Łódzki jest miejscem spotkań ludzi, którzy wierzą, że wiedza to pierwszy krok do wolności.  

Od zawsze tworzymy przestrzeń, w której osoby studiujące, doktoryzujące się, a także skupione na prowadzeniu badań, kształceniu czy pracy administracyjnej wspólnie uczą się świata – z ciekawością, odpowiedzialnością i szacunkiem dla drugiego człowieka. 

Nasza uczelnia została powołana 24 maja 1945 roku, tuż po zakończeniu wojny, ale jej korzenie sięgają dalej – m.in. do łódzkiego oddziału Wolnej Wszechnicy Polskiej (1928), Instytutu Nauczycielstwa oraz Wyższej Szkoły Nauk Społecznych i Ekonomicznych. 

Za ideą powołania uniwersytetu stał prof. Teodor Vieweger – biolog i społecznik, który jeszcze w czasie okupacji gromadził wokół siebie środowisko naukowe z Wilna, Lwowa czy Warszawy. Zginął tragicznie tuż przed inauguracją. W jego miejsce pierwszym rektorem uczelni został wybitny filozof i etyk, prof. Tadeusz Kotarbiński – współtwórca powojennego życia akademickiego w Polsce.

Rozwój i wyzwania

W pierwszych latach uniwersytet rozwijał się dynamicznie, przyciągając wybitne postaci z warszawskiego, wileńskiego i lwowskiego świata nauki. W niedługim czasie nasza uczelnia stała się drugą w kraju pod względem liczby studentów, gromadząc 9000 osób na sześciu wydziałach. Wkrótce jednak karta historii się odwróciła – lata 50. przyniosły ograniczenia wolności akademickiej i polityczne naciski. Osób studiujących na uniwersytecie ubywało, aż na wydziałach zostało ich łącznie 1500.  

Po 1956 roku, dzięki odwadze i zaangażowaniu m.in. ówczesnego rektora Adama Szpunara, udało się przywrócić autonomię uczelni i odbudować kierunki humanistyczne. Nastąpiło też ugruntowanie ceremoniału akademickiego, który obowiązuje na naszym uniwersytecie do dziś. 

Głos, który nie milknie

Kolejne dekady były dla nas czasem prób i oporu. Marzec ’68, represje wobec osób studiujących i pracujących na uczelni, tłumione protesty – wszystko to odcisnęło ślad na historii uniwersytetu. Mimo to nasza społeczność nie milczała. W 1981 roku wybuchł strajk okupacyjny, który zakończył się przełomową rejestracją Niezależnego Zrzeszenia Studentów – pierwszej takiej organizacji w całym bloku wschodnim. 

Nasza uczelnia była jednym z głównych ośrodków tych wydarzeń. Dzięki temu, gdy upadł komunizm, nie tylko mogliśmy, ale też potrafiliśmy zbudować uniwersytet oparty na dialogu i wspólnym działaniu. 

Uczelnia otwarta na świat i ludzi

Lata 90. i początek XXI wieku przyniosły upłynęły nam pod znakiem nowej dynamiki: rozwoju infrastruktury, powstania kolejnych wydziałów, wzrostu liczby osób studiujących i pracujących, jak również międzynarodowych programów badawczych i edukacyjnych. 

Dziś nasz uniwersytet to także: 

  • ponad 30 dyscyplin naukowych, 
  • setki kierunków w języku polskim i angielskim, 
  • tysiące studentów z całego świata, 
  • programy takie jak Erasmus+, 
  • inicjatywy społeczne i projekty integracyjne typu University Diversity – Uniwersytet Różnorodny. 

Uczelnia wartości

Od początku istnienia Uniwersytet Łódzki był czymś więcej niż instytucją. Stanowił miejsce, gdzie prawda, wolność, szacunek i ciekawość spotykają się w praktyce. Gdzie badania prowadzone są nie tylko z myślą o postępie, ale przede wszystkim dla dobra wspólnego. Gdzie nauka to nie odległy, chłodny świat liczb i faktów, a część życia społecznego, kultury i wrażliwości. 

Ten cel nadal nam przyświeca – bo dziś, tak jak i kiedyś, wierzymy, że uniwersytet tworzy się razem, z ludźmi i dla ludzi. 

Przyszłość: razem

Strategia Uniwersytetu Łódzkiego na lata 2021–2030 opiera się na przekonaniu, że tylko uczelnia odważna, odpowiedzialna i ludzka może odpowiedzieć na wyzwania współczesnego świata. Chcemy rozwijać się w kierunku uniwersytetu badawczego, nie tylko mierząc jakość wynikami, ale też tym, jak bardzo jesteśmy wspólnotą – jak blisko jesteśmy ludzi i ich spraw. 

W naszym rozumieniu to właśnie znaczy #UniwersytetLudzki. 

Bibliografia: Puś, W. (2020). Zarys historii Uniwersytetu Łódzkiego 1945–2020. Wyd. II. Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego