ODNOWIENIA DOKTORATÓW NAUKOWYCH: prof. Andrzej Józef Suliborski

Andrzej Józef Suliborski (ur. 13 grudnia 1945 r. w Łodzi) jest polskim geografem, specjalizującym się w geografii społeczno-ekonomicznej, geografii miast oraz studiach regionalnych, związanym przez całą karierę naukową z Uniwersytetem Łódzkim. Studia geograficzne ukończył w 1968 r. na Wydziale Biologii i Nauk o Ziemi UŁ, uzyskując tytuł magistra na podstawie pracy pt. Julianów – studium geograficzne osiedla mieszkaniowego w Łodzi, przygotowanej pod kierunkiem prof. Ludwika Straszewicza.

Bezpośrednio po ukończeniu studiów rozpoczął pracę naukowo-dydaktyczną jako asystent w Zakładzie Geografii Ekonomicznej UŁ, gdzie rozwijał swoje kompetencje badawcze i publikacyjne, awansując w 1971 r. na stanowisko starszego asystenta. Stopień doktora nauk o Ziemi uzyskał w 1976 r. na podstawie rozprawy dotyczącej zmian funkcji miast województwa łódzkiego w latach 1960–1970, co wyznaczyło główny kierunek jego dalszych badań naukowych. Po doktoracie pracował jako adiunkt, rozwijając intensywnie działalność naukową, dydaktyczną oraz uczestnicząc w licznych projektach badawczych i stażach zagranicznych.

Głównym obszarem zainteresowań badawczych Andrzeja Suliborskiego stała się geografia miast, w szczególności analiza struktur społeczno-gospodarczych miast, ich organizacji przestrzennej oraz funkcjonowania systemów osadniczych. Zajmował się zarówno problematyką wnętrza miasta – jego zróżnicowaniem morfologicznym, funkcjonalnym i społecznym – jak i relacjami miast z otoczeniem regionalnym. Istotnym osiągnięciem naukowym było opracowanie koncepcji „środowiska mieszkaniowego” jako przedmiotu badań geografii osadnictwa, stanowiącej jedną z pierwszych w Polsce prób kompleksowego ujęcia tej problematyki.

Centralne miejsce w dorobku Suliborskiego zajmują badania nad funkcjami miast i ewolucją ich struktur funkcjonalnych. Rozwijał nurt strukturalno-funkcjonalny w geografii, podejmując refleksję nad znaczeniem funkcji miejskich w procesach integracji i dezintegracji systemów osadniczych. Wprowadził do analiz wymiar diachroniczny, opracowując koncepcję genetyczno-funkcjonalną, w której interpretuje się zmiany funkcji miast jako rezultat działania czynników historycznych i społeczno-ekonomicznych. Rozszerzył także rozumienie funkcji miasta o aspekt społeczny, formułując koncepcję „funkcji miejsca” jako powiązania treści materialnych z przypisywanymi przestrzeni znaczeniami społecznymi.

W 2001 r. Andrzej Suliborski uzyskał stopień doktora habilitowanego nauk o Ziemi w zakresie geografii społeczno-ekonomicznej na podstawie cyklu prac poświęconych funkcjom i strukturze funkcjonalnej miast. Po habilitacji objął stanowisko profesora nadzwyczajnego, a następnie kierował Zakładem Badań Społecznych i Regionalnych oraz samodzielnym Zakładem, a później Katedrą Geografii Regionalnej i Społecznej na Uniwersytecie Łódzkim. Równolegle prowadził działalność dydaktyczną i naukową w innych uczelniach, współpracując z ośrodkami akademickimi w kraju i za granicą.

Drugim ważnym nurtem działalności badawczej Suliborskiego była geografia regionalna. Prowadził studia nad strukturą i transformacją regionów, szczególnie regionu łódzkiego, analizując procesy społeczno-gospodarcze, podziały administracyjne oraz mechanizmy integracji regionalnej. Istotnym wkładem było rozwinięcie metodologii analizy regionalnej opartej na badaniu kluczowych problemów regionu poprzez studia przypadków. Wyniki tych badań znalazły odzwierciedlenie zarówno w licznych publikacjach naukowych, jak i opracowaniach eksperckich przygotowywanych na potrzeby administracji publicznej.

Istotne miejsce w jego dorobku zajmują również rozważania teoretyczno-metodologiczne dotyczące geografii jako dyscypliny naukowej. Był inicjatorem i współorganizatorem cyklu seminariów pt. „Podstawowe idee i koncepcje w geografii”, których efektem była seria monografii poświęconych fundamentalnym kategoriom geograficznym i tożsamości nauki.

Tytuł profesora nauk o Ziemi Andrzej Suliborski otrzymał w 2010 r. Jego dorobek obejmuje około 150 publikacji naukowych oraz liczne opracowania eksperckie. Profesor Suliborski jest uznawany za jednego z czołowych przedstawicieli nurtu funkcjonalnego w polskiej geografii miast oraz badacza, który w istotny sposób przyczynił się do rozwoju geografii społeczno-ekonomicznej (geografii człowieka) i refleksji teoretycznej nad tą dyscypliną.