Owocowy kawior? Odkrywanie tajników kuchni molekularnej podczas kursu UNIC VIP Fund

Zajęcia „Encapsulated Aromas: Chemistry of Flavour Spheres” to efekt współpracy badaczy i badaczek dwóch uczelni sojuszu UNIC – Uniwersytetu Łódzkiego i Uniwersytetu w Zagrzebiu. Podczas kursu osoby studiujące poznają zasady chemiczne stojące za smakiem, aromatem, teksturą i techniką sferyfikacj, która pozwala przygotować np. „kawior” o smaku owocowym. Projekt UNIC VIP Fund, do którego obecnie trwa ciągły nabór, pokazuje, że połączenie nauczania zdalnego, zajęć praktycznych i międzynarodowej wymiany akademickiej może tworzyć nowoczesne, wysokiej jakości doświadczenia edukacyjne.

Opublikowano: 03 lipca 2026

Jak wziąć udział w UNIC VIP FUND? Odwiedź stronę projektu (przejdź do strony).

Interdyscyplinarny kurs o jedzeniu i nauce

Zespół dydaktyczny z obu uczelni poprowadził kurs, dzięki któremu osoby studiujące mogły lepiej zrozumieć, czym są produkty, które spożywamy na co dzień, i co zrobić, by smakowały i wyglądały lepiej. Zajęcia łączą wiedzę z zakresu chemii, gastronomii oraz nowoczesnych technologii komputerowych i wykorzystują dorobek badawczy oraz nowatorskie metody w innym środowisku i kontekście niż zazwyczaj.

Wprowadzenie do gastronomii molekularnej

Dr hab. Jana Pisk i dr hab. Ivica Đilović (Wydział Nauk Przyrodniczych Uniwersytetu w Zagrzebiu) przedstawili historyczny przegląd gastronomii molekularnej oraz jej powiązania z ruchem superfoods – trendem żywieniowym i marketingowym, który promuje produkty uznawane za wyjątkowo „zdrowe”, „funkcjonalne” lub „bogate w składniki odżywcze”, często przedstawiane jako mające niemal magiczne właściwości.

Naukowcy wprowadzili uczestników i uczestniczki w tematykę naukowych podstaw i kulinarnego zastosowania sferyfikacji, czyli techniki wykorzystywanej w gastronomii molekularnej, polegającej na tworzeniu kulistych kapsułek (przypominających kawior lub żelowe kulki) z cieczy wskutek reakcji chemicznych zachodzących między odpowiednimi składnikami. 

Dzięki sferyfikacji możemy otrzymać np. „kawior” z soków owocowych, jogurtów, alkoholi czy sosów – po przegryzieniu kulki sok się uwalnia. Sferyfikacja pozwala kontrolować teksturę, sposób uwalniania smaku i doznań sensorycznych. Osoby studiujące miały także okazję, by wziąć udział w interaktywnym warsztacie i móc samodzielnie eksperymentować z tą techniką.

Nowoczesne narzędzia i chemiczne podstawy smaku

Prof. Béla Fiser oraz prof. Piotr Seliger (Wydział Chemii UŁ) zapoznali osoby uczestniczące z nowoczesnymi narzędziami do wyszukiwania literatury, wydobywania potrzebnych informacji z obszernych materiałów naukowych i tworzenia animacji molekularnych.

Wygłosili także wykłady dotyczące kompleksów typu gość–gospodarz, co pozwoliło studentom i studentkom zrozumieć chemiczne oddziaływania, dzięki którym można kontrolować m.in. teksturę, smak czy zapach jedzenia. Dodatkowo prof. Seliger wsparł część warsztatową, przygotowując materiały instruktażowe i formularze ewaluacyjne, które pomogły ocenić efekty uczenia.

Znaczenie społeczne projektu

Projekt ma duże znaczenie społeczne. Jedzenie jest częścią kultury i codziennego życia, a zrozumienie nauki, która za nim stoi, może sprawić, że wiedza ta stanie się bardziej przystępna i ciekawa dla osób studiujących oraz szerszej publiczności. Łącząc chemię z gastronomią, inicjatywa promuje świadomość naukową, kreatywność i otwartość na innowacje w naukach o żywności. Zachęca też do doceniania lokalnych tradycji kulinarnych, jednocześnie pokazując, w jaki sposób nowoczesne techniki naukowe mogą je wzbogacać i interpretować na nowo

zauważa prof. Fiser.

Rozwój kompetencji studenckich

Udział w projekcie pomógł osobom studiującym rozwinąć wiele umiejętności, które można wykorzystać w różnych dziedzinach. Dzięki pracy badawczej, działaniu w grupach i praktycznym eksperymentom studenci i studentki mieli okazję wzmocnić swoje myślenie analityczne, umiejętność rozwiązywania problemów oraz komunikację. Zdobyli oni też doświadczenie w korzystaniu z cyfrowych narzędzi do wyszukiwania informacji, wizualizacji struktur molekularnych oraz pracy nad zespołowymi projektami.

Takie kompetencje są bardzo cenne w przyszłej karierze – zarówno w obszarze badań chemicznych, jak i w naukach o żywności, edukacji czy branżach opartych na innowacjach, gdzie liczy się interdyscyplinarne myślenie i umiejętność stosowania wiedzy naukowej w nowych kontekstach
dodaje prof. Fiser.

Współpraca w ramach UNIC VIP Fund

Program UNIC VIP Fund, wspierając wspólne kursy i działania edukacyjne, zachęca do wymiany wiedzy, metod nauczania i perspektyw między uczelniami partnerskimi. Taka współpraca podnosi jakość kształcenia zarówno dla osób studiujących, jak i pracujących dydaktycznie, ponieważ łączy różne tradycje akademickie, doświadczenia i zaplecza kulturowe.

Prowadzenie zajęć we współpracy z kadrą z innych uniwersytetów sprzyja interdyscyplinarnemu uczeniu się i daje osobom studiującym dostęp do nowatorskich podejść i pomysłów. Umożliwia też korzystanie z mocnych stron każdej instytucji – specjalistycznej wiedzy, doświadczenia badawczego oraz odmiennych praktyk dydaktycznych.

Tego typu współdziałanie wspiera budowę międzynarodowych sieci kontaktów, ułatwia mobilność i wzmacnia poczucie przynależności do szerszej europejskiej wspólnoty akademickiej.

W efekcie program UNIC VIP Fund przyczynia się do tworzenia dynamicznego, połączonego środowiska edukacyjnego, w którym uniwersytety wspólnie oferują kształcenie na wysokim poziomie, o wyraźnie międzynarodowym charakterze.
podsumowuje badacz.



Projekt „We are UNIC!” jest finansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach programu pn. Wsparcie sojuszy Uniwersytetów Europejskich, projekt NAWA o numerze FERS.01.05-IP.08-0219/23, kwota dofinansowania projektu ze środków UE: 62 705 297,60 PLN.

belka z logotypami
 

ul. Narutowicza 68, 90-136 Łódź
NIP: 724 000 32 43
Adres do doręczeń elektronicznych (ADE): AE:PL-74796-17640-IHHIV-17
KONTAKT​​​​​​​

Funduszepleu
Projekt Multiportalu UŁ współfinansowany z funduszy Unii Europejskiej w ramach konkursu NCBR