Naukowy Think Tank PAP rozpoczyna działalność. Nauka, multimedia i debata publiczna
Raporty i analizy naukowe, zespoły ekspertów, debaty, a następnie wideo, podcasty, grafiki, transmisje i treści przygotowane do platform społecznościowych – 15 września br. w Ministerstwie Nauki i Szkolnictwa Wyższego w Warszawie zainaugurowano Naukowy Think Tank PAP.
Razem z Polską Agencją Prasową Naukowy Think Tank PAP tworzą: Akademia Górniczo-Hutnicza im. Stanisława Staszica w Krakowie, Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II, Szkoła Główna Handlowa w Warszawie, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Uniwersytet Jagielloński, Uniwersytet Łódzki, Uniwersytet Medyczny im. Piastów Śląskich we Wrocławiu, Uniwersytet Warszawski, Uniwersytet Wrocławski, Polska Akademia Nauk oraz Konferencja Rektorów Akademickich Szkół Polskich. Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego jest partnerem instytucjonalnym inicjatywy.
Inicjatywa ma działać jako stała platforma współpracy, a jej agenda będzie tworzona wspólnie przez jej partnerów. Kolejne przedsięwzięcia mają odpowiadać zarówno na długofalowe wyzwania, jak i na bieżące problemy wymagające wiedzy naukowej i eksperckiej.
AI, bezpieczeństwo, zdrowie i gospodarka
Uważam, że najważniejszym działaniem, jakie polskie uczelnie powinny dziś podejmować, jest tworzenie wiarygodnej wiedzy i skuteczne wprowadzanie jej do obiegu publicznego. Nie wystarczy prowadzić badania. Trzeba jeszcze pomagać zrozumieć świat, w którym coraz większą rolę odgrywają sztuczna inteligencja, algorytmy i dezinformacja,
powiedział prof. Rafał Matera, rektor Uniwersytetu Łódzkiego.
Naukowy Think Tank PAP będzie zajmował się zarówno wyzwaniami stojącymi przed nauką i szkolnictwem wyższym, jak i problemami istotnymi dla państwa i społeczeństwa. Wśród głównych obszarów znajdą się sztuczna inteligencja i nowe technologie, bezpieczeństwo informacyjne i poznawcze, dezinformacja, zdrowie, gospodarka, przemiany społeczne oraz popularyzacja polskiej nauki.
Wokół konkretnych zagadnień będą powstawały zespoły wykorzystujące specjalizacje poszczególnych uczelni i ekspertów. Nie wszystkie instytucje będą musiały uczestniczyć w każdym przedsięwzięciu. Pozwoli to tworzyć interdyscyplinarne zespoły dopasowane do konkretnych problemów i wykorzystywać kompetencje tych ośrodków, które specjalizują się w danym obszarze.
Efektem prac mają być raporty i analizy, rekomendacje, komentarze eksperckie, debaty oraz projekty edukacyjne i popularyzatorskie. Jednym z ważnych obszarów będzie bezpieczeństwo informacji i bezpieczeństwo poznawcze.
Rozwój generatywnej AI, rosnąca skala dezinformacji i ogromna liczba źródeł informacji zwiększają znaczenie treści zweryfikowanych i opartych na wiarygodnych źródłach. Think Tank ma w tym obszarze łączyć metodologię i zaplecze badawcze nauki z codziennym doświadczeniem PAP w pracy ze źródłami i weryfikacji informacji.
Jeżeli w pełni odpowiedzialnie traktujemy bezpieczeństwo poznawcze jako element bezpieczeństwa państwa, nie możemy oczekiwać, że uczelnie będą budowały odporność społeczną wyłącznie przy okazji kolejnych, pojedynczych projektów – potrzebujemy trwałego systemu współpracy nauki, mediów i państwa.
Potrzebujemy stałych środków na kampanie, które systematycznie zasilają domenę publiczną rzetelną wiedzą – nie tylko pojedynczych konkursów i wydarzeń popularyzatorskich, ale regularnej obecności nauki w mediach i kanałach cyfrowych. Dziś finansowanie popularyzacji nadal ma w dużej mierze charakter projektowy,
zauważył prof. Rafał Matera, rektor UŁ.
Kto steruje naszym myśleniem? Dezinformacja, utrata zaufania i walka o wiarygodność informacji
Pierwszym przykładem takiego modelu współpracy jest raport „Dezinformacja i bezpieczeństwo poznawcze” ekspertów Uniwersytetu Jagiellońskiego przygotowany we współpracy z Polską Agencją Prasową, poświęcony dezinformacji i bezpieczeństwu poznawczemu. Raport został przedstawiony 9 września podczas Forum Ekonomicznego w Karpaczu.
Prezentacji towarzyszyła debata z udziałem m.in. dra Matusza Piątkowskiego z Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Łódzkiego oraz pozostałych ekspertów reprezentujących uczelnie współpracujących z PAP. Następnie zgromadzeni wysłuchali wystąpień rektorów poświęconych działaniom, jakie środowisko akademickie może podjąć na rzecz zwiększania bezpieczeństwa poznawczego społeczeństwa:
Na Uniwersytecie Łódzkim prowadzimy badania nad sztuczną inteligencją, cyberbezpieczeństwem i prawem w cyberprzestrzeni, m.in. w Centrum Badań nad Sztuczną Inteligencją i Cyberkomunikacją oraz Lodz Cyber Hub. Nasi naukowcy przygotowują ekspertyzy dla instytucji krajowych i europejskich, analizują mechanizmy dezinformacji i wspierają rozwój kompetencji cyfrowych. Współtworzymy również PLLuM, polski model językowy rozwijany na potrzeby administracji publicznej i obywateli. Równocześnie uczymy krytycznej oceny informacji, świadomego korzystania z technologii i rozpoznawania manipulacji.
– mówił, podsumowując debatę w Karpaczu, prof. Rafał Matera, rektor Uniwersytetu Łódzkiego.
Dlaczego Uniwersytet Łódzki dołączył do Naukowego Think Tanku PAP
Jesteśmy przekonani, że nauka osiąga swój pełny wymiar dopiero wtedy, gdy wychodzi poza uczelnię i staje się częścią debaty publicznej. Popularyzację nauki traktujemy jako tworzenie przestrzeni do dialogu, w której wiedza oparta na badaniach pomaga lepiej rozumieć współczesne wyzwania, podejmować świadome decyzje i rozwijać krytyczne myślenie.
Staramy się łączyć wszystkie działania popularyzujące naukę poprzez inicjatywę Nauka Inspiruje – od podcastów i filmów, przez teksty popularnonaukowe, prelekcje, warsztaty i spotkania w szkołach i instytucjach kultury, po festiwale, wystawy, konkursy czy projekty edukacyjne. Kierunki dla obecności nauki w przestrzeni publicznej wytacza prof. Krzysztof Pabis, jedyny na polskiej uczelni prorektor ds. popularyzacji nauki.
Idea upowszechniania wiedzy realizowana jest w Uniwersytecie Łódzkim na wielu poziomach, również oddolnie. Jej przykładem jest I Młodzieżowe Forum Demokratyczne „Quo Vadis Edukacjo? Młodzież jako partner w tworzeniu szkół przyszłości”, zainicjowane przez studentki pedagogiki UŁ. Wydarzenie poświęcone rozmowie o szkole przyszłości pokazuje, że społeczność Uniwersytetu Łódzkiego aktywnie włącza się w debatę o najważniejszych wyzwaniach społecznych.
Jednocześnie, według raportu Polskiej Agencji Prasowej, Uniwersytet Łódzki należy do trzech uczelni najczęściej obecnych z przekazem naukowym w polskich mediach. Dołączenie do Naukowego Think Tank PAP jest więc naturalnym rozwinięciem naszych dotychczasowych działań i kolejnym krokiem w budowaniu relacji między światem nauki a społeczeństwem.
Materiały źródłowe, grafika: PAP
Opracowanie: Honorata Ogieniewska, Centrum Współpracy z Otoczeniem i Społecznej Odpowiedzialności Uczelni
