Medal Amico: prof. Bolesław Niemierko

Bolesław Niemierko jest profesorem doktorem habilitowanym, pedagogiem, specjalistą w zakresie dydaktyki ogólnej, pomiaru osiągnięć edukacyjnych oraz diagnostyki edukacyjnej. To emerytowany profesor Uniwersytetu SWPS (Wydział Psychologii w Sopocie). 

Jest jednym z najwybitniejszych przedstawicieli polskiej pedagogiki drugiej połowy XX i początku XXI wieku, uznawanym za współtwórcę i głównego rozwijającego diagnostykę edukacyjną oraz teorię pomiaru pedagogicznego w Polsce. Jego działalność naukowa koncentruje się na badaniu efektów kształcenia, systemów oceniania i diagnozowania osiągnięć uczniów oraz metod konstrukcji i interpretacji testów edukacyjnych. 

Ukończył studia pedagogiczne na Wydziale Pedagogiki Uniwersytetu Warszawskiego. Był uczniem m.in. Janiny Kotarbińskiej, Ignacego Szaniawskiego i Bogdana Nawroczyńskiego. Karierę naukową rozwijał w instytucjach badawczych zajmujących się edukacją oraz w ośrodkach akademickich, w tym na Uniwersytecie Gdańskim oraz w Wyższej Szkole Pedagogicznej w Bydgoszczy (obecnie Uniwersytet Kazimierza Wielkiego). Był również związany z instytucjami badawczymi oświaty w Warszawie. Od 1968 r. kierował polskim ośrodkiem badań realizowanych w ramach międzynarodowego programu International Association for the Evaluation of Educational Achievement (IEA), przyczyniając się do włączenia polskich badań edukacyjnych w międzynarodowy obieg naukowy. 

Profesor Bolesław Niemierko odegrał kluczową rolę w powstawaniu diagnostyki edukacyjnej w Polsce. Wprowadził do literatury zbudowaną przez siebie taksonomię celów kształcenia w dziedzinie poznania, tzw. taksonomię ABC, rozwiniętą następnie przez niego do postaci obejmującej również dziedzinę motywacji i dziedzinę działania praktycznego. Taksonomia ta stała się podstawą rozwoju teorii i praktyki testowania osiągnięć edukacyjnych w kraju. W tym zakresie Profesor wprowadził również standardy konstruowania testów, ich analizy i interpretacji. Jednocześnie prowadził konsekwentną refleksję krytyczną nad ograniczeniami testowania edukacyjnego, wskazując na ryzyko uproszczeń i nadużyć w praktyce oceniania oraz podkreślając konieczność odpowiedzialnego stosowania narzędzi diagnostycznych. 

Profesor jest autorem licznych publikacji naukowych, które mają charakter fundamentalny dla kształcenia pedagogów i badaczy edukacji. Do nich należą m.in.: ABC testów osiągnięć szkolnych (1975), Testy osiągnięć szkolnych. Podstawowe pojęcia i techniki obliczeniowe (1975), Pomiar sprawdzający w dydaktyce. Teoria i zastosowania (1990), Ocenianie szkolne bez tajemnic (2002), Kształcenie szkolne. Podręcznik skutecznej dydaktyki (2007), Diagnostyka edukacyjna. Podręcznik akademicki (2009), Samoocena i test. Moje doświadczenia (2016), Jak pomagać (a nie szkodzić) uczniom ocenianiem szkolnym (2016). 

Profesor jest współzałożycielem środowiska naukowego diagnostyki edukacyjnej w Polsce oraz wieloletnim animatorem jego rozwoju. Od 2004 r. pełni funkcję przewodniczącego Komitetu Naukowego Krajowych Konferencji Polskiego Towarzystwa Diagnostyki Edukacyjnej. 

Był promotorem 32 rozpraw doktorskich oraz organizatorem kształcenia w zakresie pomiaru osiągnięć edukacyjnych, przyczyniając się do rozwoju kolejnych pokoleń badaczy edukacji. Odbywał staże naukowe i był stypendystą m.in. programu Fulbrighta, IREX oraz Fundacji Kościuszkowskiej, co sprzyjało umiędzynarodowieniu jego działalności naukowej. 

Za swoją działalność naukową został dwukrotnie uhonorowany Nagrodą Naukową Wydziału I Nauk Społecznych Polskiej Akademii Nauk w zakresie pedagogiki i psychologii. 

Profesor Niemierko od wielu lat utrzymuje stałe i wielopoziomowe relacje współpracy z Uniwersytetem Łódzkim, obejmujące działalność naukowo-badawczą, dydaktyczną oraz organizacyjną. W szczególności współpracował z Wydziałem Nauk o Wychowaniu oraz Wydziałem Chemii. Jedna z cyklu konferencji, którym przewodniczy, tj. XXIII Krajowa Konferencja Diagnostyki Edukacyjnej pt. „Diagnozowanie umiejętności praktycznych w toku kształcenia i egzaminowania”, została zorganizowana w 2017 r. w Uniwersytecie Łódzkim. Podczas tej konferencji Profesor wygłosił referat plenarny oraz współprowadził panel dyskusyjny i warsztaty. 

Istotnym obszarem jego aktywności jest również współpraca publikacyjna z czasopismem „Nauki o Wychowaniu. Studia Interdyscyplinarne” (Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego), w którym opublikował artykuły poświęcone m.in. problematyce wykorzystania nowych technologii w edukacji oraz relacji między teorią a praktyką pedagogiczną. 

Dorobek naukowy prof. Bolesława Niemierki wywarł trwały wpływ na rozwój dydaktyki i diagnostyki edukacyjnej w Polsce. Jego prace stanowią podstawę kształcenia pedagogów oraz wyznaczają standardy metodologiczne w badaniach edukacyjnych, kształtując sposób rozumienia oceniania i pomiaru zarówno w teorii, jak i praktyce edukacyjnej.