Nauka, społeczeństwo i dziedzictwo – wsparcie Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego dla projektów Uniwersytetu Łódzkiego

Nauka, która wspiera społeczności lokalne, inspiruje młodzież i chroni unikatowe dziedzictwo kulturowe – cztery projekty Uniwersytetu Łódzkiego otrzymały dofinansowanie w programie „Społeczna Odpowiedzialność Nauki III” – po dwa w modułach „Popularyzacja nauki” oraz „Biblioteki naukowe”.

Opublikowano: 28 maja 2026

Moduł „Popularyzacja nauki”

„SOWA – Społeczna Odporność Wspierana Innowacjami”

Projekt ma na celu wzmacnianie odporności społeczności wiejskich i małomiasteczkowych poprzez upowszechnianie wiedzy oraz tworzenie innowacji społecznych odpowiadających na współczesne wyzwania, takie jak zmiany klimatu, depopulacja czy kryzysy gospodarcze. W ramach przedsięwzięcia zaplanowano m.in. cykl prelekcji, warsztaty z wykorzystaniem metody Design Thinking, opracowanie poradników oraz organizację międzynarodowego forum wymiany doświadczeń.

– Naszym priorytetem jest wyposażenie społeczności wiejskich i małomiasteczkowych w praktyczne kompetencje niezbędne do samodzielnego kreowania i wdrażania innowacji społecznych. Poprzez transfer wiedzy eksperckiej dostarczymy lokalnym liderom konkretnych narzędzi, które pozwolą im skutecznie moderować procesy rozwojowe. W ten sposób realnie wzmacniamy odporność społeczną (resilience) mniejszych ośrodków w obliczu współczesnych wyzwań społecznych – mówi dr hab. Katarzyna Zajda, prof. UŁ.

„Instytut Kreatywnej Biologii 2.0”

„Instytut Kreatywnej Biologii 2.0” to projekt popularyzujący nauki biologiczne poprzez bezpłatne wykłady, warsztaty laboratoryjne i terenowe oraz zajęcia interaktywne prowadzone przez naukowców Uniwersytetu Łódzkiego. Jego celem jest przybliżenie najnowszych osiągnięć biologii i pokazanie wpływu nauki na codzienne życie człowieka. Projekt skierowany jest głównie do uczniów szkół ponadpodstawowych i nauczycieli biologii, a dzięki formule online dociera także do odbiorców z całej Polski.

  • Kierownik projektu: dr Mariusz Krupiński (Wydział Biologii i Ochrony Środowiska UŁ)
  • Budżet całkowity: 351 990,25 zł
  • Dofinansowanie MNiSW: 281 592,20 zł

Moduł „Biblioteki naukowe”

„Digitalizacja i udostępnienie archiwum słownika książki polskiej 1946–1972”

Projekt zakłada zachowanie, opracowanie i szerokie udostępnienie unikatowego archiwum „Słownika pracowników książki polskiej” z lat 1946–1972. Zasób obejmuje około 100 tys. kart katalogowych oraz 30 tys. jednostek materiałów źródłowych dokumentujących dorobek osób związanych z tworzeniem, produkcją i obiegiem książki.

W ramach projektu przeprowadzona zostanie konserwacja i digitalizacja zbiorów, ich opracowanie naukowe oraz stworzenie nowoczesnej, ogólnodostępnej bazy danych umożliwiającej wyszukiwanie i analizę zgromadzonych materiałów.

– To wyjątkowe przedsięwzięcie realizowane wspólnie z Wydziałem Filologicznym UŁ, które ratuje dziedzictwo kultury i udostępnia je szerokiemu gronu odbiorców. Dzięki nowoczesnym technologiom tysiące unikatowych materiałów zostanie ocalonych i przekształconych w łatwo dostępne źródło wiedzy o ludziach, którzy tworzyli historię książki polskiej, a utworzona w projekcie baza danych będzie wspierać rozwój humanistyki i służyć kolejnym pokoleniom – podkreśla Tomasz Piestrzyński, dyrektor Biblioteki UŁ.

  • Kierownik projektu: mgr Tomasz Piestrzyński (Biblioteka Uniwersytetu Łódzkiego)
  • Budżet całkowity: 300 000 zł
  • Dofinansowanie MNiSW: 237 600 zł

„Cenne pomeranica i prussica pierwszego półwiecza XVIII stulecia w zbiorach Biblioteki UŁ”

Projekt stanowi kontynuację wcześniejszych przedsięwzięć związanych z opracowaniem i ochroną starodruków znajdujących się w zbiorach Biblioteki UŁ. Jego celem jest konserwacja, naukowe opracowanie oraz szerokie udostępnienie unikatowej kolekcji druków z lat 1701–1750 pochodzących m.in. z historycznych terenów Pomorza, Śląska i Prus.

Przedsięwzięcie obejmuje konserwację zbiorów, opracowanie bibliograficzne zgodne z międzynarodowymi standardami, digitalizację wybranych obiektów oraz działania popularyzatorskie, w tym organizację wystawy. Projekt skierowany jest do badaczy różnych dziedzin humanistyki oraz wszystkich osób zainteresowanych historią książki, kultury i nauki.

  • Kierowniczka projektu: mgr Dorota Bartnik (Biblioteka Uniwersytetu Łódzkiego)
  • Budżet całkowity: 293 600 zł
  • Dofinansowanie MNiSW: 233 200 zł

Nabór do programu trwał od października do listopada 2025 r. Ze względu na ograniczoną liczbę wniosków, które mogła zgłosić uczelnia, konkurs poprzedziła wewnętrzna rekrutacja. W jej wyniku Uniwersytet Łódzki wyłonił sześć projektów reprezentujących uczelnię – po trzy w każdym module programu. Finansowanie uzyskały cztery z sześciu wniosków zgłoszonych przez UŁ, co potwierdza wysoką jakość przygotowanych inicjatyw oraz ich znaczenie dla rozwoju nauki, edukacji i ochrony dziedzictwa kulturowego.

Materiał: MNiSW
Redakcja: Biuro Prasowe UŁ

mnisw    son

Opublikowano: Marcin Kowalczyk

ul. Narutowicza 68, 90-136 Łódź
NIP: 724 000 32 43
Adres do doręczeń elektronicznych (ADE): AE:PL-74796-17640-IHHIV-17
KONTAKT​​​​​​​

Funduszepleu
Projekt Multiportalu UŁ współfinansowany z funduszy Unii Europejskiej w ramach konkursu NCBR