Prof. dr hab. Jarosław Płuciennik, ur. w 1966 r. w Ostrowie Wielkopolskim, od czasu studiów mieszka w Łodzi. Profesor nauk humanistycznych: kulturoznawca, literaturoznawca, kognitywista, historyk idei. Redaktor naczelny kwartalnika „Zagadnienia Rodzajów Literackich" (od 2010 r.). Autor ok. 200 publikacji w wielu językach z zakresu kulturoznawstwa, literaturoznawstwa i kognitywistyki, w tym 8 książek autorskich; współredaktor wielu tomów zbiorowych. Tłumaczył książki i artykuły naukowe z angielskiego i szwedzkiego.

W latach 1994–1996 podczas staży zagranicznych studiował język szwedzki, kulturę skandynawską i semantykę kognitywną. Doktorat „Retoryka wzniosłości w dziele literackim" obronił w 1999 r., habilitował się na podstawie książki „Literackie identyfikacje i oddźwięki. Poetyka a empatia" (2004 r.).

W latach 2012–2016 prorektor UŁ ds. jakości i programów kształcenia, w latach 2014–2016 kierownik Katedry Teorii Literatury w Instytucie Kultury Współczesnej UŁ, w kadencji 2016–2020 pełnomocnik Rektora ds. Otwartych Zasobów Edukacyjnych, w latach 2020–2021 członek Zespołu doradczego ds. polityki klimatyczno-środowiskowej UŁ, w latach 2020–2023 członek Komitetu Nauk o Kulturze PAN. W latach 2023–2026 ławnik Sądu Najwyższego wybrany przez Senat RP.

kognitywistyka: teoria figur retorycznych, narratologia i teoria umysłu, storytelling wielomodalny i multimedialny, twórcze pisanie, kompetencje krytyczno-medialne, produkcja kulturowa; filozofia i historia kultury: kultury skandynawskie i polska w ujęciu porównawczym, kultura aktywizmu i subkultur, wolność słowa, demokracja i nowoczesność, disneyizacja i disneyfikacja, studia nad animacją, kultura postprawdy; ekokrytyka (m.in. Greta Thunberg i kulturowe konteksty jej wystąpień); wielojęzyczność; badania nad szkolnictwem wyższym: demokracja uniwersytecka, idea uniwersytetu; humanistyka cyfrowa (także jako metodologia); otwarte zasoby edukacyjne

Ostatnie książki: Kultura reformacji i reformowanie w kulturze; Odwaga poetyki. Aktywizm, opór, psalmy; Twórczość, zatrudnialność, uniwersytet; Psalmy polskie czasu reformy. Tetrapla łódzka na 500 lat Reformacji; Marcin Luter. Prorok i buntownik; On-line/ Off-line. Between Text and Experience. Writing as a Lifestyle; Infinity in Language;  Literatura, głupcze! Laboratoria nowoczesnej kultury literackiej; Literature, Culture, and Tolerance.

Od 2010 r. Redaktor Naczelny międzynarodowego półrocznika naukowego o ponad 60-letniej tradycji pt. Zagadnienia Rodzajów Literackich/ Problems of Literary Genres.

Wypromował 8 doktorantów(-ek).

Wielokrotnie nagradzany przez Rektorów UŁ i Konferencję Rektorów łódzkich uczelni państwowych i PAN, odznaczony Medalem KEN (2011) i Złotą Odznaką UŁ (2013). Wykładał gościnnie na Uniwersytecie Warszawskim, w Akademii Muzycznej w Łodzi i na Uniwersytecie w Lund. Wykładał także w Seton Hall University w New Jersey, USA. Prowadził studia i badania w Lund University Cognitive Science w Szwecji, w Westminster College i Clare Hall w Cambridge, w Instytucie Kultury w Bolzano i w CEU w Budapeszcie. Był kierownikiem międzynarodowych projektów EU: LLOM, iProfessionals oraz Boys Reading, iProUŁ 2014 oraz Otwarty UŁ. Był Przewodniczącym Komisji Kultury i Sztuki Polskiej Akademii Nauk Odział w Łodzi (2015-2026). Członek Komitetu Nauk o Kulturze Polskiej Akademii Nauk (w kadencji 2020-2023), w jego ramach członek Zespołu ds. międzynarodowych oraz Zespołu ds. społecznych. Jest i był członkiem wielu międzynarodowych i polskich towarzystw naukowych.

Wypromował ok. 100 prac dyplomowych (głównie magisterskich).