KONFERENCJA KOMITETU BADAŃ NAD MIGRACJAMI

Informacja o cookies!

Nasza strona internetowa używa plików cookies (tzw. ciasteczka) w celach statystycznych, reklamowych oraz funkcjonalnych. Dzięki nim możemy indywidualnie dostosować stronę do Twoich potrzeb. Każdy może zaakceptować pliki cookies albo ma możliwość wyłączenia ich w przeglądarce, dzięki czemu nie będą zbierane żadne informacje

Przejdź do strony polityka prywatności

Godło Polski
KONFERENCJA KOMITETU BADAŃ NAD MIGRACJAMI

XI Konferencja Komitetu Badań nad Migracjami PAN
„Migracje w dobie kryzysów społecznych”
Łódź, 21-23 września 2022

Tematem przewodnim XI konferencji KBnM PAN są procesy migracyjne w czasach wielości kryzysów, z którymi mierzą się dziś społeczeństwa. Kryzysy to niepożądane i trudne do opanowania zjawiska o charakterze ekonomicznym, politycznym, kulturowym (normatywnym), zdrowotnym czy środowiskowym zagrażające ciągłości i trwałości danego systemu. Cechują się nieprzewidywalnością skutków i różną dynamiką, przez co wywołują powszechny niepokój, a z powodu nierównomiernego zasięgu niejednorodnie oddziałują na otoczenie. Do przywrócenia równowagi wymagane jest podjęcie nadzwyczajnych działań.

Oddziaływanie piętrzących się kryzysów na mobilność ludzką stanowi coraz ważniejszy przedmiot badań. Podczas konferencji interesować nas będą procesy migracyjne będące zarówno przyczyną, jak i konsekwencją przemian gospodarczych (kryzysy gospodarcze, ubóstwo, nierówności ekonomiczne), konfliktów politycznych (wojny, Brexit, kryzys projektu wielokulturowości), kryzysów humanitarnych (uchodźstwo), zmian środowiskowych (zmiany klimatyczne, katastrofy naturalne) czy wyzwań zdrowotnych (pandemie). Dyskusje będą dotyczyć relacji między migracjami a kryzysami krótkotrwałymi i permanentnymi, nieoczekiwanymi i spodziewanymi, obejmującymi Polskę, Europę czy cały świat. Podczas konferencji podejmowane będą też rozważania dotyczące metodologicznych wyzwań badań migracyjnych w czasie kryzysów (wykorzystanie tradycyjnych i nowych technologii w badaniach).

Planowane wydarzenia:

  • warsztaty metodologiczne dla młodych badaczy i badaczek migracji
  • otwarte posiedzenie Komitetu Badań nad Migracjami PAN
  • debaty nt. migracji w dobie kryzysów społecznych, aktualnych wydarzeń migracyjnych w Polsce i na świecie, migracji w Łodzi i województwie łódzkim
  • wystawa poświęcona migracjom przygotowana przez łódzkich artystów

Organizatorzy: Komitet Badań nad Migracjami PAN, Centrum Studiów Migracyjnych UŁ, Wydział Ekonomiczno-Socjologiczny UŁ

Partnerzy: Akademia Sztuk Pięknych im. W. Strzemińskiego w Łodzi, Centrum Dialogu im. M. Edelmana w Łodzi, Urząd Miasta Łodzi

Miejsce obrad: Wydział Ekonomiczno-Socjologiczny UŁ, ul. POW 3/5, Łódź

Rada Programowa Konferencji: Przemysław Śleszyński (IGiPZ PAN) – Przewodniczący, Maciej Duszczyk (UW), Agata Górny (UW), Halina Grzymała-Moszczyńska (UJ), Romuald Jończy (UE Wrocław), Dariusz Niedźwiedzki (UJ), Brygida Solga (PO), Jacek Schmidt (UAM)

Komitet Organizacyjny Konferencji: Marcin Gońda (UŁ) – Przewodniczący, Aleksandra Sobańska (UŁ) – Sekretarz, Izabela Florczak (UŁ), Magdalena Lesińska (UW), Anna Mazurkiewicz (UG), Janusz Mucha (UwB), Piotr Szukalski (UŁ), Przemysław Śleszyński (IGiPZ PAN), Katarzyna Winiecka (UwB)

AKTUALNOŚCI

10.05.2022r.

Jak co roku zachęcamy młode badaczki i badaczy migracji (głównie studentów ostatnich lat, doktorantów i pracowników nauki do 5 lat po uzyskaniu doktoratu) do udziału w warsztatach metodologicznych. Ich celem jest zainteresowanie badaniami migracyjnymi młodych naukowców (zwłaszcza tych nie zajmujących się wcześniej tym obszarem badań) i możliwość doskonalenia własnego warsztatu badawczego.

Szczegółowe opisy proponowanych warsztatów znajdują się w sekcji „WARSZTATY METODOLOGICZNE DLA MŁODYCH BADACZEK I BADACZY”.

Zgłoszeń na warsztaty (do dwóch na osobę) należy dokonywać z wykorzystaniem formularza rejestracyjnego (sekcja „REJESTRACJA”). Termin zgłoszeń upływa 10 czerwca 2022.

09.05.2022r.

W naborach przeprowadzonych wśród członków KBnM PAN oraz badaczy z całej Polski zgłoszono 25 propozycji sesji tematycznych obejmujących szerokie spektrum zjawisk migracyjnych. Ich szczegółowe opisy znajdują się w sekcji „SESJE TEMATYCZNE”.

Zachęcamy do zgłaszania propozycji referatów do poszczególnych sesji. Abstrakt wystąpienia nie powinien przekraczać 100 słów. Referat należy zgłosić poprzez formularz rejestracyjny (sekcja „REJESTRACJA”) do dnia 10 czerwca 2022.

Prosimy, aby badaczki i badacze, którzy w marcu i kwietniu br. przesłali swe propozycje referatów bezpośrednio do prowadzących poszczególne sesje nie zgłaszali ich ponownie poprzez formularz rejestracyjny.

21.03.2022r.

Dobre Praktyki Postępowania
na Konferencjach i innych wydarzeniach organizowanych i współorganizowanych przez
Komitet Badań nad Migracjami PAN


Komitet Badań and Migracjami PAN (KBnM PAN) uznaje wartość różnorodności poglądów, opinii i doświadczeń na polu naukowym i praktycznym oraz interdyscyplinarności studiów migracyjnych. Stawia sobie za cel stworzenie przyjaznych warunków dla rzetelnej, uczciwej, produktywnej i inspirującej dyskusji naukowej prowadzonej w duchu wzajemnego szacunku, w trakcie konferencji i towarzyszących im spotkań (w tym spotkań w formie zdalnej) organizowanych przez KBnM PAN lub odbywających się pod jego patronatem.

Od wszystkich uczestników wydarzeń organizowanych przez KBnM PAN oczekuje się, że będą stosowali się do niniejszego zestawu dobrych praktyk oraz do Kodeksu Etycznego Polskiej Akademii Nauk tinyurl.com/89k3h5. Dotyczy to referentów, moderatorów i publiczności oraz organizatorów i ich współpracowników.

 

Dobre praktyki

  • Traktuj wszystkich uczestników z życzliwością, szacunkiem i uwagą, doceniając różnorodność podejść naukowych, metod, poglądów i opinii (także tych, z którymi się nie zgadzasz) oraz interdyscyplinarność i intersekcjonalność studiów migracyjnych.
  • Komunikuj się z otwartością, życzliwością i szacunkiem wobec innych. W razie potrzeby, wątpliwości lub przy niedostatku czasu w trakcie sesji konferencyjnej, staraj się kontynuować dyskusję poza salą obrad.
  • Powstrzymaj się od poniżających, ośmieszających, dyskryminujących lub noszących znamiona nękania zachowań i komentarzy, w tym związanych z płcią, wiekiem, wyglądem, statusem, narodowością, rasą, fizycznymi lub psychicznymi zdolnościami, przynależnością polityczną, orientacją psychoseksualną lub religią.
  • Bądź krytyczny zarówno w stosunku do badań i poglądów własnych, jak i prezentowanych przez innych uczestników konferencji. Krytykuj jednak – w sposób merytoryczny i konstruktywny – pomysły, koncepcje, metody i wyniki, a nie ich autorów.
  • Zadbaj o to, aby twoje wypowiedzi były oparte na wynikach badań naukowych i nawiązywały do istniejącej wiedzy. W swojej prezentacji informuj o celu i metodyce badań, odróżniaj wyniki badań i wnioski od poglądów i spekulacji. Gdy referujesz wyniki badań innych uczonych, wskaż na ich autorstwo. Zadbaj o zrozumiałość przekazu dla interdyscyplinarnego grona odbiorców.
  • Zarówno w swojej prezentacji, jak i w innych wystąpieniach kieruj się rzetelnością i profesjonalizmem. Unikaj poniżających, ośmieszających i dyskryminujących stwierdzeń, przykładów lub materiałów.
  • Szanuj zasady i regulacje obowiązujące w miejscu konferencji, hotelach i każdym innym miejscu związanym z wydarzeniem.
  • Wycisz urządzenia, które mogłyby zakłócać przebieg obrad. Nie zakłócaj obrad w inny sposób.

 

W przypadku doświadczenia lub zaobserwowania niewłaściwych zachowań w czasie konferencji i towarzyszących im wydarzeń należy zgłosić ten fakt organizatorom konferencji lub/i przewodniczącemu KBnM PAN na adres kbnm.pan@gmail.com.

 

 

Zapraszamy wszystkie badaczki i badaczy migracji do zgłaszania propozycji sesji tematycznych, które uzupełnią poniższe sesje przygotowane przez członków KBnM PAN:

 

  • Uchodźcze mikrohistorie: narracje i ich społeczna recepcja (Anna Mazurkiewicz - UG, Miłosława Borzyszkowska-Szewczyk – UG, Katarzyna Mirgos – UG)
  • Migracje wewnętrzne: natężenie, kierunki geograficzne, przyczyny i skutki w kontekście zrównoważonego rozwoju (Romuald Jończy – UE we Wrocławiu, Przemysław Śleszyński – IGiPZ PAN)
  • Integracja cudzoziemców na poziomie regionalnym i lokalnym (Jan Brzozowski - UE w Krakowie, Brygida Solga – PO)
  • Procesy migracyjne z regionalnej i lokalnej perspektywy badawczo-rozwojowej (Romuald Jończy – UE we Wrocławiu, Brygida Solga – PO)
  • Migracje osób wysoko wykwalifikowanych (Kamil Łuczaj – WSIiZ Rzeszów, Iwona Leonowicz-Bukała – WSIiZ Rzeszów)
  • Edukacja historyczna a migracje (Joanna Wojdon – UWr)
  • Migracje i migranci stanu wojennego (Joanna Wojdon – UWr)
  • Migracja jako czynnik i odpowiedź na ryzyka społeczno-ekonomiczne (Agata Górny – UW, Paweł Kaczmarczyk – UW)
  • Diaspora a państwo pochodzenia w czasie kryzysu politycznego (Magdalena Lesińska – UW, Marta Jaroszewicz – UW, Ksenia Homel - UW)
  • Kryzys humanitarny na wschodniej granicy RP, czyli o instrumentalizacji kwestii uchodźców i militaryzacji pogranicza. Różne wymiary dramatu (Dorota Praszałowicz – UJ)
  • Genderowe zagadnienia migracji w czasie i po pandemii COVID-19 – marginalizacja, przetrwanie, opór i strategie radzenia sobie, wyzwania na przyszłość (Krystyna Slany – UJ; Magdalena Ślusarczyk – UJ, Justyna Struzik – UJ)
  • Między vulnerability a resilience. O życiu młodych ludzi z doświadczeniem migracyjnym i uchodźczym (Marta Jadwiga Pietrusińska – UW/Uniwersytet SWPS w Warszawie, Agnieszka Trąbka – UJ/Uniwersytet SWPS w Warszawie, Dominika Winogrodzka – Uniwersytet SWPS w Warszawie)
  • Badacze i migranci w paradygmacie aktywistycznym: co z autonomią podmiotu? (Jacek Schmidt – UAM, Agnieszka Chwieduk – UAM)

Szczegółowy opis sesji znajduje się w sekcji „SESJE TEMATYCZNE KBNM PAN ”.

 

Propozycje sesji tematycznych wraz z minimum 2 referatami prosimy przesyłać na adres kbnmlodz2022@uni.lodz.pl do dnia 15 kwietnia 2022 r.


Abstrakt sesji powinien zwierać do 200 słów, zaś abstrakty każdego z referatów do 100 słów. Autorzy referatów powinni reprezentować przynajmniej dwa różne ośrodki akademickie. Organizatorzy zastrzegają sobie przy tym prawo do odmowy przyjęcia propozycji sesji z powodu ograniczeń czasowych konferencji.

Po zaakceptowaniu ostatecznej liczby sesji tematycznych ogłoszony zostanie wolny nabór na referaty do wszystkich sesji.

 

PROGRAM KONFERENCJI

Terminy i układ poszczególnych wydarzeń konferencyjnych mogą ulec zmianie.

  • Warsztaty metodologiczne dla młodych badaczek i badaczy migracji
  • Wykład keynote speakera
  • Wystawa poświęcona migracjom przygotowana przez łódzkich artystów i artystki

  • Otwarte posiedzenie KBnM PAN
  • Debata plenarna nt. migracji w dobie kryzysów – Prof. Mirosława Czerny (UW), Prof. Marek Okólski (UW), Prof. Piotr Szukalski (UŁ), prowadzenie Prof. Janusz Mucha (KBnM PAN)
  • Debata nt. aktualnych wydarzeń migracyjnych w związku z wojną w Ukrainie
  • Debata nt. migracji do Łodzi i województwie łódzkim
  • Sesje tematyczne

  • Sesje tematyczne

WARSZTATY METODOLOGICZNE

W celu wysłania zgłoszenia na warsztaty metodologiczne dla młodych badaczek i badaczy migracji - zapraszamy do sekcji "REJESTRACJA". Termin zgłoszeń: 10 czerwca 2022

Dr hab. Katarzyna Waniek (Wydział Ekonomiczno-Socjologiczny, Uniwersytet Łódzki; Centrum Studiów Migracyjnych, Uniwersytet Łódzki)
Dr hab. Anna Horolets, prof. UW (Instytut Etnologii i Antropologii Kulturowej, Uniwersytet Warszawski)

Łódzka socjologia – począwszy od prac Józefa Chałasińskiego, przez zainteresowania Jana Szczepańskiego i Antoniny Kłoskowskiej, po dokonania Marka Czyżewskiego, Andrzeja Piotrowskiego, Alicji Rokuszewskiej-Pawełek i Kai Kaźmierskiej – rozpoznawana jest między innymi jako ważny ośrodek badań biograficznych. Od wielu lat prowadzi się tam badania w oparciu o metodę autobiograficznego wywiadu narracyjnego stworzoną przez Fritza Schützego. Pozwala ona na socjologiczną interpretację rzeczywistości społecznej na podstawie systematycznej analizy struktury tekstu spontanicznej relacji autobiograficznej. Opowiadane doświadczenia w przebiegu życia, forma ich przedstawienia, sposoby argumentacji i sposoby tworzenia teorii ujawniają rozmaite sposoby nastawienia badanego do określonych faz własnego życia – w tym tych związanych z bezładem, poczuciem dominacji przemożnych obcych sił i wyobcowania wobec samego siebie.
Proponujemy zatem wspólną pracę analityczną nad autobiograficznym wywiadem narracyjnym z i/migrantem/ką i / lub uchodźczynią. Podstawową zasadą warsztatu jest wspólne krytyczne spojrzenie uczestników na wyłaniające się interpretacje określonych zjawisk i procesów biograficzno-społecznych oraz dzielenie się doświadczeniami bez względu na stopień znajomości metody czy usytuowanie instytucjonalne.    
Celem warsztatu jest zapoznanie uczestników z techniką gromadzenia danych, procedurą analityczną materiału autobiograficznego, aparaturą pojęciową, istotą porównania kontrastywnego oraz sposobem generowania teorii w oparciu o autobiograficzne wywiady narracyjne. Istotnym elementem jest także zrozumienie znaczenia pojedynczego przypadku dla zrozumienia określonych procesów społecznych w ogóle.

Dr Dorota Kałuża-Kopias (Wydział Ekonomiczno-Socjologiczny, Uniwersytet Łódzki; Centrum Studiów Migracyjnych, Uniwersytet Łódzki)
Dr hab. Agata Górny, prof. UW (Ośrodek Badań nad Migracjami, Uniwersytet Warszawski)

Warsztaty przygotowane zostały z myślą o młodych naukowcach, studentach, doktorantach oraz o wszystkich tych osobach, które korzystają z dostępnych baz danych w celu analizy ilościowej zjawiska migracji. Uczestnikom przedstawione zostaną ogólnie dostępne polskie zasoby internetowe dotyczące migracji (bazy GUS Bank Danych Lokalnych i Demografia, wortal publicznych służb zatrudnienia, statystyki MRPiPS). Zajęcia zostaną poszerzone o umiejętności analizy ilościowej w zakresie statystycznych technik analizy danych, z wykorzystaniem pakietu STATISTICA.
Warsztaty mają za zadanie poszerzenie wiedzy młodych badaczy migracji w zakresie dostępnych, odnośnych baz danych, odpowiednich metod analiz statystycznych oraz zachęcenie do szerszego wykorzystywania tych danych i metod w pracy badawczej.

 

Dr Wojciech Marciniak (Wydział Filozoficzno-Historyczny, Uniwersytet Łódzki; Archiwum Sybiraków, Uniwersytet Łódzki; Centrum Studiów Migracyjnych, Uniwersytet Łódzki)

Celem warsztatu jest wyjaśnienie historii i terminologii związanej ruchami migracyjnymi ludności polskiej, która po II wojnie światowej wracała (repatriowała się) bądź przyjeżdżała (była przesiedlana) z ZSRR – zarówno z głębi terytorium tego państwa, jak i z obszarów II Rzeczypospolitej przyłączonych do Związku Radzieckiego. Podczas warsztatu zostaną wykorzystane materiały źródłowe pochodzące z zasobów Archiwum Sybiraków Uniwersytetu Łódzkiego. Są to przede wszystkim relacje i wspomnienia świadków historii, a także dokumenty –zaświadczenia repatriacyjne i przesiedleńcze. Podczas warsztatu zostanie omówiona typologia i budowa tych dokumentów, a także zostanie dokonana krytyka źródłowa. Uczestnicy będą pracowali zarówno z memuarystyką, jak i z aktami wytworzonymi przez aparat przesiedleńczo-repatriacyjny powojennej Polski.  

 

 

Prof. Marek Domański (Instytut Fotografii  i Multimediów, Akademia Sztuk Pięknych im. W. Strzemińskiego w Łodzi)
Dr hab. Tomasz Ferenc, prof. UŁ (Wydział Ekonomiczno-Socjologiczny, Uniwersytet Łódzki; Centrum Studiów Migracyjnych, Uniwersytet Łódzki)

Wykorzystanie zdjęć w procesie badawczym nie jest jedynie kwestią zawartych na nich treści ale także formy. Badacz chcący posługiwać się fotografią poza celami poznawczymi powinien także uwzględnić specyfikę medium. Forma staje się nośnikiem treści oraz emocji, zarówno tych które towarzyszyły powstaniu zdjęcia, jak i tych które manifestują sfotografowane osoby oraz oglądający. Obraz fotograficzny zawiera znaczenia, które pojawiają się pomimo intencji fotografującego i fotografowanego. W fotografii do głosu dochodzą także „aktorzy nieludzcy”: krajobraz, architektura, rzeczy i relacje między nimi. Wszystko to powoduje, że fotografia dostarcza nam niezwykle „gęstego” zapisu, zawierającego to, co intencjonalne, nieintencjonalne oraz to, co generuje samo medium i technologia. W ramach warsztatu chcielibyśmy poddać analizie i problematyzacji powyższe zjawiska w kontekście badawczych doświadczeń zarówno naszych, jak i uczestników warsztatu. Punktem wyjścia będzie prezentacja metod pracy zastosowanych w badaniach nad europejskim pograniczem w okresie kryzysu migracyjnego, który rozpoczął się w 2015 roku. Warsztat zaplanowany jest jako platforma wymiany doświadczeń, prezentacji projektów badawczych i wzajemnego poszerzania kompetencji analitycznych. Do udziału zapraszamy badaczy mających już za sobą doświadczenia w pracy z fotografią. Warunkiem udziału w warsztatach jest przygotowanie zestawu zdjęć (niekonieczne samodzielnie wykonanych), związanych z badaniami procesów migracyjnych, które będę stanowić podstawę wspólnej pracy warsztatowej.

 

SESJE TEMATYCZNE

W celu wysłania zgłoszenia referatu do sesji tematycznej - zapraszamy do sekcji "REJESTRACJA". Termin zgłoszeń: 10 czerwca 2022

Dr hab. Anna Mazurkiewicz, prof. UG (Uniwersytet Gdański)
Dr hab. Miłosława Borzyszkowska-Szewczyk, prof. UG (Uniwersytet Gdański)
Dr hab. Katarzyna Mirgos (Uniwersytet Gdański)

Druga dekada XXI wieku przyniosła skalę uchodźstwa na świecie niewidzianą od czasu zakończenia II wojny światowej i największą liczbę uchodźców od czasu prowadzenia statystyk prze UNHCR. W opisie doświadczenia migracji przymusowych dominuje słowo: kryzys. Analiza współczesnych przekazów medialnych pokazuje, że opowieść o uchodźcach sprowadzana jest do liczb, szlaków, incydentów granicznych, ilustracji przedstawiających grupy osób, których twarze trudno rozpoznać. W niewielkim odsetku przekaz dot. uchodźstwa dotyczy jednostkowych losów – indywidualnie opisanych powodów i okoliczności ucieczki, sytuacji zawodowej, rodzinnej, drogi ku granicy, na której migranci zmuszeni do porzucenia swoich domów stawiają się poszukując opieki międzynarodowej.
W tej sesji chcielibyśmy zwrócić uwagę na los uchodźcy, by upodmiotowić jego/jej doświadczenie poprzez zebranie tekstów kultury nawiązujących do indywidualnych historii – z różnych epok, z różnych regionów świata. Naszym celem jest pogłębiona refleksja nad doświadczeniem uchodźstwa w ujęciu mikrohistorycznym, jego literackim opisem, a także przekazem publicznym i jego recepcją przez społeczeństwa przyjmujące. Zespół International Border Studies Center z Uniwersytetu Gdańskiego pracuje nad skryptem, na który złożą się przetłumaczone na język polski teksty literackie (fragmenty) zebrane z różnych kręgów kulturowych, prezentujące jednostkowe doświadczenia w możliwie szerokim ujęciu geograficznym i chronologicznym. Celem tego działania jest pogłębianie świadomości, że los uchodźcy to doświadczenie uniwersalne, ale także budowanie empatii w społeczeństwie przyjmującym i pogłębiona refleksja nad niezbędną, solidarną odpowiedzią na wyzwania współczesności. Liczymy na interdyscyplinarną dyskusję, na ujęcia doświadczeń jednostkowych w perspektywie historycznej, literackiej, etnograficznej i socjologicznej. Zapraszamy do zgłaszania propozycji referatów i do współpracy w naszym projekcie.

Dr Marta Jadwiga Pietrusińska (Uniwersytet Warszawski; Uniwersytet SWPS w Warszawie)
Dr Agnieszka Trąbka (Uniwersytet Jagielloński; Uniwersytet SWPS w Warszawie)
Mgr Dominika Winogrodzka (Uniwersytet SWPS w Warszawie)

Młodzi dorośli (18-35 lat) nie są częstym przedmiotem badań w obszarze studiów migracyjnych, a jednocześnie jest to grupa bardzo mobilna, migrująca nie tylko ze względu na przesłanki ekonomiczne, ale też polityczne, edukacyjne, związane ze stylem życia czy osobiste. Jest to szczególna kategoria migrantów, w życiu której nakładają się na siebie zadania rozwojowe związane z wchodzeniem w dorosłość (transition to adulthood), naznaczonym współcześnie bardzo dużą niepewnością i nieprzewidywalnością oraz wyzwania migracyjne. Celem naszej sesji jest przyjrzenie się tej grupie z bliska, przede wszystkim pod kątem tego, w jaki sposób młodzi migranci i migrantki radzą sobie z tą wymagającą sytuacją.
Podczas sesji będziemy poszukiwać odpowiedzi między innymi na takie pytania: Jak nowa sytuacja życiowa wpływa na zdrowie psychiczne, relacje społeczne i dobrostan młodych migrantów? Jak migracja oddziałuje na proces wchodzenia w dorosłość - przyspiesza go, spowalnia, czy może destabilizuje? Jakie strategie radzenia sobie (coping strategies) przyjmują młodzi migranci i migrantki wobec wyzwań napotykanych w procesie adaptacji? Jaką rolę w ich życiu odgrywa zaangażowanie społeczne, sport oraz inne aktywności podejmowane w czasie wolnym? Chciałybyśmy tym samym wykroczyć w naszych dyskusjach poza najczęściej podejmowane w badaniach migracyjnych kwestie pracy i edukacji. Interesuje nas podjęcie debaty nad źródłami rezyliencji (resilience) oraz dobrostanu (wellbeing) młodych migrantów, jak również nad tym jakie czynniki mogą czynić ich szczególnie narażonymi na odczuwanie negatywnych skutków migracji (vulnerability) przy jednoczesnym wkraczaniu w dorosłość.
Zapraszamy do uczestnictwa w sesji osoby reprezentujące różne dyscypliny i podejmujące badania poświęcone zarówno młodym osobom przybywającym do Polski, jak również młodym polskim emigrantom i emigrantkom.

Prof. dr hab. Dorota Praszałowicz (Uniwersytet Jagielloński)
Dr Marta Jadwiga Pietrusińska (Uniwersytet Warszawski; Uniwersytet SWPS w Warszawie)

Celem sesji jest przedstawienie wyników badań oraz refleksji dotyczących współczesnego napływu uchodźców przez wschodnią granicę Polski. Zgłoszenia powinny dotyczyć jednego lub kilku podstawowych wymiarów tej dramatycznej sytuacji, takich jak np. wymiar polityczny, prawny, społeczny, psychologiczny, etyczny. Zapraszamy do dyskusji na temat różnych reakcji na trwający dramat, na temat relacji między zróżnicowanymi środowiskami pomagającymi uchodźcom, a także na temat dominujących (w różnych bańkach informacyjnych) narracji. Zwracamy uwagę na potrzebę uwzględnienia perspektywy porównawczej, np. w postaci analizy sytuacji na granicy USA z Meksykiem.

Dr Marta Pachocka (Szkoła Główna Handlowa w Warszawie; Ośrodek Badań nad Migracjami, Uniwersytet Warszawski)
Dr Karolina Łukasiewicz (Ośrodek Badań nad Migracjami, Uniwersytet Warszawski)

W pierwszym miesiącu od rosyjskiej inwazji na Ukrainę ponad 4,7 mln osób opuściło kraj, szukając schronienia głównie w państwach ościennych, w tym w czterech państwach Unii Europejskiej (UE) i Republice Mołdowy. Zdecydowana większość, ponad 2,7 mln osób (dane UNHCR z 13.04.2022 r.,) dotarła do Polski. Polska administracja centralna i lokalna oraz organizacje pozarządowe, a także zwykli mieszkańcy stanęli przed niespotykanym w swojej skali i w powojennej historii Europy wyzwaniem przyjęcia i odpowiedzi na najbardziej niezbędne potrzeby osób uciekających z Ukrainy. W praktyce, to duże i małe miasta oraz społeczności lokalne, od pierwszych dni kryzysu humanitarnego mierzą się z nowymi dla siebie wyzwaniami. Jakie są i jakie będą to wyzwania? Jak najlepiej na nie odpowiadać? Jak skutecznie zarządzać rozproszonymi działaniami realizowanymi przez lokalne administracje, organizacje pozarządowe i wolontariuszy? Jakie rozwiązania sprawdzają się najlepiej i już się sprawdziły w społecznościach od lat przyjmujących migrantów przymusowych i czego mogą się od nich nauczyć społeczności mniej doświadczone w tym zakresie? W proponowanej sesji postaramy się udzielić odpowiedzi na te pytania, posługując się przykładami odpowiedzi różnych polskich miast na trwający kryzys.

Dr Kamila Fiałkowska (Ośrodek Badań nad Migracjami, Uniwersytet Warszawski)
Mgr Natalia Judzińska (Instytut Slawistyki PAN)
Mgr Nina Boichenko (Instytut Slawistyki PAN)

Niemal rok po Usnarzu  wiemy już, że słowo uchodźca w Polsce można nie tylko odmieniać przez wszystkie przypadki, co definiować różnorodnie, a zawarta w konwencji genewskiej definicja jest paradoksalnie najmniej obecna w dyskursie publicznym, zwłaszcza z perspektywy państwa i jego służb. Te ostatnie stosują bowiem inny słownik i kryteria definicyjne, każdą osobę szukającą azylu (a przekraczającą polsko-białoruską granicę), nazywając “nielegalnym migrantem”. Usnarz symbolizuje więc nie tylko początek kryzysu humanitarnego na granicy polsko-białoruskiej, co początek tzw. “wojny hybrydowej” czyli rzekomego pretekstu legitymizującego agresję (Massumi 2010)  i łamania prawa międzynarodowego prawa. Mimo że liczba osób przekraczających granicę spadła na przełomie roku, istnieją przesłanki aby sądzić, że kryzys ten nie został wygaszony. Dodatkowo, wojna w Ukrainie rzuciła na niego nowe światło.
W proponowanej sesji chcemy skupić się na tym, czego o społeczeństwie, praktykach władzy i wytwarzania granic, krytycznej refleksji nad językiem opisu, asymetriach i tzw. hierarchiach rasowych (i praktykach urasawiania) dowiedzieliśmy i dowiedziałyśmy się wskutek doświadczeń ostatnich miesięcy. Chcemy też zadać pytania o zaangażowanie badawcze i aktywistyczne, poruszyć kwestie odpowiedzialności badawczej oraz etyki badań migracji przymusowych. Do udziału zapraszamy badaczki i badaczy, łączących perspektywy teoretyczne i empiryczne, m.in. z zakresów studiów nad migracjami, studiów nad Zagładą, kulturoznawczych, socjologii i antropologii migracji, krytycznych studiów nad bezpieczeństwem, krytycznej teorii rasy, chcących podjąć wspólną refleksję na ww. tematy, zwłaszcza w relacji państwo-społeczeństwo, społeczeństwo-migranci/migrantki/ludzie w ruchu, służby-migranci/migrantki/ludzie w ruchu.

Dr hab. Jacek Schmidt, prof. UAM (Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu)
Dr hab. Agnieszka Chwieduk, prof. UAM (Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu)

Zaangażowanie badaczy w działania na rzecz migrantów często stanowi specyficzny splot perspektywy badawczej z postulatem pomocy/troski, szczególnie w przypadku grup zmarginalizowanych w związku z różnymi trajektoriami migracyjnymi. W związku z tym istotne jest pytanie, w jaki sposób badacze angażują się i jak migranci reagują na ich działania. W tym kontekście ważne miejsce zajmuje autonomia podmiotu:
1. Jak rozumiemy relacyjność i autonomię podmiotów w badaniach i działaniach pomocowych na rzecz środowisk migranckich (jakich)?
2. Jak udaje się zachować badaczom autonomię podmiotów – własną i migrantów?
3. Jakie działania pomocowe proponowane środowiskom migranckim?
4. Jakie problemy etyczne towarzyszą tego typu działaniom?
5. Czy możliwa jest profesjonalizacja tego typu działań (wolontariat)?

 

 

Dr Magdalena Lemańczyk (Instytut Studiów Politycznych PAN)
Dr Kamila Schöll-Mazurek (Centrum Interdyscyplinarnych Studiów o Polsce, Europejski Uniwersytet Viadrina)

Kryzys uchodźczy w Europie, wywołany w 2013–2014 r. Arabską Wiosną, charakteryzował się niekontrolowanymi ruchami migracyjnymi osób z krajów Bliskiego Wschodu (z Syrii, Afganistanu, Iraku oraz Afryki Północnej), ogarniętych konfliktami zbrojnymi i prześladowaniami. Stosunek krajów Unii Europejskiej wobec przyjmowania obcokrajowców był wówczas bardzo zróżnicowany, jednak to cztery kraje (Niemcy, Węgry, Szwecja i Austria) otrzymały około 2/3 wniosków o azyl w całej Unii. Przyczyną ruchów migracyjnych stały się także protesty Euromajdanu w Ukrainie w 2013-2014 r., aneksja Krymu i agresja militarna Federacji Rosyjskiej w południowo-wschodniej Ukrainie w 2014 r. oraz inwazja zbrojna Rosji na Ukrainę, trwająca od 24 lutego 2022 r. Ponadto trwają wewnątrzunijne migracje, a relacje swojskości i obcości nabierają nowej dynamiki i nowego znaczenia. Coraz bardziej istotnym aktorem kształtowania polityki migracyjnej stają się organizacje pozarządowe i imigranckie.
Celem sesji jest podsumowanie aktualnego stanu badań i praktyk w obszarze migracji, uchodźstwa, integracji oraz krytyczny namysł nad wyzwaniami przyszłości. Głównym przedmiotem zainteresowania sesji – choć nie wyłącznym – są tematy dotyczące: 1) paradygmatów ww. polityk 2) aktorów, 3) analizy polityk, 4) strategii i praktyk recepcyjnych stosowanych przez kraje przyjmujące, w tym praktyk prawnych, 5) relacji mniejszości-migranci, 6) kwestii dyskryminacji i uprzywilejowania różnych grup migrantów, 7) wyzwań przyszłości i nowych tendencji w badaniach i praktyce społecznej.
Sesja ma charakter interdyscyplinarny – zapraszamy osoby reprezentujące różne dyscypliny i podejścia badawcze, zajmujące się naukowo, badawczo, jak i praktycznie wymienionymi powyżej procesami i zjawiskami.

Dr Kamila Fiałkowska (Ośrodek Badań nad Migracjami, Uniwersytet Warszawski)
Dr Ignacy Jóźwiak (Ośrodek Badań nad Migracjami, Uniwersytet Warszawski)
Mgr Elżbieta Mirga-Wójtowicz (Ośrodek Badań nad Migracjami, Uniwersytet Warszawski; Uniwersytet Pedagogiczny im. KEN w Krakowie)

Od momentu agresji i pełnowymiarowej wojny Rosji przeciwko Ukrainie, obserwujemy bezprecedensową w swojej skali, oddolną mobilizację społeczeństwa, skoncentrowaną na niesieniu pomocy uchodźcom i uchodźczyniom z Ukrainy. W naszym panelu chcemy skupić się na nieoczywistych aktorach tego procesu jakimi są społeczności migranckie i mniejszościowe. Przykładem są tu działania podejmowane przez środowiska mniejszości ukraińskiej w Polsce, środowiska romskie oraz, nie tylko ukraińskie, organizacje migranckie. Przykłady te przełamują dominujący, homogenizujący, państwowo-centryczny i narodo-centryczny dyskurs o solidarności i pomocy. Pokazując wyłomy oraz wyboje obecne w tym procesie, problematyzujemy, skądinąd wyidealizowany, obraz „polskiej pomocy”. Pragniemy poddać refleksji relacje władzy i asymetrie na liniach społeczeństwo większościowe ─ społeczeństwo mniejszościowe ─ migranci ─ uchodźcy.
Zapraszamy do udziału badaczki i badaczy podejmujących temat transnarodowej i etnicznej mobilizacji w Polsce. Mobilizacja ta może dotyczyć zarówno migrantek i migrantów (m.in. z Ukrainy, Rosji, Białorusi), jak również osób z mniejszości narodowych i etnicznych, tudzież religijnych (Romów, Ukraińców, innych). Pytamy o wagę doświadczeń i pamięci, zwłaszcza tych dotyczących pamięci o migracjach przymusowych czy Zagłady. Na poziomie teoretycznym pragniemy zastanowić się nad implikacjami obecnych procesów dla relacji z państwem i społeczeństwem większościowym, zarówno w Polsce jak i w Ukrainie oraz zastanych kategorii etnicznych i narodowych, ich ambiwalencją oraz ich nieuniknionym społecznym i politycznym (re)konstruowaniem. Panel ten kontynuuje rozważania na temat nacjonalizmu metodologicznego w badaniach nad migracjami, w tym migracjami przymusowymi.

Dr hab. Natalia Bloch, prof. UAM (Instytut Antropologii i Etnologii, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu)
Dr hab. Izabella Main, prof. UAM (Centrum Badań Migracyjnych, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu)

W ostatnich latach jesteśmy w Europie świadkami kolejnych kryzysów, które w przekazach medialnych i wypowiedziach polityków nazywane są „kryzysami uchodźczymi”. Tymczasem, jak wskazuje wielu badaczy, są to kryzysy przyjmowania uchodźców, wynikające z braku politycznej woli, nieprzestrzegania praw osób poszukujących międzynarodowej ochrony, nieodpowiedniej infrastruktury recepcyjnej czy nieskutecznych mechanizmów relokacji. Jednocześnie nie wszyscy uchodźcy są jednakowo postrzegani i traktowani – jedni przedstawiani są jako bardziej zasługujący na wsparcie niż inni, uzyskując odgórną pomoc ze strony instytucji ponadnarodowych czy państw. W innych przypadkach, gdy podmioty te przedkładają sekurytyzację nad humanitaryzm, to społeczeństwo obywatelskie, w duchu oddolnej solidarności, organizując się oddolnie i uruchamiając szereg nieformalnych inicjatyw, bierze na siebie odpowiedzialność za udzielanie wsparcia uchodźcom – materialnego, instrumentalnego i emocjonalnego. Czasem te oddolne i odgórne formy wsparcia współistnieją, uzupełniając się, wykluczając czy rywalizując. Celem niniejszego panelu jest krytyczny namysł nad tymi różnymi formami wsparcia, ich postacią, skutecznością, motywacjami tych, którzy pomagają i recepcją owej pomocy. Zapraszamy badaczy i badaczki do zaprezentowania studiów przypadku z kryzysu przyjmowania uchodźców w Europie w latach 2015-2017 (w Europie Południowej, na tzw. szlaku bałkańskim, w Turcji czy w Niemczech), osób próbujących przekroczyć granicę polsko-białoruską w latach 2021-2022 oraz uciekinierów z Ukrainy w roku 2022.

Dr Izabela Florczak (Wydział Prawa i Administracji, Uniwersytet Łódzki; Centrum Studiów Migracyjnych, Uniwersytet Łódzki)
Dr Jakub Adamski (Wydział Ekonomiczno-Socjologiczny, Uniwersytet Łódzki; Centrum Studiów Migracyjnych, Uniwersytet Łódzki)

Prawnicy od zawsze toczą dyskusję: co było pierwsze: proces czy prawo? Czy prawo kreuje rzeczywistość, czy „tylko” stara się uregulować jej zmianę? Wydaje się, że co do zasady prawo jest następcze wobec zachodzących zjawisk.
Również w przypadku procesów migracyjnych prawo działa jako następczy mechanizm regulacyjny. Ogromna niedoskonałość narzędzia, jakim jest prawo powoduje, że w razie konieczności tworzenia go w sytuacjach nadzwyczajnych, pod presją czasu, osiągany efekt często nie zadowala. Z doświadczeń wynikających z konsekwencji braku skutecznego prawa, które ma obowiązywać w sytuacji kryzysowej, wyciągnięto wnioski na poziomie UE. Po kryzysach migracyjnych spowodowanych wojnami w byłej Jugosławii i Kosowie, przygotowano mechanizmy gotowe do wdrożenia na wypadek ponownego, masowego napływu ludności. Mechanizm ten uruchomiono po raz pierwszy w 2022 roku w związku z sytuacją w Ukrainie. I prawie zadziałał.
Aktualna sytuacja geopolityczna w Europie skłania do refleksji nad skutecznością prawa jako narzędzia regulowania procesów migracyjnych w czasie kryzysów, a w szczególności do zadawania pytań o (m.in.):
•    wytyczne i przesłanki, jakie należy brać pod uwagę podczas jego tworzenia;
•    znaczenie doświadczeń, przy jego kształtowaniu;
•    dobre oraz złe praktyki w tym zakresie, w oparciu o konkretne przykłady (również historyczne);
•    funkcjonowanie prawa tworzonego w warunkach kryzysowych, na poszczególnych poziomach struktury społecznej i administracyjnej
Do udziału w sesji zapraszamy przedstawicieli i przedstawicielki dyscyplin takich jak: prawo, administracja, polityka społeczna, politologia, socjologia oraz wszystkie osoby zainteresowane zarysowaną powyżej problematyką.

Dr hab. Marta Woźniak-Bobińska (Wydział Studiów Międzynarodowych i Politologicznych, Uniwersytet Łódzki; Centrum Studiów Migracyjnych, Uniwersytet Łódzki)
Mgr Oktawia Braniewicz (Akademia Humanistyczno-Ekonomiczna w Łodzi, Centrum Studiów Migracyjnych, Uniwersytet Łódzki)

Prawa Człowieka stanowią fundament rozwoju i demokracji. W XX i XXI wieku obserwowaliśmy wzmożone ruchy migracyjne i zjawisko uchodźstwa na skalę, którą trudno oszacować. Ludzie zmieniali miejsca zamieszkania, poszukiwali ochrony, stawali twarzą w twarz z nową rzeczywistością. Kwestie związane z legalizacją pobytu, edukacją czy też opieką ze strony państw przyjmujących stały się palącymi problemami. Cała społeczność międzynarodowa musiała odpowiedzieć na pytania związane z suwerennością, solidarnością i humanitaryzmem. Zachęcamy wszystkich badaczy do podzielenia się swoimi refleksjami w proponowanej przez nas sesji „Współczesne wyzwania Praw Człowieka w kontekście migracji i uchodźstwa”.

Dr Iwona Lasek-Surowiec (Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Chełmie)
Dr Kamila Kasperska-Kurzawa (Wydział Prawa i Administracji, Uniwersytet Opolski)
Dr Anna Kopczak-Wirga (Instytut Nauk Pedagogicznych, Uniwersytet Opolski)
Dr Paweł Szewczyk (Wydział Prawa i Administracji, Uniwersytet Opolski)

Rosja wykorzystuje migrację jako sposób na osłabienie jedności Unii Europejskiej, a w szczególności pogłębienie i zaostrzenie dotychczasowych podziałów, jak również wykreowanie i zdefiniowanie nowych. Migracja jest z perspektywy Rosji elementem wojny poniżej progu wojny/wojny hybrydowej, która miała zdestabilizować Wspólnotę na tyle, by długoterminowo nie była ona w stanie osiągnąć konsensusu
w zasadniczych dla niej obszarach. Ponadto miała dostarczyć Rosji wiedzy na temat linii zasadniczego podziału i różnic pomiędzy interesami państw Unii, które mogłyby
w przyszłości zostać obudowane rosyjskimi działaniami wywiadowczymi, szpiegowskimi czy też agenturą wpływu. Migracja implikowała po stronie Unii szereg kosztownych, czasochłonnych, angażujących intelektualnie, organizacyjnie i społecznie przedsięwzięć. Rosja, przyczyniając się do nasilenia ruchów migracyjnych, zdawała sobie sprawę z odmienności stanowisk państw tzw. starej Unii i państw Unii z Europy Środkowo-Wschodniej w przedmiotowym zakresie.
Działania te były opatrzone na zbudowanie narracji o niedających się pogodzić interesach i stanowiskach państw w obrębie Wspólnoty na płaszczyźnie migracji. W ten sposób miało dojść do spozycjonowania państw EŚW jako nierespektujących wartości europejskich, praw człowieka, prawa międzynarodowego, a wręcz obcych cywilizacyjnie w zestawieniu z państwami zachodnimi. Migracja, zwłaszcza
z odległych kulturowo miejsc świata, pociąga za sobą rozliczne skutki – finansowe, ekonomiczne, gospodarcze, prawne, społeczne w skali mikro i makro, jak również w zakresie bezpieczeństwa. Długoterminowo absorbuje uwagę sfer politycznych i opinii publicznej, niosąc w sobie doniosły potencjał polaryzacyjny, którego zmaterializowanie w ramach UE Rosja postawiła sobie za cel.

Prof. dr hab. Romuald Jończy (Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu)
Prof. dr hab. Przemysław Śleszyński (Instytut Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania PAN)

Przedmiotem sesji będą procesy migracji wewnętrznych w Polsce, ich skala (wielkość), struktura, zróżnicowanie przestrzenne, skutki i determinanty oraz ich związki z rozwojem społeczno-ekonomicznym kraju i regionów. Przewiduje się poświęcenie uwagi m.in. takim zagadnieniom, jak:
-    problem pomiaru trwałych i czasowych migracji wewnętrznych w Polsce – możliwość wykorzystania danych statystyki publicznej, innych dostępnych danych oraz wyników badań terenowych;
-    przyczyny migracji wewnętrznych (społeczne, ekonomiczne, środowiskowe itp.);
-    konsekwencje migracji wewnętrznych dla obszarów napływu i odpływu ze szczególnym uwzględnieniem bilansu peryferie (odpływ) – centra (napływ);
-    analiza migracji wewnętrznych z perspektywy planowania i zagospodarowania przestrzennego;
-    migracje edukacyjne, zwłaszcza migracje na studia. Skala, kierunki i konsekwencje tych migracji dla obszarów odpływu oraz ośrodków napływu, systemu szkolnictwa i (nie)zrównoważonego rozwoju kraju;
-    wyludnienie i drenaż mózgów z peryferii do dużych aglomeracji miejskich;
-    odpływ ludności z miast do stref podmiejskich (suburbanizacja) – skala, determinanty i konsekwencje tych procesów;
-    warunki i zasoby przyrodnicze oraz jakość środowiska jako determinanty migracji, przyrodniczo-przestrzenne konsekwencje migracji ludności dla obszarów odpływu i napływu;
-    wewnętrzne migracje wahadłowe: okresowe migracje zarobkowe wewnątrz kraju oraz dojazdy do pracy, uwarunkowania i skutki tych procesów;
-    zależności pomiędzy migracjami wewnętrznymi a rynkiem pracy, substytucyjność migracji stałych, okresowych i dziennych (tygodniowych) dojazdów do pracy, związki z rynkiem nieruchomości;
-    wpływ pandemii COVID-19 na mobilność, w tym migracje wewnętrzne w Polsce.
Zgłoszenia mogą obejmować studia regionalne i lokalne migracji z Polski, jak też zagadnienia migracji wewnętrznych z innych krajów.

Prof. dr hab. Romuald Jończy (Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu)
Dr hab. Brygida Solga, prof. PO (Politechnika Opolska)

Przedmiotem obrad sesji będą procesy migracji (emigracja, imigracja, remigracja, migracje wewnętrzne, czasowe, zarobkowe, edukacyjne), ich determinanty oraz związane z nimi konsekwencje (ekonomiczne, demograficzno-społeczne, polityczne i inne) badane z perspektywy regionalnej/lokalnej, zarówno w Polsce, jak i zagranicą. Sesja obejmuje również metodykę badań regionalnych i lokalnych.
Zagadnienia szczegółowe sesji:
-    problem badań i pomiaru migracji w wymiarze lokalnym wobec ograniczonej przydatności danych statystyki publicznej,
-    rola migracji wewnętrznych i zewnętrznych w procesach wyludnienia/napływu ludności, ze szczególnym uwzględnieniem wyludnienia obszarów wiejskich i peryferyjnych,
-    regionalne/lokalne czynniki migracji,
-    ekonomiczne i demograficzno-społeczne konsekwencje migracji w sferze lokalnej i regionalnej,
-    lokalne/regionalne polityki/programy/działania w sferze ograniczania emigracji i stymulowania remigracji (case study),
-    powiązania procesów migracyjnych z regionalną polityką rynku pracy, edukacyjną i innymi politykami publicznymi,
-    procesy imigracji/integracji/remigracji/repatriacji z perspektywy lokalnej i regionalnej
-    migracje przygraniczne z perspektywy lokalnej/regionalnej,
-    wszystkie inne zagadnienia migracji stosujące lokalną i regionalną perspektywę badawczą.

 

Dr hab. Jan Brzozowski, prof. UEK (Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie)
Dr hab. Brygida Solga, prof. PO (Politechnika Opolska)

Celem sesji jest analiza potrzeb i oczekiwań w zakresie integracji cudzoziemców z perspektywy cudzoziemców, ludności przyjmującej oraz systemu instytucjonalnego, związanego z obsługą imigrantów i realizacją usług publicznych. Przedmiotem zainteresowania jest społeczno-kulturowy i ekonomiczny wymiar integracji oraz doświadczenia w obszarze integracji w Polsce i zagranicą.
Zagadnienia szczegółowe sesji:
-    integracja i adaptacja społeczno-kulturowa i ekonomiczna – ujęcie teoretyczne i praktyczne,
-    integracja różnych grup imigrantów (obywatele UE i krajów trzecich, uchodźcy, imigranci o nieuregulowanym statusie prawnym),
-    cele, wyzwania i rekomendacje działań w obszarze integracji cudzoziemców,
-    wspieranie aktywności cudzoziemców a ich integracja: przedsiębiorczość społeczna, działalność biznesowa, aktywność kulturalna etc.,
-    integracja społeczno-ekonomiczna w przestrzeni polskich miast, aglomeracji i regionów,
-    integracja cudzoziemców z perspektywy polityk publicznych (bezpieczeństwo publiczne, edukacja, rynek pracy, ochrona zdrowia i pomoc społeczna),
-    współpraca instytucji i podmiotów w zakresie integracji cudzoziemców,
-    doświadczenia w realizacji projektów wspierających integrację imigrantów.

Dr Marta Kindler (Uniwersytet Warszawski)
Mgr Agnieszka Kozakoszczak (Uniwersytet Warszawski)
Dr hab. Mikołaj Pawlak, prof. UW (Uniwersytet Warszawski)

W styczniu 2022 w polskim systemie edukacyjnym było blisko 70 tys. cudzoziemskich dzieci. Mimo przygotowania narzędzi takich jak asystentura międzykulturowa, oddziały przygotowawcze, nauka języka polskiego jako obcego, były one stosowane relatywnie rzadko przez pojedyncze samorządy lokalne i współpracujące z nimi organizacje pozarządowe. Sytuacja zmieniła się radykalnie po pojawieniu się dużej liczby osób uciekających przed wojną w Ukrainie. Obecność dzieci z doświadczeniem migracyjnym w polskich szkołach stała się tematem olbrzymiego zainteresowania opinii publicznej i koniecznej reakcji państwa, społeczności lokalnych, szkół oraz nauczycieli i nauczycielek oraz organizacji pozarządowych.
Zapraszamy do składania referatów dotyczących funkcjonowania dzieci z doświadczeniem migracyjnym w polskich szkołach. Zachęcamy również do zgłaszania referatów dotyczących szerszego zagadnienia reakcji polskiego systemu edukacyjnego na różnie definiowaną odmienność. Interesują nas zarówno badania dotyczące poszczególnych grup migranckich, reakcji społeczności lokalnych i szkół na obecność uczniów i uczennic migranckich oraz przemian systemu edukacyjnego jako całości. Postaramy się również odpowiedzieć na pytanie, czy dotychczasowe długie choć pozostające w pewnej niszy doświadczenia polskiej szkoły z migracją są możliwe do „przeskalowania” i wykorzystania obecnie?

Dr Karolina Sobczak-Szelc (Ośrodek Badań nad Migracjami, Uniwersytet Warszawski; Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie)
Dr Diana Rokita-Poskart (Politechnika Opolska)

Sesja poświęcona zostanie relacji między środowiskiem przyrodniczym (stan środowiska przyrodniczego, zmiany w nim zachodzące, dostępność zasobów przyrodniczych) a migracjami ludności. W szczególności interesują nas następujące zagadnienia:
1.    Rola czynników środowiskowych na tle innych motywów migracji – rola środowiska przyrodniczego w kształtowaniu migracji wewnętrznych i zagranicznych;
2.    Rola środowiska przyrodniczego jako czynnika wypychającego – zanieczyszczenia, (np. jakość wody i powietrza, hałas), skutki zmian klimatu, ograniczony dostęp do zasobów;
3.    Rola środowiska jako czynnika przyciągającego – wysoka jakość środowiska, krajobrazu, dostępność zasobów przyrodniczych, przestrzeni, zjawisko tzw. „drugich domów”;
4.    Zmiany zachodzące w środowisku przyrodniczym na skutek migracji ludności – jakie zmiany migracja i związane z nią procesy antropopresji i wyludnienia powodują w szeroko pojętym obszarze środowiska przyrodniczego (zatłoczenie, zanieczyszczenia, eksploatacja lokalnych zasobów przyrodniczych, zniszczenie/przekształcanie ekosystemów, chaos przestrzenny, hałas itd., a na obszarach depopulacyjnych np. problem zagospodarowania porzucanej infrastruktury);
5.    Adaptacja do ograniczeń wynikających z dostępu do zasobów środowiska przyrodniczego, w tym przede wszystkim migracji jako jednej z form adaptacji.
Analiza może dotyczyć ujęcia (ekosystemu) lokalnego, regionalnego, krajowego i globalnego. Bardzo oczekiwane są również zgłoszenia związane z badaniami na powyższy temat prowadzonymi poza Polską.

Dr hab. Agata Górny, prof. UW (Ośrodek Badań nad Migracjami, Uniwersytet Warszawski)
Dr hab. Paweł Kaczmarczyk, prof. UW (Ośrodek Badań nad Migracjami, Uniwersytet Warszawski)

Powiązania pomiędzy migracjami międzynarodowymi i ryzykami społeczno-ekonomicznymi w badaniach nad mobilnością unaoczniają się w różnych kontekstach empirycznych i teoretycznych. Tradycyjnie, migracje są traktowane jako jeden z mechanizmów odpowiedzi na ryzyko (dywersyfikacji ryzyka). Badany jest także wpływ procesów migracyjnych na sytuacje kryzysowe tak w społeczeństwach pochodzenia, jak i docelowych. Dodatkowo, sam akt migracyjny jest na ogół obciążony ryzykiem. Związek pomiędzy migracjami i ryzykiem nabiera jednak szczególnej wyrazistości w czasie kryzysów społeczno-ekonomicznych. Biorąc pod uwagę ich nasilenie w Europie i na świecie – postępujący kryzys klimatyczny, kryzysy humanitarne czy wreszcie pandemia, z którą zmagamy się od kilku już lat – warto spojrzeć na migracje międzynarodowe z perspektywy ryzyk społeczno-ekonomicznych.
Do udziału w sesji zapraszamy przedstawicieli różnych dyscyplin nauk społecznych, pragnąc spojrzeć na migracje z perspektywy ryzyka i niepewności – w kontekście jej przyczyn i konsekwencji. Zachęcamy do dyskusji – teoretycznej i empirycznej – odnoszącej się do aktualnych wyzwań związanych z pandemią, ale też podejmującej inne wątki.

Dr Kamil Łuczaj (Wyższa Szkoła Informatyki i Zarządzania w Rzeszowie)
Dr Iwona Leonowicz-Bukała (Wyższa Szkoła Informatyki i Zarządzania w Rzeszowie)

O negatywnych skutkach migracji osób, które wykształciły się w Polsce i innych krajach Europy Środkowo-Wschodniej, a swoje kariery kontynuują za granicą, mówi się od dawna. Jest to zarówno zjawisko historyczne, jak i współczesne. Odpływ pracowników, który można scharakteryzować jako „drenaż” lub „cyrkulację” mózgów w zależności od jego specyfiki, zmienił dynamikę wielu obszarów rynku pracy. Przedmiotem zainteresowania środkowoeuropejskich badaczy migracji były m.in. ruchy migracyjne personelu medycznego, profesjonalistów i profesjonalistek, kadry menedżerskiej czy akademików i akademiczek z regionu. Tymczasem państwa Europy Środkowo-Wschodniej, podobnie jak inne tradycyjne kraje emigracyjne, są również krajami docelowymi dla migrantów wysoko wykwalifikowanych. Temat ten jest coraz chętniej eksplorowany w badaniach migracyjnych, zarówno ilościowych, jak i jakościowych.
Sesja ma w założeniu charakter interdyscyplinarny – zapraszamy badaczki i badaczy zainteresowanych zróżnicowanymi aspektami zjawiska migracji osób z wysokimi kwalifikacjami z oraz do Europy Środkowo-Wschodniej, zarówno w ostatnich latach, jak też we wcześniejszych okresach historycznych.
Celem sesji będzie uzyskanie odpowiedzi na pytania o aktualny stań badań nad migracjami do i z Europy Środkowo-Wschodniej osób z wysokimi kwalifikacjami, a w dalszej kolejności uzyskanie odpowiedzi na pytania o czynniki przyciągające tę kategorię migrantów, uwarunkowania i narzędzia służące ich adaptacji do życia w kraju docelowym, oczekiwania oraz napotkane bariery, różnice genderowe, geograficzne imaginaria, a także medialne i publiczne dyskursy wokół tematu migracji specjalistów i specjalistek o wysokich kwalifikacjach.

Dr Sara Bojarczuk (Ośrodek Badań nad Migracjami, Uniwersytet Warszawski)
Dr Kamil Matuszczyk (Ośrodek Badań nad Migracjami, Uniwersytet Warszawski)

Ostatnie dwie dekady to czas przyspieszonych migracji międzynarodowych, w których coraz ważniejszą rolę odgrywają podmioty zainteresowane ułatwianiem i podtrzymywaniem mobilności transgranicznej. Czerpiąc korzyści ekonomiczne z tej aktywności, przyczyniają się do zmiany ilościowej oraz jakościowej współczesnych migracji. Również pracodawcy, borykający się z deficytem pracowników na lokalnym rynku pracy, podejmują zróżnicowanie wysiłki na rzecz rekrutacji, selekcji a następnie pozyskania odpowiednich pracowników cudzoziemskich. Zasadniczym celem sesji jest zainicjowanie pogłębionej dyskusji nad problematyką funkcjonowania pracodawców i przemysłu migracyjnego w dobie dynamicznych przemian na mapie międzynarodowych migracji. Naszą dyskusję chcemy skoncentrować na takich problemach, jak rozwój agencji zatrudnienia i ich znaczenia w migracjach zarobkowych, strategie pracodawców wobec pozyskiwania i zatrudniania cudzoziemców, pozycja aktorów komercyjnych w polityce migracyjnej czy stosunki przemysłowe pomiędzy migrantami a ich pracodawcami. Podczas panelu chcemy zgromadzić badaczy reprezentujących różne dyscypliny i podejścia w badaniach nad migracjami, a tym samym zapoczątkować dyskusję nad pomijanymi dotychczas kwestiami komercjalizacji migracji i mobilności.

Dr hab. Joanna Wojdon, prof. UWr (Uniwersytet Wrocławski)

W grudniu 2021 r. minęło 40 lat od wprowadzenia stanu wojennego. Jednym z jego skutków była największa od czasów II wojny światowej emigracja ludności polskiej – począwszy od osób, których 13 grudnia 1981 r. zastał na Zachodzie, przez więźniów politycznych, którym władze PRL zaproponowały wyjście na wolność pod warunkiem opuszczenia kraju, po turystów czy „wakacjuszy”, którzy wykorzystywali stan wojenny do politycznego uzasadnienia swojej decyzji o pozostaniu za granicą. Dziś pokolenie to przechodzi powoli do historii, ale śladów jego aktywności nie sposób ignorować, podejmując badania nad skupiskami polskimi na Zachodzie, nawet jeśli niektórzy ostatecznie wrócili do Polski.
Zapraszam zatem do zgłaszania propozycji referatów, podejmujących problemy emigracji z Polski lat osiemdziesiątych, w tym np. polityki migracyjnej władz PRL, organizacji życia migrantów (zarówno na poziomie osobistym, jak i instytucjonalnym), ich relacji z przedstawicielami polskiej diaspory i ze społeczeństwami przyjmującymi czy związków z krajem.

Dr hab. Magdalena Lesińska (Ośrodek Badań nad Migracjami, Uniwersytet Warszawski)
Dr Marta Jaroszewicz (Ośrodek Badań nad Migracjami, Uniwersytet Warszawski)
Mgr Ksenia Homel (Ośrodek Badań nad Migracjami, Uniwersytet Warszawski)

Celem panelu jest przedstawienie aktualnych badań na temat politycznej roli diaspory oraz jej mobilizacji i zaangażowania w sytuacje kryzysowe mające miejsce w państwie pochodzenia.
Pragniemy poświęcić uwagę takim tematom jak: proces formowania się i ewolucji diaspory; strategie i formy aktywizmu diaspory wobec rządów w kraju pochodzenia; rosnąca rola mediów społecznościowych w działaniach diaspory; wzajemne powiązania społeczno-polityczne między diasporami, państwami pochodzenia i państwami osiedlenia, wpływ diaspory na proces demokratyzacji, rozwiązywanie konfliktów społeczno-politycznych, pojednanie narodowe w państwie pochodzenia oraz transfery polityczne w postaci idei, wartości i zachowań politycznych.
Na poziomie empirycznym panel inspirowany jest rosnącą emigracją z Białorusi, ale także z innych krajów autorytarnych oraz nowymi formami społecznej i politycznej mobilizacji diaspor obserwowanymi w krajach osiedlenia oraz szerzej - w przestrzeni transnarodowej. Pomimo to oczekujemy referatów na temat aktywności politycznej diaspor z całego świata. Panel będzie miał charakter interdyscyplinarny, ponieważ ten złożony temat można analizować z wielu perspektyw - socjologicznej, politycznej, historycznej, prawnej czy antropologicznej.

Prof. dr hab. Krystyna Slany (Instytut Socjologii, Uniwersytet Jagielloński)
Dr hab. Magdalena Ślusarczyk, prof. UJ (Instytut Socjologii, Uniwersytet Jagielloński)
Dr Justyna Struzik (Instytut Socjologii, Uniwersytet Jagielloński)

Pandemia COVID-19 stanowi jedno z największych wyzwań ostatnich lat w zakresie ochrony zdrowia i jakości życia, które mają szerokie konsekwencje ekonomiczne, społeczne, psychiczne, emocjonalne dla jednostek, rodzin i wspólnot na całym świecie. Wyniki badań wskazują, że jej skutki  szczególnie  dotykają kobiety i dzieci, pogłębiając już istniejące nierówności społeczne. Dla wielu kobiet migracje są jedną ze strategii radzenia sobie z ryzykami społecznymi i nierównościami. Tymczasem w trakcie pandemii, restrykcje związane z mobilnością i w obrębie rynku pracy utrudniały migracje zarobkowe, wykonywanie prac w sfeminizowanych sektorach rynku pracy, obniżały poczucie bezpieczeństwa i jakość życia w wielu innych sferach. Pandemia miała negatywne skutki dla kobiet pracujących w kluczowych sektorach rynku pracy, otrzymujących niskie wynagrodzenie, pracujące w ramach prekaryjnych umów czy w sektorze pracy nieudokumentowanej. W przypadku dzieci migranckich mamy do czynienia z pojawieniem się nowych czynników ryzyka związanych z obawami o zdrowie i sytuację materialną  rodziny, wejściem w nowe środowisko i system szkolny, podtrzymywaniem relacji z rodzinami w kraju pochodzenia.
Do udziału w sesji zapraszamy zarówno badaczy, jak i praktyków – nauczycieli i pedagogów pracujących z dziećmi migranckimi, przedstawicieli organizacji pozarządowych i stowarzyszeń działających na rzecz migrantów.
W ramach naszej sesji pragniemy podjąć próbę odpowiedzi na następujące pytania:
1.    Jakie wymiary nierówności pojawiły lub pogłębiły się w przypadku kobiet migrantek podczas pandemii COVID-19 i jaką rolę odegrały polityki krajowe oraz wsparcie ze strony społeczności lokalnych w tym kontekście?
2.    Jakie wprowadzono rozwiązania w zakresie polityk publicznych opartych na dowodach w celu długotrwałego wsparcia kobiet-migrantek, zwłaszcza kobiet narażanych na ryzyko wykluczenia społecznego czy marginalizację, z naciskiem na polityki włączania w rynek pracy i zakresie zabezpieczenia społecznego?
3.    Jakie są/były strategie radzenia sobie kobiet/ich rodzin w tym okresie niepewności?
4.    Jak przedstawia się sytuacja w zakresie zdrowia migrantek i dostępu do opieki zdrowotnej, doświadczania przemocy, korzystania z pomocy psychologicznej, prawnej i społecznej?
5.    Czy i jakie problemy napotykały dzieci migranckie w szkole i w środowisku pozaszkolnym? Jak wygląda/wyglądało wspieranie najmłodszych w procesie integracji z polskim społeczeństwem, w tym integracji w szkole?
6.    W jaki sposób dzieci migranckie radziły/radzą sobie z poczuciem niepewności i restrykcjami wprowadzonymi w odpowiedzi na pandemię?

Dr Karolina Rosiak (Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu)
Dr Magdalena Zabielska (Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu)

Przedmiotem obrad tej sesji będą językowe aspekty współczesnych migracji międzynarodowych. Mobilność współczesnych społeczeństw wymaga nie tylko znajomości języka angielskiego, globalnego lingua franca, w celu komunikowania się na arenie międzynarodowej i znalezienia zatrudnienia, ale także innych języków. Mogą to być tzw. “duże” języki jak rosyjski, chiński, arabski, hiszpański lub francuski a w wielu regionach zróżnicowanych językowo lub historycznie wielojęzycznych także tzw. “małe” języki lub języki mniejszości lokalnych, które są ważne nie tyle ze względu na ich wartości ekonomiczne, co na zwiększenie własnego kapitału społecznego i kulturowego oraz spójność społeczną. Język jest także niezwykle ważnym elementem tożsamości, integracji oraz poczucia przynależności. Na styku migrantologii i językoznawstwa wyróżnić można 2 nurty badań, w których rolę odgrywa język. W tym pierwszym język to narzędzie komunikacji, którego konkretny status czy brak znajomości może stanowić źródło problemów, nieporozumień lub nawet konfliktów. Z drugiej strony język w samym sobie może być również obiektem badań, gdzie jego charakter jak również strategiczne użycie może być badane w ujęciu odpowiednio dyskursywnym i pragmatycznym. Celem niniejszej sesji jest ukazanie wieloaspektowości badań na styku migrantologii i językoznawstwa oraz możliwości ich wzajemnego uzupełniania się dla lepszego zrozumienia złożoności i dialogiczności zjawisk migracyjnych ludności w relacji do krajobrazu językowego, na którego tle się odbywają.

Dr hab. Tomasz Ferenc, prof. UŁ (Wydział Ekonomiczno-Socjologiczny, Uniwersytet Łódzki; Centrum Studiów Migracyjnych, Uniwersytet Łódzki)
Dr Jakub Adamski (Wydział Ekonomiczno-Socjologiczny, Uniwersytet Łódzki; Centrum Studiów Migracyjnych, Uniwersytet Łódzki)

Współczesne natężenie i różnorodność zjawisk migracyjnych inspiruje do poszukiwania nowych technik badawczych umożliwiających zrozumienie złożoności zachodzących procesów. Rozmaite metody wizualne mogą być w tym niezwykle pomocne, skutecznie rozszerzając metodologiczne zaplecze badacza, ale także otwierając przed nim nowe horyzonty poznawcze. Wykorzystanie istniejących fotografii oraz samodzielne gromadzenie materiałów wizualnych, to jedynie dwie z możliwych ścieżek badawczych.
Zachęcamy do udziału przedstawicieli wszystkich dyscyplin naukowych, zaineresowanych teoretycznymi i metodologicznymi aspektami wizualnych badań nad migracjami. Nasza uwaga jest jednak szczególnie skierowana w stronę badawczej empirii, terenowych doświadczeń oraz wyników i wniosków płynących z takich badań.
Zapraszając do dyskusji stawiamy przede wszystkim pytania o to:
•    jakie nowe perspektywy poznawcze wnoszą do badań nad migracją metody wizualne?
•    co treści wizualne mogą powiedzieć o zjawiskach migracyjnych i migrantach, a czego nie zdradzają inne rodzaje materiałów?
•    w jaki sposób redefiniują one relację między badanymi a badaczami?
•    jak badacze mogą pracować zarówno z zarejestrowanym przez siebie materiałem wizualnym, jak i tym, który został pozyskany w inny sposób?
•    na ile badania takiego rodzaju mogą mieć interwencyjny i aktywizujący charakter?
•    jakie dylematy etyczne wiążą się z takimi przedsięwzięciami badawczymi oraz jak sobie z nimi radzić?

REJESTRACJA

Opłata konferencyjna:

  • normalna – 500 zł
  • ulgowa (studenci, doktoranci) – 250 zł

Uczestników, którzy będą prezentowali referat uprzejmie prosimy o przesłanie zgłoszenia poprzez FORMULARZ REJESTRACYJNY - KONFERENCJA.

Uczestników, którzy nie będą prezentowali referatu obowiązuje opłata w wysokości 250 zł. Osoby z tego grona uprzejmie prosimy o kontakt mailowy: kbnmlodz2022@uni.lodz.pl

Konferencja planowana jest w formule stacjonarnej w Łodzi. Organizatorzy zastrzegają sobie jednak prawo do organizacji wydarzenia w formule zdalnej jeśli sytuacja epidemiczna w kraju ulegnie pogorszeniu. Niezależnie od formy uczestnictwa opłata konferencyjna pozostaje bez zmian.

Informacje praktyczne dotyczące terminów opłat konferencyjnych, dojazdów, zakwaterowania czy atrakcji dla uczestników konferencji ogłoszone zostaną już wkrótce.

Informacje o przetwarzaniu danych osobowych uczestników i uczestniczek XI Konferencji Komitetu Badań nad Migracjami PAN „Migracje w dobie kryzysów społecznych”, Łódź, 21-23 września 2022 - KLIK

KONTAKT

Organizatorzy: Komitet Badań nad Migracjami PAN, Centrum Studiów Migracyjnych UŁ, Wydział Ekonomiczno-Socjologiczny UŁ

Partnerzy: Akademia Sztuk Pięknych im. W. Strzemińskiego w Łodzi, Centrum Dialogu im. M. Edelmana w Łodzi, Urząd Miasta Łodzi

Miejsce obrad: Wydział Ekonomiczno-Socjologiczny UŁ, ul. POW 3/5, 90-255 Łódź

Adres email: kbnmlodz2022@uni.lodz.pl

Telefon: 602-122-215

logotypy