Europejska infrastruktura dla danych genomicznych
Obie uczelnie dzieli prawie 500 kilometrów, ale łączy wiele obszarów badań opartych na danych biologicznych. A te ostatnie, zgodnie z RODO i europejskimi wymaganiami, trzeba przechowywać w specjalnych warunkach. Wymagania te spełnia właśnie repozytorium zarządzane przez Biobank Łódź®, który działa w BBMRI-ERIC (Biobanking and Biomolecular Resources Research Infrastructure – European Research Infrastructure Consortium), czyli czołowej infrastrukturze europejskiej powołanej do biobankowania oraz w konsorcjum Genome of Europe tworzące europejską bazę genomów, które ma obejmować docelowo ponad 1 milion genomów.
Współpraca uczelni na rzecz rozwoju genomiki i medycyny cyfrowej
Współpraca między uczelniami i prowadzonymi przez nie ośrodkami – takimi jak Centrum Biologii Cyfrowej i Nauk Biomedycznych – Biobank Łódź® oraz Pomorski Uniwersytet Medyczn
y(PUM) w Szczecinie – ma duże znaczenie dla rozwoju polskiej nauki, genomiki i medycyny cyfrowej. Tego typu partnerstwa międzyregionalne opierają się na synergii kompetencji uniwersytetów klasycznych oraz medycznych. Łączenie zasobów biobanków z różnych regionów Polski (np. centralnej i północnej) pozwala na gromadzenie zróżnicowanych demograficznie i genetycznie baz danych. Jest to niezbędne w projektach o charakterze ogólnokrajowym i europejskim. Współpraca między ośrodkami akademickimi w Polsce sprawia, że krajowa infrastruktura biobankowania staje się spójnym i zintegrowanym elementem europejskiej przestrzeni badawczej, wspierając międzynarodową wymianę wiedzy, danych i doświadczeń na rzecz rozwoju nauki oraz medycyny
– podkreśla wagę współpracy prof. dr hab. Agnieszka Marczak, Dziekan Wydziału BiOŚ.
Współpraca z Pomorskim Uniwersytetem Medycznym jest dobrym przykładem tego, jak konsekwentne inwestowanie w ludzi, nowoczesną infrastrukturę oraz wysokie standardy prowadzenia badań przekłada się na realną współpracę między uczelniami. Kompetencje i rozwiązania rozwijane w Biobank Łódź® służą dziś nie tylko naszemu Uniwersytetowi, ale stają się częścią szerszego ekosystemu badań biomedycznych. Takie partnerstwa pozwalają łączyć potencjał różnych ośrodków naukowych, a jednocześnie wzmacniają pozycję polskiej nauki i jej obecność w europejskiej przestrzeni badawczej
- dodaje dr hab. Tomasz Jurczak, prodziekan ds. współpracy z otoczeniem społeczno-gospodarczym.
Bezpieczeństwo danych na najwyższym poziomie
W trakcie realizacji projektów naukowych Pomorski Uniwersytet Medyczny zgromadził cenne zasoby danych genomicznych, których wytworzenie wymagało znaczących nakładów pracy i środków finansowych. Dzięki współpracy z Uniwersytetem Łódzkim dane te zyskają nowe życie. Ze względu na swój szczególny charakter wymagają one najwyższych standardów ochrony i bezpiecznego udostępniania. Polski Węzeł Europejskiego Archiwum Genomów, którego operatorem jest Uniwersytet Łódzki, umożliwia przechowywanie takich zasobów oraz ich kontrolowane udostępnianie naukowcom z kraju i zagranicy. W efekcie współpracy zgromadzone dane będą mogły służyć kolejnym badaniom i odkryciom naukowym, przynosząc korzyści całemu środowisku naukowemu
– mówi o bezpiecznym przechowywaniu i udostępnianiu danych genomicznych mgr inż. Błażej Marciniak z Centrum Biologii Cyfrowej i Nauk Biomedycznych – Biobank Łódź® Wydziału Biologii i Ochrony Środowiska Uniwersytetu Łódzkiego.
Dane biobanków, w tym Biobank Łódź®, są zabezpieczone na wielu poziomach – przede wszystkim są zanonimizowane, przechowywane w formie kryptogramu czyli zaszyfrowane, więc nawet w mało prawdopodobnym przypadku ich wykradzenia, wciąż będą bezpieczne. Natomiast dla badaczy i badaczek prowadzących analizy znaczenie mają większe grupy badanych niż poszczególne osoby.
Dane genomiczne dla badań i nowych terapii
Z danych tej sieci może skorzystać osoba lub zespół badaczy, których aplikację zaakceptuje Komitet Dostępu do Danych. Żeby taka aplikacja była rozpatrzona pozytywnie trzeba jednak najpierw spełnić szereg wymagań dotyczących bezpieczeństwa przetwarzania i etyki badań naukowych.
Co ważne, danych z Europejskiego Archiwum Genomów mogą używać mogą jednostki z całej Europy, darmowo - oczywiście po spełnieniu odpowiednich wymagań. Daje to coraz większe możliwości badań medycznych, w tym opracowywania nowych leków.
Więcej o ostatnich sukcesach Biobanku UniLodz:
- Biobank Łódź wchodzi do europejskiej elity. Ponad 23 000 próbek w sieci BBMRI-ERIC!
- Projekt Generation-A realizowany przez Biobank Łódź wkracza w kolejny etap
- Mikromacierz Illumina wkracza na UŁ – linia robotyczna do automatyzacji analizy genetycznej dla badaczy Biobanku Łódź
- Kobiety w nauce: dr inż. Marta Sobalska-Kwapis – Biobank, czyli skarbnica wiedzy
- Spotkanie rady społecznej projektu Generation A
Redakcja: Paweł Śpiechowicz, Biuro Rektora UŁ
Zdjęcia: Pomorski Uniwersytety Medyczny w Szczecinie, PUM dołącza do Polskiego Węzła Europejskiego Archiwum Genomów, 2.10.2026r .
