Spotkania z wybitnymi naukowcami
Z okazji 80-lecia UŁ odbył się cykl wykładów naszych absolwentek i absolwentów, badaczy pracujących w międzynarodowych zespołach (m.in. Cambridge, Maastricht, Bergen). Wydarzenia realizowane we współpracy z Miejską Biblioteką w Łodzi popularyzowały naukę i inspirowały młodzież do studiowania w Łodzi. Wykłady wgłosili: prof. Maciej Dunajski, prof. Karolina Podstawa, prof. Katarzyna Jaszczołt i prof. Edyta Roszko. Nagrania ze spotkań dostępne są na kanale Nauka Inspiruje.
Nauka przede wszystkim i dla wszystkich
Upowszechnianie wiedzy naukowej jest dużą częścią naszej działalności, chcemy w sposób przystępny i powszechny dotrzeć do jak największej liczby odbiorczyń i odbiorców, po to, żeby pokazać jak dużą wartość ma nauka w naszym życiu. Właśnie dlatego tworzymy treści, które udostępniamy w różnych miejscach: serwis YouTube, media społecznościowe, platformy podcastowe. Znaleźć tam można filmy, wywiady i wykłady – w sumie 38 materiałów, w tym 8 podcastów. To m.in.:
- Nauka inspiruje to platforma, na której znaleźć można rozmowy z naukowcami różnych dziedzin, którzy opowiadają o swojej pracy i o tym, jak badania wpływają na naszą rzeczywistość. Podcasty znaleźć można na kanale YouTube.
- Seria edukacyjna o BIOBANKU UŁ, która przybliża znaczenie biobankowania dla rozwoju medycyny i badań naukowych, podkreślając rolę uczelni w tworzeniu innowacyjnych rozwiązań. Projekt dofinansowany ze środków budżetu państwa, przyznanych przez Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego w ramach programu „Społeczna Odpowiedzialność Nauki II”.
- Nagrania ze spotkań: wykładów eksperckich, rozmów z autorkami i autorami książek, czy też naukowcami.
Współpraca z festiwalami
Uniwersytet Łódzki był partnerem najważniejszych wydarzeń kulturalnych w Łodzi, podczas których naukowcy i eksperci brali udział w panelach, zasiadali w jury, ale także prezentowali swoje osiągnięcia.
- Ravekjavik Zen – już po raz trzeci UŁ był partnerem tego wydarzenia. W tej edycji w roli ekspertki wystąpiła dr Justyna Ratkowska-Pasikowska, która wzięła udział w otwartej dyskusji pn. „Rozmowa o seksie? Na co to komu?”. W czasie festiwalu zaprezentowaliśmy również film popularyzatorski, który dotyczył rewitalizacji budynków poprzemysłowych w Łodzi. Działanie pokazuje, że UŁ odważnie włącza się w wymianę myśli na tematy trudne i związane z ludzkim dobrostanem, a także aktywnie działa na rzecz upowszechnienia wiedzy związanej z lokalnym dziedzictwem kulturowym.
- Bomba Megabitowa (Festiwal Lema) – to wydarzenie, które w nowoczesny sposób promuje naukę i uczelnie wśród młodych odbiorców, wykorzystując język popkultury i mediów społecznościowych. W tej edycji dyskusje i spotkania skupiały się wokół tematu sztucznej inteligencji oraz tego, czy rozwój nowych technologii jest szansą czy zagrożeniem. Wśród prelegentów znaleźli się naukowcy UŁ: prof. Karolina Rudnicka, prof. Piotr Pęzik, dr Matusz Piątkowski, dr Kamila pytka, dr hab. Anita Ciesielska oraz Marta Nowacka. W panelu poświęconym rozwojowi kariery dwutorowej (ang. dual career) udział wzięli Absolwenci VIP UŁ (Robert Fintak, Bartosz Brzozowski i Joanna Ufnalska).
- Festiwal Mediów „Człowiek w zagrożeniu” – podczas festiwalu pełniliśmy rolę partnera merytorycznego, włączając w program: interwencyjną instalację artystyczną „Przestrzeń dośrodkowa” Marty Nowackiej, koordynatorki ds. przeciwdziałania dyskryminacji, mobbingowi oraz innym zachowaniom niepożądanym UŁ oraz zaprezentowaną w Pałacu Biedermanna wystawę fotografii dokumentalnych „Trwoga powietrzna” autorstwa Marka Domańskiego (ASP), która porusza temat społecznego niepokoju i strategii adaptacyjnych w ogarniętej konfliktem zbrojnym Ukrainie. Przed wernisażem odbyło się spotkanie wokół książki prof. Ferenca „Trwoga powietrzna. Ukraińscy artyści i instytucje kultury w czasie wojny”, która jest efektem analizy ponad 40 wywiadów przeprowadzonych we Lwowie, Odessie i Kijowie. Cały projekt stanowi owoc ścisłej współpracy naukowo-artystycznej obu profesorów.
- Festiwal Kamera Akcja – w ramach współpracy w programie znalazły się specjalne pokazy materiałów audiowizualnych powstałych w ramach cyklu Nauka inspiruje, widzowie mogli przyjść na nie stacjonarnie oraz obejrzeć je online. Tematy wybranych materiałów udowadniały, w jaki sposób nauka i film przenikają się, komentując rzeczywistość.
W komisjach selekcyjnych festiwalowych konkursów znaleźli się przedstawiciele Uniwersytetu Łódzkiego: dr Emil Sowiński (Katedra Filmu i Mediów Audiowizualnych), dr Joanna Bachura-Wojtasik (Katedra Dziennikarstwa i Komunikacji Społecznej). Oboje także moderowali spotkania, moderatorami byli także dr Krzysztof Grzegorzewski (Katedra Dziennikarstwa i Komunikacji Społecznej), Anna Michalska (doktorantka w Szkole Doktorskiej Nauk Humanistycznych). Uniwersytet Łódzki ufundował Nagrodę im. Aleksandra Kamińskiego za przezwyciężanie zagrożeń.
Nasi naukowcy i nasze naukowczynie oraz przedstawiciele Koła Naukowego Filmoznawców, uczestniczyli w Festiwalu jako jurorzy, selekcjonerzy i moderatorzy debat. Jednym z najważniejszych punktów Festiwalu Kamera Akcja jest Konkurs „Krytyk Pisze" – inicjatywa, która od lat odkrywa nowe talenty w dziedzinie pisania o filmie, inspirując młodych autorów do twórczego myślenia o kinie i jego języku. Autorowi najlepszego tekstu krytycznego wybranego przez Jury Krytyków przyznano m.in. nagrodę finansową UŁ #Uwolnij umysł. Nagrodę główną Jury Krytyków otrzymała Daria Sienkiewicz za tekst „Film balkonowy – recenzja filmu Balkoniary”.
Projekty edukacyjne i społeczne
Realizujemy inicjatywy, które pokazują jaki wpływ na społeczeństwo ma nauka i wyniki badań, a także, jakie możliwości dają studia na UŁ:
- UniLodz Young Science Fest – piknik młodej nauki, angażujący koła naukowe i studentów w popularyzację wiedzy. Pokazał, że nauka może być fascynująca, angażująca i… wspólnotowa! Koła naukowe, organizacje studenckie oraz młodzi badacze i badaczki zaprosili do świata eksperymentów, robotyki, literatury, ekologii, historii i nowych mediów. W programie wydarzenia znalazły się warsztaty i pokazy z różnych dziedzin nauki, ze świata przyrody, historii, nauk społecznych i nauk ścisłych, a także mnóstwo rozmów, wymiany doświadczeń i wrażeń. 15 maja br. wnętrza Pałacu Biedermanna wypełniły się energią, pasją i naukową ciekawością.
- Wystudiowane w Łodzi – to kampania citylightowa Łódzkiego Partnerstwa Akademickiego, która przedstawia inspirujące sylwetki absolwentek, edukatorek i badaczek związanych z Uniwersytetem Łódzkim, Akademią Muzyczną, Politechniką Łódzką, Akademią Sztuk Pięknych, Szkołą Filmową oraz Uniwersytetem Medycznym. To opowieść o tym, że studia w Łodzi mogą być początkiem fascynującej drogi – niezależnie od miejsca, z którego się ją zaczyna. Inicjatywa zachęca do odkrywania własnej ścieżki i pokazuje, że łódzkie uczelnie dają przestrzeń do rozwoju, pasji i odwagi w realizowaniu marzeń. Przedłużeniem kampanii outdoorowej jest strona internetowa przedsięwzięcia (https://lpa.edu.pl/wystudiowane-w-lodzi). Projekt zrealizowany dzięki środkom uzyskanym przez Fundację Uniwersytetu Łódzkiego. Operator konkursu: Centrum OPUS. Realizator zadania: grupa reprezentująca Łódzkie Partnerstwo Akademickie. Zadanie publiczne „Łódź akademicka – naukowa, kreatywna i wielokulturowa 2025” jest finansowane z budżetu Miasta Łodzi.
- PIESPEKTYWA – to projekt (https://uni.lodz.pl/wystawy/piespektywa), który wyrósł z obserwacji, że w ostatnich dekadach znacząco wzrosła świadomość dotycząca dobrostanu psów – odchodzimy od awersyjnych metod, uczymy się komunikacji i szacunku wobec ich potrzeb. Mimo to schroniska są przepełnione, co pokazuje, że edukacja wciąż jest konieczna. Uniwersytet Łódzki angażuje się w działania na rzecz psów poprzez projekt artystyczno-naukowy PIESPEKTYWA i coroczną zbiórkę „Psia Kość!”. W Galerii Wozownia 1/5 prezentowane były prace Marii Apoleiki, Jacka Laubego i Natalii Pietrzak, ukazujące różne aspekty relacji człowieka z psem – od początków wspólnych losów, przez codzienne praktyki opiekuńcze oraz współpracę twórczą (!) aż po radzenie sobie ze stratą i żałobę. W projekcie wzięli udział również naukowcy analizujący psie zmysły, zajmujący rolą psów w kulturze i w relacjach rodzinnych, a także przedstawiciele Schroniska dla Zwierząt w Łodzi i OTOZ Animals Łódź.
Różnorodność i inkluzywność – społeczna odpowiedzialność uczelni
Budujemy kulturę różnorodności na UŁ, realizujemy projekt „UniLodz – strefa wolna od dyskryminacji”, który obejmuje:
A. Warsztaty i szkolenia w zakresie niedyskryminacji i zarządzania różnorodnością.
B. Szkolenia podnoszące świadomość na temat przepisów i polityk antydyskryminacyjnych.
C. Kampanię społeczną na rzecz równego traktowania "UniLodz razem"
D. Poradnictwo specjalistyczne (psychologiczne, organizacyjne) dla osób bezpośrednio doświadczających dyskryminacji.
W odpowiedzi na aktualne potrzeby, zrealizowaliśmy kompleksowy cykl szkoleń dla wszystkich pracowników UŁ, obejmujący pięć kluczowych obszarów tematycznych: wielokulturowości i intersekcjonalności, komunikacji opartej na zaufaniu i współpracy, radzeniu sobie w sytuacjach konfliktowych, reagowaniu na przemoc i dyskryminację oraz budowaniu kultury różnorodności, równości i inkluzji (DEI). To inwestycja w kompetencje, które wspierają otwartość, empatię i wzajemny szacunek – wartości fundamentalne dla naszej uczelni.
W styczniu UŁ podpisał umowę z Forum Odpowiedzialnego Biznesu, który jest koordynatorem krajowym Karty Różnorodności. To międzynarodowa inicjatywa pod patronatem Komisji Europejskiej.
Karta Różnorodności jest pisemnym zobowiązaniem sygnowanym przez organizacje, które deklarują chęć wprowadzenia polityki równego traktowania i zarządzania różnorodnością oraz wyrażeniem gotowości UŁ do zaangażowania wszystkich osób zatrudnionych oraz partnerów biznesowych i społecznych w te działania.
Sygnatariusze Karty Różnorodności (aktualnie ok. 250 instytucji) decydujący się na implementację tego narzędzia działają na rzecz spójności i równości społecznej.
Jesteśmy zaangażowani w projekt BIO4PAK dofinansowany przez Europejską Radę ds. Innowacji (EIC)
W październiku na Wydziale Biologii i Ochrony Środowiska Uniwersytetu Łódzkiego rozpoczęła się realizacja międzynarodowego projektu BIO4PAK (Biodegradable Bio-based Bioactive Packaging Technology for Supporting Food Safety). Projekt, uznany przez Komisję Europejską za przełomowy dla branży opakowań w przemyśle spożywczym, otrzymał dofinansowanie w ramach programu Horizon Europe – EIC Pathfinder Challenges.
Projekt BIO4PAK jest realizowany przez międzynarodowe konsorcjum badawcze, którym kierują naukowcy z Uniwersytetu Łódzkiego. Nasza uczelnia pełni rolę lidera i koordynatora projektu, który uzyskał finansowanie w wysokości niemal 4 milionów euro.
Celem projektu BIO4PAK jest opracowanie nowej generacji innowacyjnych, bioopartych, biodegradowalnych i bioaktywnych opakowań, inspirowanych rozwiązaniami występującymi w naturze. Rozwijane w ramach projektu inteligentne, kompostowalne materiały mają stanowić zrównoważoną alternatywę dla tradycyjnych tworzyw sztucznych pochodzenia kopalnego stosowanych w systemach żywnościowych, jednocześnie wspierając bezpieczeństwo żywności.
Nauka i sztuka
Łączymy naukę z kulturą w ważnych społecznie tematach. Dzięki obecności UŁ w Łódzkim Partnerstwie Akademickim, tworzymy wspólnie z Akademią Sztuk Pięknych w Łodzi, Uniwersytetem Medycznym i Politechniką Łódzką, Szkołą Filmową w Łodzi wystawy i wydarzenia, które poruszą różnorodne kwestie. W tym roku były to:
-
Genetyka i archeologia w artystycznej interpretacji: wystawa Marzeny Mirewicz-Czumaczenko
W przeddzień dnia kobiet, 7 marca w uniwersyteckiej Galerii Wozownia przy Pałacu Biedermanna otwarta została wystawa „Obecność T2b. Pramatki – kontynuacja”, na którą składały się obiekty rzeźbiarskie oraz grafiki autorstwa Marzeny Mirewicz-Czumaczenko. Wystawa powstała dzięki współpracy artystki z Biobankiem Uniwersytetu Łódzkiego oraz Katedrą Antropologii na Wydziale Filozoficzno-Historycznym UŁ. Zarówno podczas wernisażu wystawy, jak i podczas jej finisażu z udziałem uczestników konferencji Stowarzyszenie PR i Promocji Uczelni Polskich „PRom”, odbyło się spotkanie z udziałem artystki i naukowców z Uniwersytetu Łódzkiego.
Ekspozycji towarzyszyły wydarzenia otwarte, zorganizowane przez koła naukowe UŁ: Koło Naukowe Studentów Archeologii UŁ Varia, Studenckie Koło Naukowe Archeologii Pradziejowej BIFAS oraz Koło Naukowe Badaczy Gier UŁ. Odbyły się warsztaty pisania run wikingów, warsztaty sztuki naskalnej epoki kamienia oraz analogowa rozgrywka RPG związana ze Słowianami.
-
„(Nie)dopasowane” - to nie tylko wystawa, to przestrzeń dialogu i wspólnego odkrywania znaczeń kobiecego ciała. Pytamy o to, jak kanony piękna wpływają na nasze kości, dlaczego kobiece ciało wciąż funkcjonuje w męskim świecie i jak sztuka może stać się narzędziem emancypacji. W ramach wydarzeń towarzyszących (program poniżej) zapraszamy do rozmów, warsztatów i działań twórczych, które pozwolą spojrzeć na cielesność z różnych perspektyw: artystycznej, antropologiczno-biologicznej, socjologicznej.
W projekcie udział wzięły trzy ekspertki: dr hab. Beata Marcinkowska, prof. ASP w Łodzi – artystka, twórczyni wystawy, dr Beata Borowska – antropolożka biologiczna, reprezentująca Katedrę Antropologii na Wydziale Biologii i Ochrony Środowiska UŁ, dr hab. Dominika Byczkowska-Owczarek – socjolożka ciała, reprezentująca Katedrę Socjologii Kultury na Wydziale Ekonomiczno-Socjologicznym UŁ.
Społeczność UniLodz jest najważniejsza
Dobrze wiemy, że żadna instytucja nie istnieje bez ludzi, dlatego tak bardzo zależy nam na utrzymywaniu relacji z absolwentkami i absolwentami UŁ. W 2025 roku odbyły się dwa spotkania w ramach Students Alumni Meetup.
Władze uczelni od 2013 roku przyznają najwybitniejszym alumnom UŁ wyróżnienie – tytuł Absolwentka lub Absolwent VIP. Obecnie już ponad 260 osób ze świata biznesu, nauki, sztuki i kultury tworzy unikatową sieć. Co więcej, wyróżnione osoby włączają się w działania UŁ poprzez udział w Programie mentoringowym w roli mentorek i mentorów, występując w panelach i debatach oraz wspierając uczelnię przy organizacji różnych inicjatyw. W 2025 roku zrealizowaliśmy wspólnie z Radiem Łódź 5 podcastów, w których absolwentki i absolwenci VIP opowiedzieli o swoich doświadczeniach na studiach oraz o tym, jak budowali swoją karierę.
Nagrody i wyróżnienia
W listopadzie podczas uroczystej gali Karty Różnorodności 2025 w Warszawie otrzymaliśmy wyróżnienie za projekt Wsparcie dla osób niebinarnych i transpłciowych. Zwycięskie projekty wyłoniło niezależne jury, które przyznało również wyróżnienia, oraz osoby głosujące w plebiscycie internautek i internautów.
Razem możemy więcej
Dzięki tym inicjatywom Uniwersytet Łódzki umacnia swoją pozycję jako uczelnia otwarta na współpracę, wspierająca rozwój i wrażliwa na potrzeby społeczne. Budujemy relacje i społeczność UniLodz, która jest naszą największą wartością. Nie zwalniamy tempa – przed nami kolejne projekty, nowe wyzwania i dalszy rozwój działań, które łączą naukę, kulturę i zaangażowanie społeczne. Zachęcamy do subskrybowania biuletynu na LindekIn, w którym informujemy i podsumowujemy działalność UŁ.
Tekst: Jolanta Lechowska-Białecka, Centrum Współpracy z Otoczeniem i Społecznej Odpowiedzialności Uczelni
