Katedra Socjologii Polityki i Moralności powstała na bazie Zakładu Socjologii Zawodu, który został powołany w 1981 roku, a w 1993 został przekształcony w Katedrę. Kierownikiem Zakładu, a potem Katedry, była przez 11 lat prof. Stefania Dzięcielska-Machnikowska, następnie kierownictwo Katedry przejęła prof. Danuta Walczak-Duraj, a w 2017 roku kierownictwo objęła dr hab. Alicja Łaska-Formejster, prof UŁ. W 2003 roku, ze względu na zmianę orientacji zainteresowań naukowych pracowników – KSZ została przekształcona w KSPiM. Do obszarów aktywności i zainteresowań teoretyczno-badawczych pracowników zaliczyć można zagadnienia wpisujące się w następujące bloki problemowe: ład aksjonormatywny, polityka i polityczność, socjologia pracy, medycyny, zdrowia i choroby, płci (perspektywa gender oraz doświadczeń osób nieheteronormatywnych), zagadnienia związane z cielesnością i społecznymi normami dotyczącymi ciała i seksualności, związane z dyskursem instytucji kościelnych odnoszącego się do kwestii gender oraz w kontekście kryzysu i dysfunkcji instytucji religijnych. W obszarze zainteresowań pracowników znajdują się także zagadnienia dotyczące problematyki socjologii młodzieży i młodych dorosłych oraz metodologii badań socjologicznych. W tym obszarze ważne miejsce zajmują rozważania dotyczące etyki badań oraz efektywności wybranych narzędzi badawczych, przede wszystkim w zakresie technik jakościowych .

W obszarze socjologii polityki pracowników jednostki interesowały zmiany i procesy instytucjonalizacji w polskim systemie politycznym oraz medialnym, a także ich wpływ na zaznaczające się w społeczeństwie podziały społeczno-polityczne .

W ramach Katedry powołane zostało Obserwatorium polityczne. Badania prowadzone w jego ramach koncentrują się na wzajemnych relacjach pomiędzy organizacjami politycznymi (politycy i inni aktorzy polityczni, którzy dążą do osiągnięcia politycznych celów, tj. zdobycia i utrzymania władzy), mediami (tradycyjne i interaktywne, dziennikarze, felietoniści, medialne formy debaty o polityce) i obywatelami (wyborcy, ruchy społeczne, organizacje pozarządowe) – trzema elementami procesu komunikowania politycznego.

Realizowane badania umożliwiają studia z zakresu: krytycznej analizy dyskursu politycznego, kognitywistycznej analizy społecznych reprezentacji polityki oraz analizy konwersacyjnej. Przedsięwzięcia podejmowane w ramach Obserwatorium uwzględniają także proksemiczne studia nad komunikacją polityczną, badania fokusowe zmian w zachowaniach politycznych czy audio-wizualne analizy narzędzi komunikacji wykorzystywanych przez aktorów politycznych. Zakładamy: organizowanie ciągłego procesu badawczego angażującego we współpracę przedstawicieli różnych dyscyplin społecznych.

Pracownicy katedry realizują także projekty badawcze we współpracy z organizacjami pozarządowymi i władzami publicznymi urzeczywistniając tym samym postulaty socjologii zaangażowanej i aktywnie włączając się w projektowanie polityk publicznych. Były to między innymi projekty dotyczące praw kobiet, polityk publicznych związanych z prawami prokreacyjnymi , czyli kwestii, które angażowały emocje społeczne i wpływały na procesy partycypacji politycznej.