Owa samotność ma jednak poważny wymiar statystyczny. Według Ministerstwa Zdrowia z „taką samotnością” zmaga się ponad 1,2 miliona Polaków.
Coraz głośniejszy krzyk o pomoc. Polska w cieniu kryzysu: co mówią liczby?
Za suchymi liczbami kryją się ludzkie historie. Ministerstwo Zdrowia i NFZ alarmują: liczba diagnozowanych epizodów depresyjnych wzrosła o blisko 60 procent. To znak, że coraz więcej z nas ma odwagę przyznać: „nie radzę sobie”. Ponad 100-procentowy wzrost sprzedaży leków przeciwdepresyjnych wśród dzieci i młodzieży to bolesny dowód na to, jak ogromna presja spoczywa na barkach nowego pokolenia. Ponad 1,5 miliona osób w Polsce korzysta z farmakologii, szukając ulgi w cierpieniu, którego nie widać gołym okiem.
Niestety u około 30 procent z nich standardowe terapie nie przynoszą oczekiwanej poprawy – ich depresja jest lekooporna, wymagając nowych, bardziej dopasowanych metod leczenia. To pokazuje, jak ważne są badania nad nowoczesnymi terapiami i spersonalizowaną opieką psychiatryczną.
Dlaczego opieka psychiatryczna jest kluczowa?
Wielu z nas obawia się wizyty u psychiatry, traktując ją jako ostateczność. Tymczasem lekarz psychiatra to kluczowy sojusznik w walce z chorobą: psychiatra potrafi odróżnić chwilowy kryzys od zaburzeń o podłożu biologicznym a nowoczesne leki pomagają przywrócić równowagę chemiczną w mózgu, co często jest niezbędne, by w ogóle mieć siłę na podjęcie psychoterapii. W stanach ciężkich, gdy pojawiają się myśli rezygnacyjne, profesjonalna opieka lekarska ratuje życie.
Serce nauki bije dla Ciebie: badacze UŁ śpieszą z pomocą
Na Uniwersytecie Łódzkim nauka jest ni tylko teorią – jest nadzieją na lepsze jutro. Nasi naukowcy poświęcają lata pracy, by zrozumieć Twój ból i znaleźć na niego skuteczniejszy sposób. Nie jesteś wyjątkiem, nie jesteś słaby – jesteś chory, dlatego badacze zgłębiają ten temat, by pomóc Ci odnaleźć drogę powrotną do światła – krok po kroku, w tempie, które będzie dla Ciebie możliwe.
Rozszyfrować ból (biologia i genetyka)
Zespół prof. Tomasza Śliwińskiego na Wydziale Biologii i Ochrony Środowiska UŁ zagląda głęboko w nasze DNA. Dzięki jego badaniom nad personalizacją leczenia, lekarze będą mogli szybciej i celniej dobierać terapię zgodną z potrzebami indywidualnego pacjenta. To koniec metody prób i błędów – to nauka skrojona na miarę Twoich potrzeb.
Depresja to najczęstsza choroba psychiczna na świecie, na którą – według danych z raportu WHO – w 2025 roku cierpiały około 332 miliony osób. Najnowsze badania rzucają nowe światło na molekularne podłoże tego zaburzenia:
Biochemiczne „paliwo” depresji
Okazuje się, że klucz do zrozumienia depresji może leżeć w specyficznych procesach chemicznych, które wpływają na nasz mózg:
- Stres oksydacyjny i nitracyjny – kiedy organizm traci równowagę. Wyobraź sobie, że w Twoim ciele ciągle krążą „małe iskierki” – to wolne rodniki. W normalnych warunkach organizm radzi sobie z nimi jak strażak z ogniem, neutralizując je, zanim wyrządzą szkody.
- Gdy jednak pojawia się stres oksydacyjny lub nitracyjny, tych „iskierek” jest za dużo, a organizm nie nadąża z ich neutralizowaniem. W efekcie mogą one uszkadzać komórki nerwowe i zakłócać funkcjonowanie mózgu, wpływając na nastrój, koncentrację i ogólne samopoczucie. Szlak TRYCATs – kiedy „hormon szczęścia” skręca w niewłaściwą stronę. Wyobraź sobie, że tryptofan to składnik, z którego Twój organizm produkuje serotoninę – naturalny „hormon szczęścia”, który pomaga Ci czuć się dobrze. W idealnym świecie cały tryptofan trafia na tę ścieżkę i poprawia nastrój.
Ale czasem ścieżka się „rozgałęzia” – tak działa szlak TRYCATs. Zamiast produkować serotoninę, organizm wytwarza substancje, które działają jak kamienie na drodze układu nerwowego: spowalniają go, zakłócają sygnały i mogą pogarszać samopoczucie. To właśnie przez takie zakłócenia metabolizmu tryptofanu nasze ciało może „zdradzić” nastrój i przyczyniać się do depresji. Co sprawdzili badacze?
W najnowszych pracach naukowych skupiono się na dwóch obszarach:
- Genetyka. Wyobraź sobie, że każdy z nas ma w sobie „instrukcję obsługi” ciała – to nasze geny. Nasi Naukowcy sprawdzili, czy drobne różnice w tej instrukcji mogą sprawiać, że niektórzy z nas są bardziej podatni na depresję z powodu gorszej ochrony przed stresem oksydacyjnym.
- Wpływ chronicznego stresu. Naukowcy przyglądali się również temu, jak długotrwały, choć pozornie łagodny stres zmienia pracę naszych genów. Stres może działać jak przełącznik światła – czasem wyłącza lub przeciąża enzymy, które dbają o równowagę chemiczną w organizmie. To pokazuje, że to, co dzieje się w naszym otoczeniu, może realnie zmieniać sposób pracy naszych genów, a zatem całego organizmu.
Dlaczego to jest ważne?
Te odkrycia jednoznacznie potwierdzają, że depresja ma swoje głębokie uzasadnienie w biologii molekularnej. Zrozumienie, jak stres zmienia nasze geny i procesy chemiczne (takie jak przetwarzanie tryptofanu), otwiera drogę do skuteczniejszej diagnostyki i pozwala tworzyć leki, które naprawdę działają „na miarę” potrzeb konkretnej osoby.
Twoja ścieżka pomocy: jak zrobić pierwszy krok?
Jeśli czujesz, że „szary koc” staje się zbyt ciężki, skorzystaj ze sprawdzonej ścieżki wsparcia na UŁ:
- Krok 1: Centrum Wsparcia i Dostępności – to miejsce pierwszego kontaktu. Specjaliści pomogą Ci nazwać problem i podpowiedzą, co robić dalej.
- Krok 2: Bezpłatne wsparcie psychologiczne – umów się na indywidualną konsultację z psychologiem lub psychoterapeutą w CWiD. To bezpieczna, dyskretna przestrzeń.
- Krok 3: Konsultacja psychiatryczna – jeśli psycholog uzna to za zasadne, skieruje Cię do lekarza psychiatry, aby rozważyć wsparcie medyczne.
- Krok 4: Dostosowanie toku studiów – jeśli choroba utrudnia naukę, CWiD pomoże Ci w formalnościach, takich jak zmiana terminów zaliczeń czy formy egzaminów.
Centrum Wsparcia i Dostępności UŁ
Wiedza naukowa to potęga, ale w chwili kryzysu potrzebujesz drugiego człowieka. Centrum Wsparcia i Dostępności (CWiD UŁ) oferuje profesjonalną, bezpłatną i dyskretną pomoc dla całej społeczności akademickiej.
Pamiętaj: Twoje samopoczucie jest ważne, a rozmowa to pierwszy krok do odzyskania równowagi.
Materiał: Tomasz Śliwiński, Katedra Genetyki Molekularnej, WBiOŚ UŁ
Opracowanie: Maria Brzozowska, Centrum Współpracy z Otoczeniem i Społecznej Odpowiedzialności Uczelni UŁ
Redakcja: Biuro Prasowe UŁ
Grafika: Stefan Brajter, CWzOiSOU UŁ
