Etyka, rzetelność, płeć społeczno-kulturowa i otwarta nauka
Nasze działania w obszarze etyki i rzetelności badań, równości płci oraz otwartej nauki koncentrują się na zapewnieniu wysokich standardów prowadzenia działalności naukowej oraz kształtowaniu inkluzywnego i odpowiedzialnego środowiska pracy.
Podejmowane inicjatywy obejmują rozwój polityk i procedur w zakresie rzetelności naukowej, wdrażanie zasad otwartego dostępu do wyników badań, przeciwdziałanie dyskryminacji oraz wspieranie równości płci i różnorodności w społeczności akademickiej.
Praktyki te wpisują się w realizację zasad określonych w Europejska Karta Naukowca, w szczególności w filarze dotyczącym etyki, rzetelności, płci społeczno-kulturowej i otwartej nauki. Część z nich została wdrożona przed aktualizacją Karty (2023/2024) – w takich przypadkach wskazujemy ich odniesienie do obszarów poprzedniej wersji.
Etyczne standardy prowadzenia i upowszechniania badań
Rozwijamy rozwiązania wspierające przestrzeganie wysokich standardów etycznych na wszystkich etapach działalności naukowej – od planowania i prowadzenia badań po publikowanie ich wyników.
Istotną rolę w tym zakresie pełni Komisja ds. Etyki Badań Naukowych, wspierająca zapewnienie zgodności badań z zasadami etyki i rzetelności naukowej. Standardy te znajdują odzwierciedlenie również w zasadach przyznawania nagród rektora za publikacje i patenty, które uwzględniają nie tylko wartość merytoryczną osiągnięć, lecz także standardy etyczne miejsca publikacji oraz politykę wydawniczą prowadzoną przez wydawcę.
Odniesienie do Europejskiej Karty Naukowca: etyka i rzetelność.
Wcześniejsza wersja Karty: etyka, dobre praktyki badawcze, odpowiedzialność zawodowa, profesjonalne podejście, systemy oceny (ewaluacja), odpowiedzialne upowszechnianie wyników.
Wsparcie dla realizacji autorskich projektów badawczych
Wspieramy osoby prowadzące badania poprzez wewnętrzne programy grantowe umożliwiające realizację autorskich projektów, rozwijanie nowych kierunków badawczych oraz podejmowanie współpracy interdyscyplinarnej. Wsparciem obejmujemy również osoby na wczesnych etapach kariery naukowej, tworząc przestrzeń do samodzielnego rozwijania potencjału badawczego.
Odniesienie do Europejskiej Karty Naukowca: wolność badań, status naukowca.
Wcześniejsza wersja Karty: wolność badań, profesjonalne podejście, zobowiązania umowne i prawne, uznanie zawodu badacza.
Otwarty dostęp do wiedzy i wyników badań
Osoby prowadzące działalność naukową mogą korzystać z narzędzi wspierających proces publikacyjny, w tym Poradnika naukowca zawierającego praktyczne wskazówki dotyczące wyboru czasopism, korzystania z baz bibliometrycznych, przygotowywania abstraktów oraz zasad publikowania w modelu open access.
Otwartość badań wzmacniają również rozwiązania instytucjonalne rozwijane na Uniwersytecie Łódzkim, w tym Repozytorium Uniwersytetu Łódzkiego, działania edukacyjne i konsultacyjne realizowane przez Bibliotekę Uniwersytetu Łódzkiego oraz wewnętrzne regulacje wspierające zarządzanie danymi badawczymi i upowszechnianie wyników badań.
Realizację otwartej nauki wzmacnia także system dofinansowania publikacji open access, oparty na przejrzystych zasadach podziału środków pomiędzy dyscypliny.
Działania te uzupełnia rozwój rozwiązań instytucjonalnych wspierających odpowiedzialność środowiskową i wdrażanie zasad zrównoważonego rozwoju, koordynowany m.in. przez Radę ds. Polityki Klimatyczno-Środowiskowej UŁ.
Rozwiązania te sprzyjają szerokiemu upowszechnianiu rezultatów badań, wzmacniają transparentność komunikacji naukowej oraz wpisują się w rozwój odpowiedzialnego i zrównoważonego modelu prowadzenia badań, uwzględniającego społeczne i środowiskowe oddziaływanie nauki.
Odniesienie do Europejskiej Karty Naukowca: otwarta nauka, zrównoważoność badań.
Wcześniejsza wersja Karty: profesjonalne podejście, dobre praktyki badawcze, upowszechnianie i wykorzystanie wyników.
Międzynarodowa mobilność i współpraca naukowa
Rozwijamy otwarte środowisko badawcze sprzyjające międzynarodowej mobilności oraz swobodnemu przepływowi wiedzy, doświadczeń i kompetencji naukowych. Wsparcie w tym zakresie realizowane jest m.in. poprzez działania w ramach EURAXESS, inicjatywy rozwijane w sojuszu UNIC oraz projekty wzmacniające współpracę międzynarodową i wymianę doświadczeń badawczych.
Działania te wspierają budowanie przestrzeni badawczej otwartej na współpracę, interdyscyplinarność i rozwój kariery naukowej w wymiarze międzynarodowym.
Odniesienie do Europejskiej Karty Naukowca: wolny przepływ naukowców.
Wcześniejsza wersja Karty: wolność badań, wartość mobilności, uznawanie mobilności, ciągły rozwój zawodowy.
Kultura równego traktowania
Rozwijamy rozwiązania wspierające budowanie środowiska akademickiego opartego na równości, różnorodności i przeciwdziałaniu dyskryminacji. Działania te realizowane są poprzez współpracę pełnomocniczki rektora ds. równego traktowaniaoraz Rady ds. Równego Traktowania, a także wdrażanie kolejnych edycji Planu na rzecz równych szans – GEP 1.0 oraz GEP 2.0 – które porządkują działania uczelni w zakresie monitorowania, analizowania i rozwijania polityki równościowej zgodnie ze standardami europejskimi.
Rozwiązania te wzmacniają kulturę równego traktowania oraz wspierają rozwój inkluzywnego środowiska badawczego.
Odniesienie do Europejskiej Karty Naukowca: płeć społeczno-kulturowa.
Wcześniejsza wersja Karty: niedyskryminacja, równowaga płci, warunki pracy.
Edukacja na rzecz równości i różnorodności
Budowanie kultury równego traktowania w UniLodz wspierane jest poprzez działania edukacyjne wzmacniające świadomość w zakresie przeciwdziałania dyskryminacji, różnorodności i wielokulturowości. Ważnym elementem tych działań są szkolenia realizowane m.in. w ramach projektów RESEToraz UniLodz – strefa wolna od dyskryminacji (#UniLodzRAZEM), a także kampanie informacyjne promujące postawy oparte na szacunku, inkluzywności i odpowiedzialności społecznej.
Inicjatywy te sprzyjają tworzeniu bezpiecznego i otwartego środowiska akademickiego, wspierającego rozwój naukowy wszystkich osób tworzących społeczność UniLodz.
Odniesienie do Europejskiej Karty Naukowca: płeć społeczno-kulturowa.
Wcześniejsza wersja Karty: niedyskryminacja, równowaga płci, warunki pracy.
Mechanizmy ochrony i wsparcia
Ochronę przed dyskryminacją, mobbingiem i innymi zachowaniami niepożądanymi na Uniwersytecie Łódzkim wspierają rozwiązania proceduralne oraz mechanizmy wsparcia rozwijane i aktualizowane w odpowiedzi na potrzeby społeczności akademickiej.
Tworzą je kolejne odsłony procedury antydyskryminacyjnej i antymobbingowej, funkcjonowanie osób i zespołów odpowiedzialnych za przeciwdziałanie nierównemu traktowaniu, wsparcie psychologiczne, działalność Rzecznika Praw Akademickich oraz mechanizmy mediacyjne wspierające rozwiązywanie sytuacji wymagających interwencji.
Rozwiązania te sprzyjają budowaniu środowiska akademickiego opartego na bezpieczeństwie, zaufaniu i poszanowaniu godności każdej osoby.
Odniesienie do Europejskiej Karty Naukowca: płeć społeczno-kulturowa, status naukowca.
Wcześniejsza wersja Karty: niedyskryminacja, warunki pracy, procedury odwoławcze.
Rozwiązania proceduralne w zakresie przeciwdziałania dyskryminacji i mobbingowi
Z troski o naukę. Z szacunku dla człowieka.
Wierzymy, że odpowiedzialna nauka rozwija się tam, gdzie wysokie standardy badawcze łączą się z otwartością, równością i troską o warunki rozwoju osób tworzących społeczność akademicką.
Dlatego konsekwentnie rozwijamy rozwiązania wspierające kulturę naukową opartą na etyce, współpracy i odpowiedzialności.