ul. Pilarskiego 14/16,
90-231 Łódź

ZAJĘCIA DLA UCZNIÓW – LISTA TEMATÓW

Zajęcia na Wydziale Biologii i Ochrony Środowiska skierowane są do uczniów szkół średnich. Zgłoszenia większych grup, niż dopuszczalna liczba uczestników, nie będą rozpatrywane.

Prelekcja wraz z dyskusją, zakres informacji: różnice w budowie ciała człowieka i małp człekokształtnych, predyspozycje do dwunożności, ile mamy kości w poszczególnych etapach ontogenezy: ile kości ma noworodek, osobnik młodociany a ile dorosły. Budowa i funkcje szkieletu.

Część praktyczna: zapoznanie się z poszczególnymi elementami szkieletu, obserwacja zmian w budowie układu kostnego w zależności od wieku osobnika.

 


Forma zajęć: Prelekcja/Dyskusja
Czas trwania zajęć: 60 min.
Dopuszczalna liczba uczestników: 12 - 15 osób

Na wykładzie uczestnicy będą mogli poznać specyficzne warunki panujące w Morzu Bałtyckim, występujące tam zwierzęta, ich znaczenie w funkcjonowaniu ekosystemu Bałtyku oraz związane z nimi zagrożenia. A także zostaną omówione przystosowania zwierząt do życia w tym nietypowym akwenie.

Część teoretyczna będzie uzupełniona o zajęcia warsztatowe pokazujące preparaty wybranych gatunków żyjących w Morzu Bałtyckim.

 


Forma zajęć: Wykład
Czas trwania zajęć: 60 - 90 min.
Dopuszczalna liczba uczestników: 25 – 30 osób

Rafy koralowe to bogate w gatunki ekosystemy mórz tropikalnych, które występują w pełnosłonych, ciepłych i dobrze nasłonecznionych wodach. Wykład prezentuje budowę, strukturę i rodzaje raf koralowych występujących na świecie wraz z omówieniem wybranych gatunków zamieszkujących to środowisko. Przedstawione są także naturalne i antropogeniczne zagrożenia mogące wpłynąć na ekosystemy raf koralowych oraz sposoby ochrony tych obszarów.

W czasie części warsztatowej uczniowie będą mogli zapoznać się bliżej z organizmami bezkręgowymi żyjącymi na rafach, znajdującymi się w kolekcji Katedry Zoologii Bezkręgowców i Hydrobiologii.

 


Forma zajęć: Wykład
Czas trwania zajęć: 60 - 90 min.
Dopuszczalna liczba uczestników: 15 – 30 osób

Wykład prezentuje stawonogi towarzyszące człowiekowi i ich znaczenie sanitarno-epidemiologiczne. Prezentacja będzie uzupełniona o zajęcia warsztatowe pokazujące preparaty organizmów synantropijnych.

 


Forma zajęć: Wykład
Czas trwania zajęć: 135 min.
Dopuszczalna liczba uczestników: 20 - 25 osób

Wykład dotyczy organizacji życia społecznego pszczoły miodnej, organizacji kast, specjalizacji „zawodowej” i „wiekowej”, komunikacji między członkami kolonii.

 


Forma zajęć: Wykład
Czas trwania zajęć: 60 min.
Dopuszczalna liczba uczestników: 25 – 30 osób

Wykład prezentuje biologię termitów, organizację ich społeczeństwa, podział na kasty oraz podział pracy między osobnikami wchodzącymi w skład kolonii, sposoby porozumiewania się między członkami kolonii.

 


Forma zajęć: Wykład
Czas trwania zajęć: 60 min.
Dopuszczalna liczba uczestników: 25 – 30 osób

Wykład prezentuje przystosowania owadów (głownie muchówek, błonkówek i motyli) do odżywiania się pyłkiem i nektarem oraz mechanizmy warunkujące zapylanie. Podczas wykładu omówione jest zagadnienie wspólnej ewolucji owadów i kwiatów.

 


Forma zajęć: Wykład
Czas trwania zajęć: 60 min.
Dopuszczalna liczba uczestników: 25 – 30 osób

Podczas wykładu omawiane są podstawy termofizjologii zwierząt zmiennocieplnych oraz przedstawione przystosowania do przeżywania niskich temperatur przez owady. Główna część wykładu poświęcona jest faunie naśnieżnej, czyli owadom które zima możemy spotkać na śniegu.

 


Forma zajęć: Wykład
Czas trwania zajęć: 60 min.
Dopuszczalna liczba uczestników: 25 – 30 osób

Inwazje biologiczne są uznane za największe zagrożenie dla różnorodności biologicznej. Prowadzą one do ujednolicenia fauny i flory obszarów do tej pory izolowanych. Na wykładzie zostanie przedstawiona definicja inwazji biologicznych oraz gatunków obcych i inwazyjnych oraz biologiczne i ekonomiczne przyczyny i skutki tego zjawiska. Zagadnienie to będzie bogato zilustrowane licznymi przykładami z uwzględnieniem gatunków stanowiących największy problem - preparaty wybranych gatunków obcych i inwazyjnych.

 


Forma zajęć: Wykład
Czas trwania zajęć: 135 min.
Dopuszczalna liczba uczestników: 15 - 25 osób

Ważnym elementem fauny słodkowodnej są małże w skali światowej. Spotkanie zakończy krótka dyskusja na temat możliwości walki z tym powszechnym w dniu dzisiejszym zjawiskiem. Po prelekcji uczniowie będą mili okazję obejrzeć (np. skójki i szczeżuje) oraz ślimaki (błotniarki, zatoczki, żyworódki i wiele innych). Zwierzęta te mają zasadnicze znaczenie jako element sieci troficznej ekosystemów rzek i jezior, a przez człowieka bywają używane jako wskaźnik czystości wody. Wiele gatunków jest obecnie zagrożonych wyginięciem na skutek antropogenicznych zmian środowiska.

Na zajęciach uczniowie nauczą się rozpoznawania najczęściej spotykanych krajowych gatunków mięczaków. Będą także prowadzić obserwacje zachowania żywych mięczaków i odkryją zdumiewające strategie życiowe tych zwierząt związane ze zdobywaniem pokarmu, rozrodem i lokomocją.

 


Forma zajęć: Wykład/Pokaz
Czas trwania zajęć: 90 min.
Dopuszczalna liczba uczestników: 15 – 30 osób

Zajęcia służą przedstawieniu różnorodności środowisk zajmowanych przez grzyby, w tym ich pozytywnego i negatywnego oddziaływania na zdrowie i życie człowieka, roli w ekosystemach naturalnych i przekształconych przez człowieka oraz wykorzystania w różnych gałęziach przemysłu i medycyny.

 


Forma zajęć: Wykład / Warsztat
Czas trwania zajęć: 5 godz. lekcyjnych (2 godz. wykładu oraz 3 godz. zajęć praktycznych)
Dopuszczalna liczba uczestników: 10 osób (dotyczy części praktycznej)

Krakeny, węże morskie, chimery, gigantyczne lewiatany, uwodzicielskie syren i ośmiornice zatapiające statki wraz z całymi załogami, to tylko niektóre stworzenia na długiej liście, enigmatycznych potworów morskich. Histeryczna panika tych, którzy widzieli je na własne oczy, ubrana w odpowiednie słowa, była źródłem przekazywanych z ust do ust mrożących krew w żyłach opowieści. Najnowocześniejsze technologie stosowane w badaniach oceanobiologicznych – zdalnie sterowane podwodne roboty, kamery time-lapse, podwodne drony, landery, coraz częściej i coraz bardziej przekonująco pozwalają rozwikłać wiele z tych tajemnic i postawić granicę między tym, co było wytworem ludzkiej wyobraźni, a realnie istniejącymi zwierzętami. Ich kształty, formy i ubarwienie może rzeczywiście zadziwiać, fascynować, przerażać i być źródłem inspiracji filmów Science Fiction, ale wszystkie one są naprawdę istnieją i są efektem działania milionów lat ewolucji.

 


Forma zajęć: Wykład
Czas trwania zajęć: 60 min.
Dopuszczalna liczba uczestników: 25 – 30 osób

Celem zajęć jest zapoznanie uczniów z możliwościami praktycznego wykorzystania drobnoustrojów w procesach biotechnologicznych: w przemyśle spożywczym, chemicznym czy farmaceutycznym. Uczestnicy zajęć ocenią zdolność drobnoustrojów do produkcji antybiotyków, które działają bójczo na inne gatunki bakterii, enzymów lipolitycznych, proteolitycznych i amylolitycznych. Uczniowie samodzielnie wykonają i obejrzą preparaty mikroskopowe z soku z kiszonych ogórków, kiszonej kapusty i z jogurtu, w celu obserwacji drobnoustrojów przeprowadzających proces fermentacji mlekowej.

 


Forma zajęć: Warsztat/Zajęcia z mikroskopem
Czas trwania zajęć: 60 min.
Dopuszczalna liczba uczestników: 20 - 25 osób

Enzymy są biologicznymi katalizatorami, które odpowiadają za przebieg reakcji biochemicznych we wszystkich komórkach żywych organizmów. Enzymy uczestniczą m.in. w powstawaniu i rozpadzie wielu związków chemicznych istotnych dla funkcjonowania komórek oraz katalizują reakcje, które dostarczają energię niezbędną do życia. Bez udziału tych biokatalizatorów reakcje te zachodziłyby bardzo wolno, albo nie zachodziłyby w ogóle. Wiele enzymów ma istotne znaczenie w diagnostyce laboratoryjnej, kosmetyce, przemyśle spożywczym i nie tylko.

Celem warsztatów jest przedstawienie podstawowych pojęć dotyczących budowy, działania i zastosowania enzymów. Uczestnicy warsztatów będą mogli doświadczalnie wykazać aktywność enzymów w owocach i warzywach, a także poznać działanie enzymów trawiennych. W warsztatach zostaną wykorzystane materiały multimedialne oraz odczynniki chemiczne i drobny sprzęt laboratoryjny do wykonania doświadczeń.

 


Forma zajęć: Warsztat
Czas trwania zajęć: 120 min.
Dopuszczalna liczba uczestników: 10 - 15 osób

Budowa komórki, w tym komórki zwierzęcej to podstawa jeśli chodzi o wiedzę z biologii na każdym etapie kształcenia. W komórce wiele się dzieje ale m.in. wytwarzana jest energia niezbędna do podtrzymywania przy życiu nie tylko komórkę ale i cały organizm. Wykład będzie poświęcony mitochondriom jako organellom komórkowym, które są odpowiedzialne za dostarczanie energii w postaci ATP. Omówiona zostanie struktura i funkcja mitochondriów oraz choroby, które powstają na skutek uszkodzonych mitochondriów. Na koniec zostaną przedstawione różne ciekawostki związane z tymi niezwykłymi strukturami komórkowymi. Cały wykład ma charakter prezentacji popularno-naukowej, a treści związane z budową i funkcją zostaną przedstawione w przystępny i ciekawy sposób, dodatkowo ilustrowane zdjęciami i schematami. Te zajęcia to doskonała sposobność do powtórzenia i utrwalenia swojej wiedzy ale również możliwość „przyjrzenia” się strukturom komórkowym, które choć bardzo małe to jednak posiadają wielką MOC i bez nich ciężko byłoby nam efektywnie działać.

 


Forma zajęć: Wykład
Czas trwania zajęć: 60 min.
Dopuszczalna liczba uczestników: Bez ograniczeń

Wykład będzie dotyczył STATYSTYKI, dziedziny naukowej, która „długo walczyła” z ‘Królową Nauk – Matematyką’ o uznanie i swoje miejsce w hierarchii. Wielu wybitnych matematyków i statystyków przyczyniło się do rozwoju statystyki i właśnie tym osobowościom będzie poświęcona ta prezentacja. Słuchacze poznają kilkanaście wielkich nazwisk i dowiedzą się o ich życiu prywatnym oraz zawodowym, pasjach, namiętnościach, a także słabościach, obawach i lękach – a wszystko to na tle ciekawej historii, której byli częścią. Wykład nie będzie „uczył statystyki”, będzie pokazywał o tym jak statystyka narodziła się, kto się do tego przyczynił i jaką rolę pełni dziś.

 


Forma zajęć: Wykład
Czas trwania zajęć: 60 -70 min.
Dopuszczalna liczba uczestników: Bez ograniczeń

Promieniowanie jonizujące jest integralnym składnikiem naszego środowiska naturalnego. Dociera do nas z kosmosu oraz emitowane jest przez pierwiastki promieniotwórcze występujące np. w glebie, wodzie, materiałach budowlanych. Śladowe ilości pierwiastków promieniotwórczych takich jak potas-40, węgiel-14, rad-226 znajdują się także w naszym ciele.

Promieniowanie jonizujące może mieć niekorzystny wpływ na organizm człowieka np. indukując procesy nowotworzeni. Z drugiej strony nie wyobrażamy sobie nowoczesnej diagnostyki medycznej bez zastosowania w niej promieniowania jonizującego.

Na zajęciach przeprowadzony zostanie wykład dotyczący wyżej opisanej tematyki. Poza tym odbędą się warsztaty pt. „Osłabianie promieniowania beta”. Uczestnicy warsztatów pod opieką prowadzącego będą sprawdzać w jakim stopniu promieniowanie jonizujące typu beta osłabiane jest przez szkło, pleksi, aluminium oraz papier. Dodatkowo za pomocą licznika Geigera-Müllera dokonają pomiaru promieniowania jonizującego emitowanego przez materiały/substancje znajdujące się w naszym otoczeniu (popiół z węgla kamiennego, nawozy mineralne stosowane w rolnictwie, spożywcza sól kamienna.

Glony postrzegane są „powszechnie, medialnie” głównie przez ich niekorzystne oddziaływanie na ekosystemy wód śródlądowych – tworzenie zakwitów, a w przypadku sinic opinia jest kształtowana przez ich toksyczne oddziaływanie między innymi na zdrowie człowieka. Zagadnienia związane z ich nieprzecenioną rolą ekologiczną jaką jest dostarczanie tlenu do atmosfery oraz źródła pokarmu powstającego na drodze produkcji pierwotnej, a także możliwości wykorzystywania ich metabolitów w medycynie, kosmetyce, żywieniu, są znane w znacznie mniejszym stopniu. Współcześnie wybrane grupy glonów stanowią podstawę dla biologicznej oceny stanu środowiska wodnego.

 


Forma zajęć: Warsztat
Czas trwania zajęć: 135 min.
Dopuszczalna liczba uczestników: 12 osób

Mimo, że Łódź nie leży nad morzem, nie zniechęca to tutejszych naukowców do zgłębiania tajemnic mórz regionów polarnych. Już od lat 70-tych XX wieku pracownicy Zakładu Biologii Polarnej i Oceanobiologii uczestniczyli i uczestniczą nadal w poznawaniu różnorodności żyjących tam organizmów.

Trudne warunki panujące w Antarktyce ograniczają życie organizmów lądowych w tamtych rejonach, lecz pod wodą sprawa ma się zupełnie inaczej - bardzo wiele zwierząt morskich świetnie radzi sobie z niskimi temperaturami i dlatego obserwujemy ich ogromną różnorodność. Na zajęciach zostanie przedstawiona różnorodność morskich organizmów Antarktyki (w oparciu o zgromadzone eksponaty i materiał fotograficzny) oraz udział naukowców z Wydziału Biologii i Ochrony Środowiska UŁ w jej poznawaniu.

 


Forma zajęć: Wykład/Prezentacja
Czas trwania zajęć: 60 - 90 min.
Dopuszczalna liczba uczestników: 15 – 30 osób

Zajęcia mają na celu zapoznanie uczniów z praktycznym wykorzystaniem bakteryjnych enzymów o właściwościach endonukleaz/DNAz. W części teoretycznej słuchacze poznają skład, budowę i organizację ludzkiego genomu, pochodzenie bakteryjnych enzymów, ich działanie i swoistość substratową, a także dziedziny nauki, medycyny i sądownictwa, w których enzymy te są obecnie stosowane. W części praktycznej uczniowie będą mieć możliwość samodzielnego przeprowadzenia rozdziału na żelu agarozowym krótkich fragmentów DNA, uzyskanych w wyniku trawienia kwasu nukleinowego enzymami restrykcyjnymi oraz ich wizualizacji za pomocą promieniowania ultrafioletowego.

 


Forma zajęć: Wykład/Warsztat
Czas trwania zajęć: 90 min.
Dopuszczalna liczba uczestników: 10 osób (praca z komputerem w grupach 2-osobowych)

Promieniowanie jonizujące wywołuje w obojętnych elektrycznie atomach i cząsteczkach materii każdego rodzaju, w tym w organizmach żywych, jonizację czyli zmiany w ładunkach elektrycznych. Promieniowania jonizującego nie jesteśmy w stanie wyczuć naszymi zmysłami. Jednak żyjemy narażeni stale na jego działanie. Promieniowanie jonizujące dociera do nas z przestrzeni kosmicznej, ze skał, gleby, powietrza a także jest wytwarzane sztucznie.

Dzięki zdjęciom z wykorzystaniem promieniowania jonizującego lekarz może zobaczyć czy złamana kość została dobrze ustawiona. Dzięki tomografii komputerowej onkolog może ocenić wielkość guza nowotworowego i skuteczność leczenia. Inżynier natomiast może sprawdzić, czy elementy mostu zostały odpowiednio zespawane dzięki defektoskopii radiologicznej lub technik sprawdzić czy szczelny jest rurociąg, którym będzie przesyłana ropa lub gaz. Ponieważ promieniowanie jonizujące wywołując jonizację, prowadzi do zmian chemicznych oraz biologicznych w komórkach i tkankach, nie pozostaje obojętne dla naszego organizmu.

Bardzo duża dawka promieniowania otrzymana na całe ciało w krótkim czasie spowoduje śmierć napromieniowanej osoby w ciągu kilku dni. Duże dawki otrzymane miejscowo spowodują trudno gojące się oparzenia skóry i martwicę tkanek. Jeśli jednak otrzymamy niewielką dawkę promieniowania, rzędu kilkunastu mSv (milisiwertów), to trudno określić skutek takiego napromieniowania. Przypuszcza się, że organizm może tolerować niewielkie dawki promieniowania i wynikające z tego uszkodzenia niewielkiej liczby komórek, podobnie jak radzi sobie z uszkodzeniami przez inne czynniki toksyczne, np. promieniowanie nadfioletowe, dym tytoniowy, leki cytotoksyczne. Celem warsztatów jest wyjaśnienie natury promieniowania jonizującego, wskazania różnic w biologicznych skutkach popromiennych w zależności od rodzaju i energii promieniowania.

Poznamy jakie środki ostrożności powinniśmy zachować, zgodnie z zasadami ochrony radiologicznej, aby promieniowanie jonizujące wykorzystywać z pożytkiem dla człowieka i się go nie bać. Razem z uczestnikami warsztatów spróbujemy odpowiedzieć na pytanie zawarte w tytule oraz jak sprawić, aby promieniowanie jonizujące nie stanowiło zagrożenia dla zdrowia i życia ludzi i zwierząt. W warsztatach zostanie wykorzystany zestaw dydaktyczny do badania osłabiania promieniowania jonizującego i materiały wizualne (plakaty, ulotki).

 


Forma zajęć: Wykład/Warsztat
Czas trwania zajęć: 45 - 60 min.
Dopuszczalna liczba uczestników: 10 - 12 osób

Uczestnicy warsztatów uzyskają odpowiedzi na pytania: Co to jest światło? Jak powstają barwy? Jakie promieniowanie pochłaniają roztwory o różnych kolorach? Ponadto, uczniowie będą mieli możliwość przeprowadzenia barwnych reakcji chemicznych oraz pomiaru pochłaniania światła przez wybrane roztwory.

 


Forma zajęć: Warsztat
Czas trwania zajęć: 45 min.
Dopuszczalna liczba uczestników: 10 - 12 osób

Dla wielu ludzi NAJWYŻSZE SZCZYTY ZIEMI kojarzą się z wolnością, przygodą i pięknymi widokami. Dla niektórych z bohaterstwem, męstwem, pasją i odwagą. Dla innych z potwornym cierpieniem, bólem, niepokojem, strachem a nawet obsesją. Niemniej jednak bez względu na motywacje, emocje i odczucia, które towarzyszą wspinaniu się coraz wyżej i wyżej – nie bez znaczenia pozostaje wpływ dużych wysokości na organizm ludzki i jego funkcjonowanie. Co dzieje się z organizmem, gdy człowiek przekroczy pewne granice wysokości? Gdzie zaczyna się tzw. strefa śmierci i jak długo można w niej przebywać? Niedotlenienie, obrzęk mózgu, zaburzenia równowagi, halucynacje, odmrożenia … to tylko niektóre zagadnienia, o których sobie wspomnimy podczas tego wykładu. Spróbujemy także zastanowić się nad tym, co tak naprawdę pcha niektórych ludzi w strefę, z której mogą już nigdy nie wrócić lub wrócą kalekami. Z czym wiąże się euforia doznawana tam … daleko … wysoko? Czy zawsze warto ryzykować własnym życiem? Czy ta pasja jest warta każdego poświęcenia? … Zapraszam na wspólną przygodę … razem zdobędziemy niejeden ośmiotysięcznik, nacieszymy oczy pięknem gór najwyższych, poczujemy atmosferę panującą w bazach wielkich wypraw, a przy odrobinie szczęścia poznamy tych, którzy nie przekroczyli jeszcze swoich granic wytrzymałości … kto wie, może nam zdradzą jaki jest przepis na sukces, czyli realizację własnych pasji przy zachowaniu pełni zdrowia … tam gdzie życie jest tak łatwo stracić.

 


Forma zajęć: Wykład
Czas trwania zajęć: 60 min.
Dopuszczalna liczba uczestników: Nie podano

Wiedza o podobieństwie cech pomiędzy rodzicami a potomstwem sięga czasów prehistorycznych, jednakże dopiero w połowie XIX w., dzięki obserwacjom i wnioskom Grzegorza Mendla, dotyczącym podstawowych praw dziedziczenia, powstaje nauka zwana genetyką. Od narodzin genetyki upłynęło ponad 150 lat, w czasie których wiele hipotez zostało obalonych przez przełomowe eksperymenty naukowe. Celem wykładu jest przedstawienie wybranych doświadczeń, które wpłynęły na rozumienie struktury i funkcji materiału genetycznego. To właśnie one dały podwaliny pod zaawansowane metody laboratoryjne, które są dzisiaj stosowane w genetyce molekularnej.

 


Forma zajęć: Brak danych
Czas trwania zajęć: Brak danych
Dopuszczalna liczba uczestników: Brak danych

Inwazje biologiczne są uznane za największe zagrożenie dla różnorodności biologicznej. Człowiek, poprzez swoją aktywność, w sposób zamierzony lub przypadkowy przenosi organizmy na nowe dla nich terytoria. Prowadzi to do ujednolicenia fauny i flory obszarów do tej pory izolowanych. Dlaczego to zjawisko jest groźne? Jak dochodzi do gwałtownego rozprzestrzeniania się organizmów? Czy możemy zapobiegać inwazjom i walczyć z organizmami już zadomowionymi w nowych dla nich obszarach? Jak rozpoznać najgroźniejsze gatunki inwazyjne?

W czasie warsztatów poznamy odpowiedzi na te i wiele innych pytań dotyczących „obcych”.

 


Forma zajęć: Brak danych
Czas trwania zajęć: Brak danych
Dopuszczalna liczba uczestników: Brak danych

W czasie wykładu dowiemy się dlaczego pojawił się pasożytniczy styl życia i jak to się stało, że pasożyty mogą zmieniać zachowanie swoich żywicieli… Pasożytnictwo wydaje się jedną najkorzystniejszych dla jednej strony interakcji między dwoma gatunkami… Czy faktycznie łatwo być pasożytem?

 


Forma zajęć: Brak danych
Czas trwania zajęć: Brak danych
Dopuszczalna liczba uczestników: Brak danych

Dowody kopalne są najważniejszym źródłem informacji na temat dawnego klimatu, bioróżnorodności, ekologii oraz ewolucji życia na Ziemi. Żywica na przestrzeni milionów lat poddana procesowi fosylizacji zachowała w niemal idealnym stanie organizmy żyjące nawet 140 mln lat temu, które obecnie można badać w postaci trójwymiarowych „preparatów”. Podczas wykładu zostaną zaprezentowane najświeższe informacje dotyczące badań nad żywicami kopalnymi, a zwłaszcza nad zachowanymi w nich inkluzjami, ich pochodzenie, możliwości ich rozróżniania, datowania, jak i mechanizmy powstawania inkluzji i fosylizacji.

 


Forma zajęć: Brak danych
Czas trwania zajęć: Brak danych
Dopuszczalna liczba uczestników: Brak danych

Zima dla owadów stanowi prawdziwe wyzwanie. Zimą brakuje pożywienia, niskie temperatury obniżają znacznie tempo metabolizmu, natomiast mróz organizmów zmiennocieplnych prowadzi do śmierci. Dlaczego więc zimą też można spotkać owady? Podczas wykładu spróbuję udzielić odpowiedzi na następujące pytanie: Co robią zimą owady, co chroni je przed wpływem niskich temperatur, jak przystosowały się do przeżycia mrozów i po co im żyć w tak niekorzystnych warunkach?

 


Forma zajęć: Brak danych
Czas trwania zajęć: Brak danych
Dopuszczalna liczba uczestników: Brak danych

Wykład obejmuje przegląd szkodników produktów spożywczych, szkodliwość oraz sposoby ich zwalczania w warunkach domowych. Prezentacja będzie uzupełniona o zajęcia warsztatowe pokazujące preparaty szkodników (w tym żywe hodowle).

 


Forma zajęć: Brak danych
Czas trwania zajęć: Brak danych
Dopuszczalna liczba uczestników: Brak danych

Wykład prezentuje problemy miast wynikające z industrializacji oraz globalizacji i mające katastrofalne skutki m.in. ekologiczne. Przedstawione zostaną brawurowe koncepcje miast przyszłości. Zakończenie wykładu stanowi próba odpowiedzi na pytanie czy futurystyczne rozwiązania w miastach przyszłości są szansą na rozwiązanie największego problemu ludzkości jakim jest kryzys klimatyczny.

 


Forma zajęć: Brak danych
Czas trwania zajęć: Brak danych
Dopuszczalna liczba uczestników: Brak danych

Na wykładzie uczniowie nauczą się rozpoznawać pospolite gatunki nietoperzy występujących w Polsce, poznają ich biologię, dowiedzą się jak wygląda rok życia nietoperza, jaką funkcję pełnią nietoperze w przyrodzie, jakie zagrożenie człowiek dla nich stwarza oraz jak możemy chronić i pomagać tym niezwykłym ssakom.

Uczniowie dowiedzą się jakie owady lubią jeść nasze polskie nietoperze ze szczególnym uwzględnieniem tych, za którymi ludzie nie przepadają - komary i meszki. Zaznaczy się fakt, że nietoperze ograniczając populacje szkodników upraw rolnych i leśnych przyczyniają się do ograniczania stosowania toksycznych insektycydów, dzięki czemu możemy jeść zdrowsze warzywa, owoce i grzyby.

 


Forma zajęć: Brak danych
Czas trwania zajęć: Brak danych
Dopuszczalna liczba uczestników: Brak danych

Głębiny oceaniczne stanowią największy ekosystem na Ziemi lecz wciąż niewiele wiemy o organizmach je zamieszkujących. Panująca w głębinach ciemność, wysokie ciśnienie i utrudniony dostęp do pokarmu sprawiają, że na dnie mórz mogą żyć wyłącznie zwierzęta przystosowane do tych trudnych warunków środowiska. Zapraszamy na podróż w głąb oceanu by poznać niezwykle różnorodne i często przedziwne bezkręgowce. Oprócz spotkania ze światem głębin będzie można się przekonać w jaki sposób naukowcy badają ten wyjątkowo ciekawy ekosystem.

 


Forma zajęć: Brak danych
Czas trwania zajęć: Brak danych
Dopuszczalna liczba uczestników: Brak danych

Stawonogi jako największy z typów zwierząt zamieszkujący niemalże każdy zakamarek naszej planety onieśmielają swoją różnorodnością w każdej dziedzinie, w tym także mnogością niesamowitych zachowań godowych. W życiu każdego zwierzęcia przychodzi moment na dołączenie do skomplikowanej gry o przekazanie swoich genów kolejnemu pokoleniu. Wykład postara się przybliżyć między innymi ciekawe sposoby na komunikację, uwodzenie czy wymuszanie wierności, a także zaangażuje uczestników w dyskusję o możliwych ewolucyjnych przyczynach prowadzących do powstania omawianych zachowań.

 


Forma zajęć: Brak danych
Czas trwania zajęć: Brak danych
Dopuszczalna liczba uczestników: Brak danych

Na świecie znanych jest nauce około 1,5 miliona gatunków organizmów, jednak zgodnie niektórymi szacunkami rzeczywista ich liczba może być nawet o rząd wielkości większa. Każdego roku odkrywanych jest łącznie kilkanaście tysięcy nowych gatunków zwierząt, roślin, grzybów, czy bakterii, ale nadal na naszej planecie pozostają miejsca prawie zupełnie niezbadane np. głębiny oceaniczne.

Na zajęciach omówiona zostanie pokrótce historia rozwoju taksonomii – nauki o opisywaniu i klasyfikacji organizmów. Uczniowie zapoznają się również z procedurą i zasadami opisywania i nazywania nowych gatunków. Przedstawione zostaną także najciekawsze gatunki odkryte w ostatnich latach oraz gatunki nazwane przez odkrywców w nietypowy (często żartobliwy) sposób.

 


Forma zajęć: Brak danych
Czas trwania zajęć: Brak danych
Dopuszczalna liczba uczestników: Brak danych

W ostatnich kilkudziesięciu latach obserwowany jest na całym świecie znaczny wzrost wymierania pszczelich rodzin. Wśród głównych czynników odpowiedzialnych za ten stan wymienia się: presję pasożytów (warroza), chemizację upraw, ubożenie bazy pokarmowej czy zmiany klimatu. Zjawisko to jest na tyle powszechne i groźne dla pszczół, że doczekało się swojej własnej nazwy CCD (colony collapse disorder) - zjawisko masowego ginięcia pszczół. Jednocześnie ostatnie lata przyniosły wzrost zainteresowania hodowlą pszczół w miastach, jako obszarów wolnych od pestycydów i charakteryzujących się zróżnicowaną, korzystną dla pszczół roślinnością.

W ramach zajęć omówiony zostanie pozytywny wpływ obszarów miejskich na hodowlę pszczół w tym korzyści dla rozwoju pszczelich rodzin, korzyści dla lokalnych ekosystemów i ludności miast, czy wreszcie aspekt ekonomiczny prowadzenia miejskich pasiek. Poruszona zostanie również kwestia regulacji prawnych i kontrowersji wynikających z prowadzenia pasiek w miastach.

 


Forma zajęć: Brak danych
Czas trwania zajęć: Brak danych
Dopuszczalna liczba uczestników: Brak danych

Wykład przedstawia w popularny sposób zagadnienia paleoklimatologii i paleoekologii oraz znaczenie zmian klimatu dla człowieka, flory i fauny Europy. Uczniowie poznają w jaki sposób przy pomocy interdyscyplinarnych metod rekonstruuje się zmiany klimatyczne w oparciu o osady jeziorne i torfowiskowe (tytułowe „błoto”) oraz rdzenie lodowe. Przedstawione zostaną najważniejsze naturalne czynniki decydujące o zmianach klimatu w ciągu ostatnich 20 000 lat. Po krótce zostanie omówiona historia cykli glacjał-interglacjał w plejstocenie i vistulianie oraz zmiany w strukturze biomów roślinnych od schyłku vistulianu do końca holocenu. Ważnym elementem będzie wyjaśnienie wpływu człowieka na klimat w antropocenie.

 


 

Wykład posłuży do przedstawienia różnorodności i funkcji grzybów w różnych ekosystemach, zarówno naturalnych jak i przekształconych przez człowieka. Odpowie na pytania: Jakie grzyby rosną na trawniku?  Jak rozpoznawać gatunki grzybów w lasach? Czy można wykorzystać grzyby do oceny stanu środowiska? Co wiemy o grzybach podziemnych?

 


Forma zajęć: Brak danych
Czas trwania zajęć: Brak danych
Dopuszczalna liczba uczestników: Brak danych

Poznaj rolę porostów w miastach. Metody badania czystości powietrza z wykorzystaniem porostów (tabele bioindykacyjne, skale porostowe, metoda udziału form morfologicznych, porosty wskaźnikowe). Jak budować roślinność w parkach i naszych ogródkach by zachować jak największą różnorodność porostów. Porosty niszczące zabytkowe budowle. Jak ratować zabytki i nasze domy przed porostami. 

 


Forma zajęć: Brak danych
Czas trwania zajęć: Brak danych
Dopuszczalna liczba uczestników: Brak danych

Rośliny stosują różne strategie, żeby wydać jak najwięcej potomstwa (nasion). Prym wiodą tu storczyki, które dopuszczają się oszustw, aby zwabić owady zapylające kwiaty. Jedne obiecują aromatyczne pożywienie - naśladując kwiaty wytwarzające nektar, inne przywabiają padlinożerne muchówki pełną gamą woni gnijącego mięsa. Kolejne obiecują schronienie, tworząc kwiaty przypominające owadzie kryjówki lub naśladują samce owadów w locie, w nadziei, że owad weźmie kwiat za rywala, a wynikiem walki będzie zapylenie. Najsprytniej oszukują te storczyki, które obiecują seks, kusząc kwiatami przypominającymi samice owadów. Podczas wykładu omówione zostaną przykładowe przystosowania storczyków do wymienionych strategii.  

 


Forma zajęć: Brak danych
Czas trwania zajęć: Brak danych
Dopuszczalna liczba uczestników: Brak danych

Próchnica zębów to duży problem współczesnego człowieka. Podczas zajęć uczniowie dowiedzą się jakie procesy towarzyszą powstawaniu ubytku w zębie, jakie czynniki odpowiadają za jego tworzenie i jak zmieniała się częstość występowania próchnicy w przestrzeni wieków. Krótko przedstawione zostaną sposoby radzenia sobie z bólem zębów w czasach historycznych.

 


Forma zajęć: Brak danych
Czas trwania zajęć: Brak danych
Dopuszczalna liczba uczestników: Brak danych

Podczas zajęć uczniowie zapoznają się z ciekawostkami na temat owoców oraz nasiona o niespotykanej strukturze, kształcie, wielkości, kolorze… Poznamy owoce i nasiona z różnych stron świata. Powiemy sobie o budowie owoców i nasion oraz ich roli w rozwoju roślin.

 


Forma zajęć: Brak danych
Czas trwania zajęć: Brak danych
Dopuszczalna liczba uczestników: Brak danych

W trakcie zajęć uczniowie dowiedzą się: jakie są różnice między czerwoną księgą a czerwoną listą, czym jest gatunek chroniony, powiemy o formach ochrony. Poznamy gatunki z rodziny Storczykowatych, które możemy spotkać na terenie naszego województwa, ale też na terenie Łodzi.

 


Forma zajęć: Brak danych
Czas trwania zajęć: Brak danych
Dopuszczalna liczba uczestników: Brak danych

Organizmy żywe funkcjonują dzięki enzymom, które katalizują wszystkie przemiany biochemiczne zachodzące w komórkach i poszczególnych narządach. Jednakże enzymy wykorzystywane są w wielu gałęziach przemysłu i każdy z nas codziennie ma kontakt z produktami, które powstają przy ich użyciu. Celem warsztatów jest zapoznanie uczestników z rolą i mechanizmem działania wybranych enzymów występujących w komórkach drożdży, roślin i zwierząt, w tym człowieka, oraz z czynnikami, które wpływają na aktywność enzymów. Uczestnicy poznają również, w jaki sposób enzymy wykorzystywane są w przemyśle i diagnostyce medycznej.

 


Forma zajęć: Brak danych
Czas trwania zajęć: Brak danych
Dopuszczalna liczba uczestników: Brak danych

Technika PCR pozwala na selektywne powielenie wybranych regionów DNA w warunkach in vitro poprzez naśladowanie procesu replikacji DNA zachodzącego in vivo. PCR to niezwykle użyteczne narzędzie biologii molekularnej, stosowane w diagnostyce klinicznej (diagnostyka chorób genetycznych, zakażeń bakteryjnych i wirusowych, w tym SARS-CoV-2) czy kryminalistyce (identyfikacja osób zaginionych, ustalanie pokrewieństwa). Celem warsztatów jest zapoznanie uczestników z przygotowaniem i przeprowadzeniem reakcji PCR w warunkach laboratoryjnych. Uczestnicy zobaczą wizualizację produktu reakcji PCR na żelu poliakrylamidowym po przeprowadzeniu elektroforezy DNA oraz dodatkowo będą mogli obserwować powstawanie produktu PCR w czasie rzeczywistym dzięki zastosowaniu barwnika fluorescencyjnego (technika real-time PCR).

 


Forma zajęć: Brak danych
Czas trwania zajęć: Brak danych
Dopuszczalna liczba uczestników: Brak danych

Skomplikowane relacje międzyludzkie oraz interakcje społeczne stanowią przedmiot badań ekspertów z dziedziny socjologii i psychologii, ale także inspirują badaczy specjalizujących się w poszczególnych gałęziach neurobiologii. Szczególnie intrygującą wydaje się być próba wyjaśnienia neurobiologicznych mechanizmów leżących u podstaw łączenia się ludzi w pary oraz powstawania i ewoluowania etapowego zjawiska jakim jest miłość; od momentu zakochania po fazę stabilnego związku emocjonalnego mającego na celu założenie rodziny, jako podstawowej komórki społecznej. Miłość jest bowiem niezwykle złożonym fenomenem neurobiologicznym opierającym się na zaufaniu i przywiązaniu ale także intymności i pożądaniu, które to pozostają pod wpływem określonych systemów neurotransmisyjnych i wybranych struktur mózgowych. Liczne badania neurochemiczne oraz eksperymenty z użyciem nowoczesnych technik obrazowania funkcji ośrodkowego układu nerwowego (fMRI, PET) pozwoliły ustalić istotną rolę pewnych molekuł neurotransmisyjnych takich jak dopamina, fenyloetyloamina, noradrenalina, serotonina czy oksytocyna a także poszczególnych struktur mózgu m.in. odpowiedzialnych za procesy motywacyjne w powstawaniu i rozwoju kolejnych faz miłości. Podczas 45-minutowego wykładu postaram się wyjaśnić w jaki sposób nasz umysł uzależnia się od miłości zgodnie z anglojęzyczną maksymą „love is the dug”, odpowiedzieć na pytanie „czym jest chemia?” w związku i jak ta chemia per se wpływa na uczucie „motylków w brzuchu”.

 


Forma zajęć: Brak danych
Czas trwania zajęć: Brak danych
Dopuszczalna liczba uczestników: Brak danych