Sześć wieków – dziesiątki nieoczywistych historii
29 lipca 1423 roku Władysław Jagiełło nadał Łodzi prawa miejskie. Uniwersytet Łódzki powstał 522 lata później, ale dziś jest z miastem nierozerwalnie związany – także poprzez badanie i popularyzowanie jego historii. Jednym z efektów tej działalności jest pięciotomowa monografia „Łódź poprzez wieki. Historia miasta”, przygotowana przez ponad 100 specjalistów z okazji 600-lecia Łodzi.
Książki mają swój dźwiękowy odpowiednik. W podcaście „Łódź poprzez wieki. Rozmowy jak przy kawie” przewodniczka miejska Justyna Tomaszewska spotyka się z autorami i autorkami monografii oraz osobami zajmującymi się łódzkim dziedzictwem. Zamiast wykładów są pytania, anegdoty i rozmowy prowadzone z autentyczną ciekawością miasta.
Lew w herbie, rzeki pod ulicami i pierwszy „wieżowiec”
Z podcastu dowiemy się między innymi, że królewski przywilej z 1423 roku nie zachował się do naszych czasów. Poznamy też najstarszy oficjalny symbol Łodzi – łódkę z wiosłem widoczną na pieczęciach z XVI wieku – oraz okres, w którym w miejskim herbie pojawił się… lew.
Inne odcinki prowadzą pod powierzchnię miasta. Łódź, choć nie kojarzy się z wodą, rozwinęła się dzięki rzekom zasilającym dawny przemysł. Dzisiaj wiele z nich płynie kanałami pod ulicami, a gwałtowne opady przypominają o ich istnieniu choćby w okolicach Manufaktury i Zdrowia.
Miłośnicy architektury usłyszą natomiast, jak ponad 200 lat temu wytyczono trzy kilometry ulicy przygotowanej na przyszły rozwój miasta. Dowiedzą się również, że wzniesiony w 1911 roku hotel Savoy był najwyższym niesakralnym budynkiem Łodzi i zapowiedzią miasta, które chciało rosnąć w górę.
Najchętniej słuchamy o Łodzi przemysłowej
Najpopularniejszym odcinkiem serii na YouTubie pozostaje „O Łodzi opowiada Mistrz”. Ryszard Bonisławski opowiada w nim o mniej znanych fabrykantach oraz przedsiębiorcach, którzy przybywali do Łodzi nie tylko z Niemiec czy Francji, lecz także ze Szwecji. Praprawnuk Karola Scheiblera, odwiedzając miasto, nie mógł uwierzyć, że bez komputerów i telefonów dało się zarządzać przedsiębiorstwem zajmującym niemal 15 procent ówczesnej Łodzi.
Bardzo dużo słuchaczy przyciągnęło również „Miasto gotowe na sukces” – rozmowa z prof. Piotrem Gryglewskim o wizjonerskim planowaniu „polskiego Manchesteru”.
Wśród najpopularniejszych znalazła się także „Łódzka niepodległość”, gdzie prof. Przemysław Waingertner przypomina, że 11 listopada 1918 roku walka o miasto toczyła się między innymi na obecnym placu Wolności i na łódzkich dworcach.
To tylko początek. Wszystkie rozmowy są dostępne bezpłatnie na YouTubie i Spotify, a pięć tomów monografii można znaleźć w Księgarni Wydawnictwa UŁ.
Redakcja: Michał Gruda (Centrum Współpracy z Otoczeniem)
