Polskie groby odnalezione po 80 latach
Łambinowice już od XIX wieku były miejscem funkcjonowania obozów jenieckich. Podczas II wojny światowej Niemcy utworzyli tu jeden z największych kompleksów obozowych w Europie. Przez Lamsdorf przeszło około 300 tys. jeńców różnych narodowości, w tym nawet 70 tys. Polaków – żołnierzy kampanii wrześniowej oraz powstańców warszawskich. Część z przetrzymywanych tutaj Polaków osób nigdy nie opuściła tego miejsca. Ich dokładna liczba nie jest znana, tym bardziej, że do 2026 roku nie znano lokalizacji ani jednego grobu polskiego jeńca.
Przełom nastąpił na Starym Cmentarzu Jenieckim. W jednym z grobów archeolodzy znaleźli połówkę aluminiowego znaku tożsamości a następnie guziki mundurowe – na części z nich wciąż widoczny był polski orzeł. Kształt i wymiary przedmiotów wskazują, że jest to polski nieśmiertelnik wzór 31, używany przez uczestników wojny obronnej 1939 roku. Archeolodzy odsłonili trzy groby ułożone w rzędzie. Znaleziska pozwalają przypuszczać, że natrafili na poszukiwaną od lat „polską kwaterę”.
Nauka przywraca pamięć
Odkrycie poprzedziły lata analiz archiwalnych, porównywania dokumentów z historycznymi zdjęciami lotniczymi i badań terenowych. Prace prowadzi interdyscyplinarny zespół kierowany przez dr. Dawida Kobiałkę z UŁ, współpracujący z Centralnym Muzeum Jeńców Wojennych. Na podstawie przeanalizowanych dokumentów oraz odkryć archeologicznych, prawdopodobnie uda się połączyć szczątki z nazwiskami konkretnych osób. Wykopaliska zostaną wznowione w przyszłym roku. Wtedy szczątki zostaną podjęte a rodziny ofiar będą mogły zadecydować o ich losie. Badania dr. Dawida Kobiałki przywracają pamięć o ludziach, których miejsca pochówku przez ponad 80 lat pozostawały nieznane. Więcej o odkryciu informuje Centralne Muzeum Jeńców Wojennych.
Zobacz reportaż z wykopalisk
W 2025 roku byliśmy z kamerą w Łambinowicach podczas jednego z wcześniejszych etapów badań. Archeolodzy odnaleźli wówczas inne groby i gromadzili informacje potrzebne do dalszych poszukiwań polskich pochówków. W reportażu można zobaczyć, jak wygląda praca zespołu w terenie oraz w jaki sposób archeologia, historia, antropologia i analiza źródeł pomagają odtwarzać losy jeńców. Obejrzyj reportaż z wykopalisk w Łambinowicach.
Prace archeologiczne trwały do 24 lipca 2026 r. Były realizowane w ramach projektów:
- „Las umarłych? Poszukiwania grobów jeńców wojennych w Miejscu Pamięci Narodowej w Łambinowicach”, finansowanego przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego,
- „W poszukiwaniu grobów Polaków w Miejscu Pamięci Narodowej w Łambinowicach”, dofinansowanego przez Samorząd Województwa Opolskiego.
Redakcja: Michał Gruda (Centrum Współpracy z Otoczeniem)
Zdjęcia: D. Frymark/CMJW
