Medal Amico: Uniwersytet Justusa Liebiga w Giessen

Partnerstwo pomiędzy Uniwersytetem Łódzkim a Uniwersytetem im. Justusa Liebiga w Giessen ma swoje korzenie w latach 70. XX w. Od momentu podpisania umowy o współpracy 3 listopada 1978 r. wspólne zainteresowania naukowo-badawcze oraz chęć wymiany doświadczeń stały się fundamentem dla dalszych działań, obejmujących przedsięwzięcia naukowe, badawcze, kulturalne, a także wymianę pracowników i studentów. 

Zawarcie oficjalnego porozumienia partnerskiego było znaczącym krokiem, który w tamtych realiach stanowił przykład ponadpodziałowej współpracy akademickiej, łączącej środowiska naukowe Polski i Niemiec mimo istniejących barier politycznych. Porozumienie otworzyło drogę do wymiany studentów, realizacji wspólnych projektów oraz budowania trwałych więzi między uczelniami. 

Przez ponad 45 lat współpracy obie uczelnie realizowały projekty w szerokim spektrum dziedzin, obejmujących niemal wszystkie wydziały Uniwersytetu Łódzkiego. Wymiana odbywa się również pomiędzy bibliotekami głównymi obu instytucji. Partnerstwo obejmuje różnorodne obszary nauki i dydaktyki, co czyni je przykładem interdyscyplinarnej współpracy. W tym czasie powstało wiele projektów badawczych, wspólnych publikacji, a także zorganizowano liczne konferencje, sympozja, wydarzenia kulturalne oraz Międzynarodowe Szkoły Letnie. Współpraca obejmuje organizację konferencji naukowych, realizację projektów badawczych oraz wymianę akademicką. 

Nową formą współdziałania jest program Virtual International Programme (VIP) oferowany przez Uniwersytet im. Justusa Liebiga w Giessen, który umożliwia studentom uczelni partnerskich zdobycie dodatkowych doświadczeń w ramach studiów. W ostatnich latach współpracę wzbogacił też program cotutelle, dający możliwość uzyskania podwójnego doktoratu (na obu uczelniach). 

Dzięki wieloletnim działaniom stworzono przestrzeń, w której studenci i pracownicy akademiccy mogą zdobywać doświadczenia w międzynarodowym środowisku, rozwijać kompetencje językowe i kulturowe oraz uczestniczyć w innowacyjnych formach kształcenia. Kluczową rolę odgrywa program Ostpartnerschaft, finansowany przez DAAD (Deutscher Akademischer Austauschdienst), wspierający wymianę akademicką, wspólne badania oraz organizację konferencji i seminariów. 

W ramach projektu „Unbekannte Schätze”, realizowanego od 2024 r., dokonano pierwszej systematycznej ewidencji niemieckojęzycznych wczesnych druków XVI w. ze zbiorów Biblioteki Uniwersytetu Łódzkiego. Projekt obejmuje digitalizację tych druków oraz badania nad wielokulturowością miast regionu łódzkiego. Współpraca umożliwiła również naukową edycję pełnego wydania Kroniki getta łódzkiego. 

W latach 2018–2022 w ramach programu Beethoven II realizowano projekt dotyczący nowej klasy karbenów nukleofilowych (NOHC), prowadzony przez prof. Grzegorza Mlostonia (UŁ) i prof. Petera R. Schreinera (JLU). Projekt finansowany przez Narodowe Centrum Nauki (NCN) i Deutsche Forschungsgemeinschaft (DFG) zaowocował licznymi publikacjami w prestiżowych czasopismach oraz wyróżnieniami, w tym Medalem Justusa Liebiga dla prof. Mlostonia w 2023 r. 

Istotnym elementem współpracy jest działalność bibliotek obu uczelni, obejmująca wymianę zasobów, dobrych praktyk oraz organizację wspólnych wystaw. Podczas jubileuszu w Giessen otwarto wystawę „Religia, rym i regiment – germanica pierwszej połowy XVII w. w Bibliotece Uniwersyteckiej w Łodzi”, poświęconą literaturze niemieckiej sprzed i z czasów wojny trzydziestoletniej. 

W 2018 r. obie uczelnie obchodziły 40-lecie współpracy. Zorganizowano kolokwium naukowe i uroczyste posiedzenie Senatu UŁ, podczas którego wręczono medale Universitatis Lodziensis Amico oraz Justusa Liebiga. Wyróżnienia otrzymali m.in. rektor JLU prof. Joybrato Mukherjee oraz prof. Joanna Jabłkowska, dziekan Wydziału Filologicznego UŁ. 

W 2023 r., z okazji 45-lecia partnerstwa, delegacja Uniwersytetu Łódzkiego odwiedziła Giessen. W ramach obchodów zorganizowano wystawę w bibliotece JLU, a prof. Grzegorz Mlostoń został uhonorowany Medalem Justusa Liebiga za wybitne osiągnięcia w ramach wspólnych projektów badawczych. 

W listopadzie 2025 r. prof. Joanna Jabłkowska otrzymała tytuł doktor honoris causa Uniwersytetu Justusa Liebiga w Giessen, co jest wyrazem uznania dla jej wkładu w rozwój współpracy i promocję wymiany akademickiej. 

Partnerstwo pomiędzy Uniwersytetem Łódzkim a Uniwersytetem im. Justusa Liebiga w Giessen należy do najdłużej utrzymywanych i najbardziej owocnych przykładów współpracy akademickiej w Europie. Jego znaczenie wykracza daleko poza wymianę studentów – to relacja, która kształtuje rozwój nauki, dydaktyki i kultury w obu krajach, buduje zrozumienie między narodami i stanowi wzorcowy przykład interdyscyplinarnej współpracy wzmacniającej więzi akademickie między Polską a Niemcami.