Czy Łódź jest miastem atrakcyjnym turystycznie? Jakie są jej największe atuty, a jakie wady w opinii osób odwiedzających miasto?
Przez wiele lat Łódź zmagała się z różnymi, negatywnymi stereotypami: miasta przemysłowego, szarego, pozbawionego typowych atrakcji turystycznych. Tymczasem nasze badania prowadzone w trakcie obchodów jubileuszu 600-lecia nadania miastu praw miejskich wskazały, że współcześnie jest ona oceniana przez odwiedzających jako miasto atrakcyjne turystycznie, a jej wizerunek wyraźnie się zmienia. Szczególnie pozytywnie oceniane były: dziedzictwo poprzemysłowe, różnorodna architektura, obiekty kultury oraz atmosfera miasta. Dużą rolę odgrywają także liczne wydarzenia kulturalne i festiwale, które przyciągają zarówno mieszkańców, jak i gości spoza Łodzi.
Jednocześnie badani wskazywali na obszary wymagające poprawy. Najczęściej pojawiały się opinie dotyczące niedostatecznego zagospodarowania turystycznego, problemów z dostępnością komunikacyjną, niewystarczającej liczby parkingów i toalet publicznych czy konieczności dalszej rewitalizacji niektórych części miasta. Można więc powiedzieć, że Łódź dysponuje coraz lepiej ocenianym potencjałem turystycznym, który wymaga dalszego wzmacniania poprzez inwestycje w infrastrukturę i poprawę jakości doświadczeń odwiedzających.
Czy Łódź jest miastem zachęcającym do twórczych działań, a jeśli tak, to do jakich?
Zdecydowanie tak. Łódź od wielu lat rozwija się, a jej wyjątkowa historia, różnorodność przestrzeni oraz atmosfera ciągłej transformacji sprzyjają twórczym aktywnościom. W swoich badaniach dotyczących rekreacji twórczej wskazałam, że mieszkańcy i organizatorzy wydarzeń chętnie wykorzystują otwartą przestrzeń miasta do działań artystycznych, edukacyjnych, animacyjnych czy integracyjnych. Szczególne znaczenie mają wydarzenia społeczno-kulturalne, wykorzystujące przestrzeń nie tylko jako tło, ale jako główny wątek wydarzeń. Przybierają one charakter warsztatów, nawiązują do sztuki ulicznej, fotografii, performence czy rękodzieła.
Łódź inspiruje właśnie swoją niejednoznacznością. To miasto kontrastów, w którym obok nowoczesnych przestrzeni funkcjonują miejsca noszące ślady przemysłowej przeszłości. Taka różnorodność staje się źródłem inspiracji dla artystów, animatorów kultury, organizatorów wydarzeń, fotografów czy przewodników miejskich.
Czy postindustrialna przestrzeń miasta zachęca do podejmowania takich działań przez miejskich przewodników?
Badania przeprowadzone wśród łódzkich przewodników miejskich pokazują, że przestrzeń postindustrialna jest jednym z najważniejszych źródeł inspiracji dla ich działalności. Paradoksalnie to właśnie miejsca uznawane niegdyś za „trudne”, zaniedbane czy mało atrakcyjne stają się dziś podstawą tworzenia oryginalnych spacerów organizowanych zarówno dla turystów jak i mieszkańców. Przewodnicy wykorzystują dawne fabryki, osiedla robotnicze, podwórka czy przestrzenie poindustrialne do opowiadania historii miasta w sposób autentyczny i niestandardowy.
Badani łódzcy przewodnicy podkreślali, że największą wartością takich miejsc jest ich nieoczywistość. Dzięki niej możliwe jest tworzenie unikalnych produktów turystycznych, które odróżniają Łódź od innych polskich miast. Co więcej, przewodnicy nie tylko pokazują przestrzeń, ale również współtworzą nowy obraz miasta, pomagając mieszkańcom i turystom odkrywać i rozumieć jego lokalną tożsamość.
Jakie są rekomendacje i perspektywy dla ruchu turystycznego w Łodzi?
Po pierwsze, warto nadal rozwijać ofertę opartą na dziedzictwie poprzemysłowym, ponieważ właśnie ten element jest najczęściej wskazywany jako najważniejszy wyróżnik Łodzi – zarówno wśród odwiedzających jak i organizatorów turystyki – przewodników miejskich. Po drugie, należy wzmacniać ofertę wartościowych wydarzeń kulturalnych, twórczych i plenerowych, które zwiększają atrakcyjność miasta zarówno dla mieszkańców, jak i odwiedzających poszukujących nie tylko banalnej rozrywki.
Po trzecie, potrzebne są dalsze inwestycje w infrastrukturę turystyczną: poprawę dostępności komunikacyjnej, rozwój bazy noclegowej, większą liczbę parkingów, oraz toalet publicznych. Warto zadbać o czystość i porządek w mieście. Ważne wydaje się także wspieranie współpracy pomiędzy przewodnikami, instytucjami kultury i organizacjami odpowiedzialnymi za promocję miasta.
Patrząc w przyszłość, Łódź ma szansę i już widać jej wzrost popularności jako destynacji turystycznej. To właśnie niepowtarzalny charakter miasta – autentyczność i twórcze działania, a nie próba naśladowania innych ośrodków, organizacja masowych wydarzeń, może stać się jego największym atutem w konkurencji o uwagę współczesnych turystów.
Komentarz: dr Aleksandra Mroczek-Żulicka z Instytutu Geografii Miast, Turyzmu i Geoinformacji Uniwersytetu Łódzkiego; zainteresowania badawcze: wychowanie a turystyka, miejska przestrzeń rekreacyjna, kreatywność w turystyce i rekreacji; autorka pracy doktorskiej pt. „Rola organizacji miejskiej przestrzeni rekreacyjnej w rozwoju plenerowej rekreacji twórczej. Przykład Łodzi” . W swojej rozprawie postuluje poszerzenie definicji rekreacji o rekreację twórczą, wykorzystując w tym celu zarówno założenia geografii humanistycznej, jak i psychopedagogiczne teorie wyjaśniające zjawisko twórczości.
Redakcja: Honorata Pytloch-Ogieniewska, Centrum Współpracy z Otoczeniem i Społecznej Odpowiedzialności Uczelni
Źródła:
Lessman, J., Mroczek-Żulicka, A., & Stańczak, M. (2024). „Atrakcyjność turystyczna Łodzi w opinii uczestników obchodów jubileuszu 600-lecia nadania miastu praw miejskich". Studia Periegetica. https://doi.org/10.58683/sp.1940
Mokras-Grabowska, J., & Mroczek-Żulicka, A. (2024). „Creative use of post-industrial space in Lodz - tour guides’ perspectives". Journal of Tourism and Cultural Change, 22(4), 438–455. https://doi.org/10.1080/14766825.2024.2402853
Mokras-Grabowska, J., & Mroczek-Żulicka, A. (2024). „Znaczenie przestrzeni postindustrialnej w kreatywnej działalności przewodników miejskich. Przykład Łodzi". Prace Geograficzne, (176), 77-94.
Mroczek-Żulicka, A. (2024). “Plenerowa rekreacja twórcza: przykład Łodzi”. Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.
