Co kryją ruiny dworu w Mikorzycach? Archeolodzy UniLodz wracają do przeszłości

Lato to dla archeologów wzmożony czas prac wykopaliskowych. Na porośniętym drzewami kopcu, otoczonym starą fosą, znajdują się ruiny renesansowego dworu obronnego w Mikorzycach, w powiecie bełchatowskim. Choć dziś przypominają pozostałości niewielkiego zamku, dawniej była to wyjątkowa rezydencja zbudowana z dwóch połączonych ze sobą budynków. Na jej terenie prace archeologiczne prowadzą naukowcy z Instytutu Archeologii Uniwersytetu Łódzkiego.

Opublikowano: 13 lipca 2026

Wyjątkowy dwór na wyspie

Dwór powstał około 1600 roku z inicjatywy rodziny Mikorskich herbu Poraj. Zbudowano go na sztucznie usypanym, czworobocznym kopcu, otoczonym fosą. Później należał także do rodzin Radwańskich, Dobrzelewskich i Milewskich. Budowla składała się z dwóch ceglanych części. Większy budynek miał około 20 metrów długości, a mniejszy, położony od wschodu, około 16 metrów. Oba miały oddzielne dachy. Było to rozwiązanie wyjątkowe – dwór w Mikorzycach był jedyną tego typu budowlą na terenie centralnej Polski.

Co przetrwało do naszych czasów?

Najlepiej zachowały się mury mniejszego, wschodniego budynku, sięgające wysokości piętra. Widoczne są także fundamenty drugiej części dworu. Pod ziemią nadal znajdują się piwnice ze sklepieniami kolebkowymi. Przetrwały również niewielkie fragmenty fryzów wykonanych z dachówek oraz otwory, w których dawniej osadzone były drewniane belki stropowe. Ruiny przez wiele lat pozostawały ukryte wśród drzew dawnego parku. Dziś prowadzi do nich drewniany most przerzucony nad fosą.

Archeolodzy UniLodz badają Mikorzyce

Od kilku lat na terenie ruin prowadzone są prace archeologiczne pod kierunkiem kadry z Instytutu Archeologii Uniwersytetu Łódzkiego. Naukowcy próbują dokładniej odtworzyć historię budowli, jej wygląd oraz kolejne etapy przebudowy, ponieważ każdy fragment muru, ceramiki lub wyposażenia może pomóc odpowiedzieć na pytania dotyczące codziennego życia mieszkańców dworu.

Od ruin do zabytku dostępnego dla odwiedzających

Obiekt znajduje się w prywatnych rękach. Jego właściciel, Remigiusz Marczak, chce zabezpieczyć pozostałości dworu i nadać im formę trwałej, romantycznej ruiny. Prace odbywają się pod nadzorem konserwatora zabytków, a ze względów bezpieczeństwa miejsce nie jest obecnie dostępne dla zwiedzających. W przyszłości ma się to jednak zmienić.

Historia zapisana w murach

Dwór w Mikorzycach jest dziś tylko cieniem dawnej budowli. Jego zachowane piwnice, fundamenty i fragmenty murów nadal mogą jednak opowiedzieć wiele o życiu szlachty sprzed ponad czterystu lat. Prace archeologów z Uniwersytetu Łódzkiego pozwalają stopniowo wydobywać tę historię dosłownie spod ziemi. Dzięki nim ruiny mogą stać się nie tylko miejscem badań, lecz także ważnym punktem na mapie województwa łódzkiego.

Lokalne zabytki budują poczucie przynależności. Stanowią one łącznik pokoleniowy i uświadamiają nam, skąd pochodzimy. Dwór reprezentuje dawne nurty architektoniczne i kunszt rzemieślniczy, który może być inspiracją dla współczesnych działań. Badania archeologiczne i architektoniczne pozwalają poznać nie tylko codzienne życie, ale także technologie naszych przodków, często weryfikując dotychczasową wiedzę o regionie. Dwór w Mikorzycach stanowi o unikalności tego miejsca. Zrewitalizowany zabytek przyciągnie turystów, co bezpośrednio stymuluje rozwój zainteresowania tym terenem, co może stymulować jego rozwój. Promowanie regionalnego dziedzictwa buduje także poczucie przynależności, dumę mieszkańców oraz spójność społeczną

– podsumowuje mgr Aleksander Andrzejewski z Instytutu Archeologii Uniwersytetu Łódzkiego.

Materiał: mgr Aleksander Andrzejewski
Redakcja: Kacper Szczepaniak, Centrum Komunikacji Marki

Opublikowano: Kacper Szczepaniak

ul. Narutowicza 68, 90-136 Łódź
NIP: 724 000 32 43
Adres do doręczeń elektronicznych (ADE): AE:PL-74796-17640-IHHIV-17
KONTAKT​​​​​​​

Funduszepleu
Projekt Multiportalu UŁ współfinansowany z funduszy Unii Europejskiej w ramach konkursu NCBR