Interdyscyplinarny zespół badaczy m.in. z Uniwersytetu Jagiellońskiego, Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego w Szczecinie, Centralnego Laboratorium Kryminalistycznego Policji w Warszawie, Uniwersytetu Łódzkiego, Akademii Wychowania Fizycznego w Katowicach i Akademii Kultury Fizycznej w Krakowie – przeprowadził pionierskie i pierwsze tak kompleksowe badanie dotyczące zależności między stylem życia, genetyką a starzeniem się skóry twarzy. Dzięki analizie trójwymiarowych skanów oraz danych epigenetycznych zebranych od 735 osób z populacji polskiej, naukowcy lepiej poznali czynniki determinujące tempo zmian w wyglądzie.
Wyniki wskazują na ścisłą interakcję czynników genetycznych i epigenetycznych w procesie starzenia się skóry, potwierdzając wpływ stylu życia na tempo zmian widocznych na twarzy. Badacze zidentyfikowali nowe geny (m.in. EDAR i NRG1), których metylacja DNA koreluje z powstawaniem zmarszczek. Dane dowodzą, że starzenie się skóry twarzy podlega nie tylko kontroli genetycznej, lecz zależy także od czynników środowiskowych, takich jak status socjoekonomiczny, wykształcenie, aktywność fizyczna, stres, BMI czy palenie tytoniu. Co istotne, wykazano, że przyspieszone starzenie biologiczne – mierzone zegarami epigenetycznymi – znajduje odzwierciedlenie w nasileniu fotostarzenia oraz w subiektywnej ocenie wieku twarzy przez osoby trzecie. Sugeruje to zasadność wykorzystania zegarów epigenetycznych w diagnostyce dermatologicznej oraz planowaniu interwencji przeciwstarzeniowych.
„To wyjątkowe doświadczenie, które pokazało, jak wiele można osiągnąć dzięki współpracy różnych dziedzin nauki. Badania były prowadzone według ściśle określonego protokołu i z najwyższą precyzją w kilku zespołach, co pozwoliło uzyskać wiarygodne i wartościowe wyniki. Analizy ujawniły znaczenie danych metylacyjnych i polimorfizmów SNP w przewidywaniu cech skóry – wyjaśniając m in. 59% zmienności powierzchni zmarszczek twarzy i 26,2% w postrzeganym wieku. Wyniki podkreślają znaczenie czynników genetycznych i epigenetycznych, wskazując nowe geny i szlaki molekularne związane ze starzeniem się skóry. Te wnioski mają istotne znaczenie translacyjne dla dermatologii, przemysłu kosmetycznego i strategii anti-aging.” - dr hab. Paulina Pruszkowska-Przybylska (Katedra Antropologii UŁ, WBiOŚ UŁ)
Otrzymane wyniki mają istotne znaczenie dla dermatologii, przemysłu kosmetycznego oraz medycyny prewencyjnej. Co więcej, mogą znaleźć praktyczne zastosowanie w kryminalistyce i antropologii, m.in. w predykcji wieku i rekonstrukcji wyglądu twarzy.
Pełen artykuł na łamach Forum Akademickiego
Informacje: Forum Akademickie
Redakcja i grafika: Mateusz Kowalski (Centrum Promocji, Wydział Biologii i Ochrony Środowiska UŁ)
